Phí sàn tăng liên tục đang khiến nhiều doanh nghiệp phải quay lại cuộc đua thuê mặt bằng vật lý. Khi chi phí cấu thành đơn hàng bị bào mòn, không ít thương hiệu từng mạnh trên online bắt đầu tái cấu trúc kênh phân phối và mở rộng cửa hàng thực tế.

Áp lực từ “mặt bằng số” trên sàn điện tử

Giai đoạn các nền tảng thương mại điện tử chấp nhận lỗ để giành thị phần đã khép lại, nhường chỗ cho mục tiêu tối ưu lợi nhuận. Theo YouNet ECI, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam trong năm 2025 đạt 458.160 tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước đó.

Thị trường cũng phân hóa mạnh: TikTok Shop chiếm 39,6% thị phần, trong khi Lazada ở mức 5,7% và Tiki chỉ còn 1%.

Người bán đang chịu những khoản phí nào?

Từ cuối tháng 10/2025, TikTok Shop áp dụng mức thu cố định 3.000 đồng cho mỗi đơn giao thành công. Đến ngày 09/05/2026, nền tảng này tiếp tục nâng phí giao dịch từ 5% lên 6% và phí Voucher Extra từ 3% lên 4%.

Các khoản này chưa bao gồm phí hoa hồng nền tảng, phí vận chuyển phụ trội, chiết khấu tiếp thị liên kết và các khoản phạt vi phạm. Chuyên gia F&B Nguyễn Thái Bình gọi đây là một dạng “tiền thuê mặt bằng số”.

Ví dụ, với sản phẩm giá 300.000 đồng, tổng chi phí có thể chiếm từ 15% đến 30% doanh thu.

Vì sao doanh nghiệp quay lại mặt bằng vật lý?

Áp lực chi phí đang ăn mòn lợi nhuận gộp, buộc người bán phải tăng giá. Dữ liệu thị trường quý IV/2025 cho thấy giá bán trung bình tăng 33%, kéo theo sản lượng tiêu thụ giảm 8%.

Theo Metric, hơn 80.000 cửa hàng trực tuyến đã rời bỏ các sàn thương mại điện tử trong nửa đầu năm ngoái vì không thể gánh chi phí.

Trong bối cảnh đó, nhiều thương hiệu dịch chuyển một phần ngân sách từ quảng cáo, trả phí nền tảng và chi phí giới thiệu sản phẩm sang đầu tư vào điểm bán thực tế.

Cửa hàng vật lý đang làm gì ngoài bán hàng?

Không chỉ là nơi bán lẻ, cửa hàng vật lý còn được dùng để phát triển thương hiệu, tạo không gian sản xuất nội dung số và làm trung tâm hoàn tất đơn hàng cho khu vực.

Xu hướng này bám sát hành vi tiêu dùng đa điểm chạm: khách hàng tìm sản phẩm trên mạng xã hội, xem giá trên sàn điện tử rồi ra cửa hàng để trải nghiệm trực tiếp. Điều này đặc biệt rõ ở các ngành hàng như thời trang, mỹ phẩm và đồ gia dụng.

Khác với phí online biến đổi theo từng đơn hàng, mặt bằng vật lý thường là khoản chi cố định hàng tháng. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp xem đây là bài toán tái cấu trúc dòng tiền, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kênh online.

Cuộc cạnh tranh mới: mặt bằng thương mại

Khi nhiều thương hiệu rời bớt “không gian số” để mở cửa hàng, cuộc đua mặt bằng thương mại trở nên gay gắt hơn. Doanh nghiệp nội địa phải cạnh tranh trực tiếp với chuỗi dịch vụ ăn uống, cửa hàng tiện lợi, nhà thuốc và các mô hình có khả năng chịu giá thuê cao.

Việc chọn sai vị trí hoặc diện tích có thể khiến điểm bán vật lý trở thành gánh nặng tài chính, chuyển rủi ro từ sàn thương mại điện tử sang thị trường bất động sản bán lẻ.

Bạn nghĩ sao về làn sóng quay lại thuê mặt bằng này? Comment bên dưới nhé!

#CuaHangVatLy #MatBangBanLe #PhiSan #ThuongMaiDienTu #TiktokShop

Livestream đã chiếm 67% tổng chi tiêu trực tuyến của người tham gia khảo sát, theo báo cáo Vietnam Live Commerce Popularity (tháng 4/2026) của QandMe. Đây không còn là kênh bổ trợ mà đang trở thành một trụ cột của thương mại điện tử tại Việt Nam.

Người mua chọn gì trên livestream?

Ba ngành hàng được ưa chuộng nhất trên các phiên livestream là thời trang, làm đẹp và chăm sóc cá nhân.

Đáng chú ý, khoảng một nửa người tham gia khảo sát cho biết họ ưu tiên mua hàng trên livestream từ tài khoản chính hãng của thương hiệu. Tỷ lệ này gần gấp đôi so với các kênh bán hàng qua KOL hay người nổi tiếng.

Vì sao livestream dễ chốt đơn?

47% người dùng cho biết khi xem livestream, họ vẫn đang trong giai đoạn cân nhắc và chưa có ý định mua rõ ràng. Quyết định mua thường chỉ xuất hiện khi giá, thời điểm và nội dung livestream hấp dẫn cùng hội tụ.

Hành vi mua mang tính ngẫu hứng chỉ chiếm khoảng 13%.

Theo QandMe, giá bán và các chương trình khuyến mãi là yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định mua, với tỷ lệ lên tới 82%. Điểm khác biệt của livestream so với thương mại điện tử truyền thống nằm ở tính tương tác trực tiếp (59%) và khả năng giới thiệu sản phẩm ngay trong thời gian thực (53%).

6 động lực chi phối hành vi mua sắm trên livestream

QandMe chỉ ra 6 nhóm động lực chính:

- 56% người tham gia khảo sát có xu hướng so sánh giá và thường chọn livestream nhờ mức giá cạnh tranh hơn.

- 43% bị thúc đẩy bởi voucher độc quyền và yếu tố khan hiếm, giới hạn thời gian trên livestream.

- 44% chịu tác động từ thuật toán phân phối nội dung, khi sản phẩm được đưa đến đúng người vào đúng thời điểm.

- 31% cho biết trình diễn trực tiếp giúp giải tỏa băn khoăn mà hình ảnh tĩnh khó đáp ứng.

- 24% cho rằng uy tín của KOL có ảnh hưởng đến quyết định mua.

- 23% đánh giá cao các tài khoản thương hiệu chính hãng khi quyết định mua hàng.

Nhà bán hàng cần lưu ý gì?

Livestream không còn là kênh bổ trợ. Theo khảo sát, 60% người tham gia mua online hàng tuần qua kênh này, và thời điểm xem livestream phổ biến nhất là buổi tối tại nhà (30%).

Điều đó cho thấy thương hiệu cần có mức giá riêng, thấp hơn so với thương mại điện tử truyền thống và bán lẻ. Nếu chỉ ngang giá, livestream sẽ khó giữ được lợi thế cạnh tranh.

Tuy nhiên, giá rẻ thôi là chưa đủ. Hành vi mua phổ biến nhất vẫn bắt đầu từ sự cân nhắc sẵn có, rồi được kích hoạt khi sản phẩm xuất hiện đúng thời điểm. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng nhu cầu từ trước, sau đó chốt đơn bằng ưu đãi độc quyền, voucher và yếu tố khan hiếm ngay trong livestream.

Bên cạnh đó, niềm tin đang nghiêng về phía thương hiệu: đây là lựa chọn hàng đầu của 50% người mua, gần gấp đôi so với KOL. Điều này cho thấy hệ thống livestream trực tiếp từ thương hiệu, được chứng nhận chính hãng và có lịch phát sóng ổn định, hoàn toàn có thể thay thế sự phụ thuộc vào KOL trong nhiều ngành hàng như tiêu dùng nhanh, điện tử hay thời trang.

Không phải ngành nào cũng dùng chung một công thức

Livestream không có công thức chung cho mọi ngành. Mỗi lĩnh vực cần một cách thuyết phục riêng: thời trang cần thử đồ và tư vấn size, điện tử cần uy tín đại lý và chất lượng kỹ thuật, còn F&B cần trải nghiệm vị giác và cảm xúc.

Áp dụng một mô hình livestream đồng nhất cho tất cả sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động.

Thị trường thương mại điện tử đang ra sao?

Trong quý 1/2026, tổng doanh số của 4 sàn bán lẻ trực tuyến gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop đạt 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,60% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, dự báo quý 2/2026, doanh số có thể giảm 4,28% so với quý 1, còn khoảng 142,2 nghìn tỷ đồng, theo nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric.vn.

Thương mại qua Livestream không còn là xu hướng nhất thời mà đã trở thành "trụ cột" của kinh tế số. Với 67% chi tiêu đổ vào đây, cuộc chơi bán hàng giờ đây là cuộc đua của nội dung, sự sáng tạo và khả năng kết nối trực tiếp với khách hàng.

Anh em có nằm trong hội 'chốt đơn xuyên màn đêm' không? Món đồ đắt nhất anh em từng mua trên livestream là gì? Comment ngay để xem sức mạnh của các chiến thần livestream đã 'tàn phá' ví tiền anh em mình thế nào nhé! 👇

#LivestreamBanHang #Qandme #Shopee #ThuongMaiDienTu #TiktokShop