Ở các thị trường mới nổi như Ấn Độ và Trung Quốc, cơ quan quản lý đang siết dần quy định để hạn chế xung đột lợi ích giữa nhà môi giới và nhà đầu tư.

Vì sao nghề môi giới dễ phát sinh xung đột lợi ích?

Tại Việt Nam, quy định hiện hành cho phép người có chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán làm cả nghiệp vụ môi giới lẫn tư vấn đầu tư chứng khoán.

Thực tế, nhiều nhân sự môi giới cũng kiêm luôn tư vấn. Trong khi đó, thu nhập của họ phần lớn đến từ phí giao dịch của khách hàng, chứ không gắn trực tiếp với lợi nhuận của nhà đầu tư.

Điều này có thể tạo ra rủi ro: thúc đẩy khách giao dịch nhiều hơn cần thiết, chào sản phẩm có hoa hồng cao, hoặc chạy theo KPI doanh số thay vì đặt lợi ích khách hàng lên trước.

Nhà đầu tư cá nhân cũng khó đánh giá năng lực môi giới

Trong bối cảnh mạng xã hội phổ biến, người thu hút nhiều khách hàng đôi khi không hẳn là người có năng lực phân tích tốt nhất, mà có thể là người giỏi truyền thông, làm nội dung và marketing.

Ở chiều ngược lại, phần lớn nhà đầu tư cá nhân đều là nhà đầu tư không chuyên, nên việc tự đánh giá chất lượng tư vấn của môi giới cũng không hề dễ.

Khi không có quy định chặt, rủi ro xung đột lợi ích chủ yếu được kiểm soát bằng quyết định cá nhân và tính chính trực của người hành nghề.

Ấn Độ đã làm gì để siết quy định?

Năm 2013, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) ban hành bộ quy định quản lý nghề tư vấn đầu tư. Theo đó, bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào đưa ra lời khuyên đầu tư có thu phí đều phải đăng ký với cơ quan quản lý, trừ một số trường hợp được miễn.

SEBI sau đó tiếp tục tham vấn thị trường và sửa đổi quy định trong nhiều năm, với trọng tâm là tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và đảm bảo lợi ích khách hàng được ưu tiên hơn lợi ích của bên tư vấn.

Phân định rõ môi giới và tư vấn

Theo phân tích của Vinod Kothari Consultants năm 2020, quy định của SEBI yêu cầu tách bạch hoạt động môi giới và tư vấn đầu tư trên cơ sở từng khách hàng.

Cụ thể, các tổ chức đã đăng ký làm tư vấn, ví dụ như công ty chứng khoán, vẫn có thể cung cấp đồng thời cả dịch vụ tư vấn và môi giới, nhưng phải qua các bộ phận tách biệt. Tuy nhiên, họ không được cung cấp cả 2 dịch vụ cho cùng 1 khách hàng.

Quy định này cũng áp dụng không chỉ với công ty chứng khoán liên quan mà còn với toàn bộ nhóm công ty có quan hệ với công ty đó, như công ty mẹ, công ty con hay công ty liên kết.

Với cá nhân hành nghề, nếu đã đăng ký làm tư vấn đầu tư thì không được cung cấp dịch vụ môi giới. Ngay cả thành viên trong gia đình cũng không được phép làm môi giới cho những khách hàng mà người này đang tư vấn.

Trung Quốc mạnh tay với tư vấn đầu tư trên mạng xã hội

Không chỉ dừng ở quy định, cơ quan quản lý còn có thể ra tay rất nhanh theo diễn biến thị trường. Tại Trung Quốc, những năm gần đây nổi lên các chiến dịch trấn áp các influencer đưa ra lời khuyên đầu tư trên mạng xã hội.

Lý do là không ít cá nhân lợi dụng sức ảnh hưởng để thu cả phí giao dịch lẫn phí tư vấn dù không đảm bảo năng lực, từ đó tạo ra xung đột lợi ích nghiêm trọng hoặc thậm chí thao túng thị trường, gây thiệt hại cho nhà đầu tư cá nhân.

Theo truyền thông Trung Quốc, tháng 1 năm nay, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đã xử phạt một công ty quản lý quỹ vì trả tiền cho các influencer để quảng bá sản phẩm đầu tư, trong khi những người này không có đủ trình độ liên quan.

Một vụ khác, theo Nikkei Asia, là CSRC phạt influencer Jin Yongrong và cấm anh này tham gia thị trường chứng khoán trong 3 năm sau khi bị điều tra cáo buộc thao túng thị trường. Cơ quan quản lý cho rằng Jin thu lợi bất chính hơn 41 triệu nhân dân tệ bằng cách lan truyền khuyến nghị mua bán để đẩy giá cổ phiếu lên trước khi bán ra.

Điều này gợi gì cho thị trường Việt Nam?

Có thể thấy, ở Ấn Độ và Trung Quốc, các quy định pháp lý ngày càng thu hẹp dư địa hoạt động của những mô hình kinh doanh có yếu tố bất đối xứng thông tin và xung đột lợi ích.

Đây đều là những thị trường mới nổi, có tốc độ tăng trưởng kinh tế đáng chú ý và mức độ tham gia cao của nhà đầu tư cá nhân, khá tương đồng với Việt Nam.

Bạn nghĩ sao về xu hướng siết chặt xung đột lợi ích trong nghề môi giới chứng khoán? Comment bên dưới nhé!

#Broker #ChungKhoanAnDo #ChungKhoanTrungQuoc #KolTaiChinh #MoiGioiChungKhoan #QuanLyNgheMoiGioi #StockBroker

Quý 1/2026, doanh thu môi giới của các công ty chứng khoán đạt gần 4,938 tỷ đồng, tăng 82% so với quý 1/2025. Thanh khoản thị trường bình quân cũng lên hơn 31,500 tỷ đồng/ngày, kéo kết quả toàn ngành đi lên.

Bức tranh môi giới: tăng doanh thu, lợi nhuận phân hóa

Lợi nhuận gộp mảng môi giới trong quý 1/2026 đạt 1,088 tỷ đồng, tăng 42% so với quý 4/2025 và gấp gần 4 lần quý 1/2025.

Ngành ghi nhận 13 công ty có doanh thu môi giới hàng trăm tỷ đồng trong quý này. Dẫn đầu vẫn là VPS với doanh thu trở lại ngưỡng 1,000 tỷ đồng, tăng 9% so với quý liền trước và tăng 73% so với cùng kỳ năm trước.

Những cái tên tăng mạnh là ai?

Nhiều công ty chứng khoán lớn cũng ghi nhận doanh thu môi giới tăng gần hoặc hơn gấp đôi cùng kỳ như SSI, Vietcap, HSC, KIS, VPBankS, DNSE.

Với VPBankS, chương trình khuyến mãi cho phép khách hàng chọn giữa zero-fee hoặc zero-margin đã góp phần thúc đẩy cả mảng cho vay margin lẫn môi giới.

Nếu xét về tốc độ tăng trưởng, các đơn vị quy mô nhỏ lại gây chú ý hơn: UPSC tăng gấp 59 lần lên hơn 32 tỷ đồng, còn EuroCapital tăng gấp 54 lần lên hơn 8 tỷ đồng.

Công ty nào giữ lại lợi nhuận tốt nhất?

Sau khi trừ chi phí hoạt động, có 4 công ty chứng khoán còn giữ lại mức lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng từ mảng môi giới:

- SSI: hơn 241 tỷ đồng, gấp 3.8 lần cùng kỳ
- Vietcap: hơn 176 tỷ đồng, gấp hơn 10 lần
- VPS: hơn 166 tỷ đồng, gấp 2 lần
- TCBS: gần 152 tỷ đồng, tăng 52%

Từ quý 2/2025 đến nay, thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao giúp 22 công ty có lãi từ môi giới trong 4 quý liên tiếp. Một số đơn vị còn chuyển từ lỗ sang lãi như DSC và VPBankS.

Vì sao vẫn có nhiều công ty lỗ?

Dù bức tranh chung tích cực, vẫn có 48 công ty lỗ trong quý 1/2026, trong khi số công ty có lãi là 31. Mức lỗ nặng nhất thuộc về Shinhan Việt Nam, bên cạnh một số tên tuổi quen thuộc như FPTS.

Điều này cho thấy môi trường thị trường thuận lợi chưa đủ để tất cả cùng có lãi, nhất là khi cạnh tranh thị phần ngày càng mạnh.

Biên lợi nhuận môi giới đang bị ép ra sao?

Xét về tỷ trọng, mảng môi giới chiếm 15.6% doanh thu và 6.4% lãi gộp, vẫn thấp hơn các mảng như cho vay và tự doanh.

Biên lợi nhuận gộp của mảng này cải thiện lên 22%, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với biên lãi gộp 53.7% của toàn bộ hoạt động kinh doanh.

Lý do chính là cạnh tranh phí ngày càng gay gắt. Nhiều công ty đẩy mạnh ưu đãi, mở rộng cộng tác viên, áp dụng zero-fee, khiến lợi nhuận môi giới bị thu hẹp.

Các công ty đang chọn chiến lược nào?

Tại đại hội cổ đông của FPTS, ban lãnh đạo cho biết việc hạ phí giao dịch là nguyên nhân khiến hiệu quả môi giới đi lùi, nhưng đây là lựa chọn khó tránh trong bối cảnh cạnh tranh thị phần.

Trong khi đó, TCBS tiếp tục theo đuổi tăng trưởng bằng zero-fee và lãi suất cạnh tranh, đồng thời đa dạng hóa doanh thu từ tư vấn phát hành trái phiếu, phân phối chứng chỉ quỹ và các sản phẩm đầu tư.

Ngược lại, tại SSI, Chủ tịch Nguyễn Duy Hưng cho biết công ty không cạnh tranh bằng phí, mà ưu tiên cung cấp dịch vụ tốt nhất cho nhà đầu tư.

Với HSC, chiến lược được nêu ra gồm tăng vốn, củng cố thị phần trong nước ở phân khúc khách hàng giá trị cao, và từng bước mở rộng sang khách hàng nước ngoài. Công ty cũng đẩy mạnh ưu đãi, hoàn thiện nền tảng giao dịch HSC One.

Quý 1/2026 cho thấy môi giới chứng khoán vẫn là cuộc đua rất phân hóa: doanh thu toàn ngành tăng mạnh, nhưng hiệu quả mỗi công ty lại “mỗi nhà mỗi cảnh”. Bạn nghĩ chiến lược nào sẽ bền hơn: giảm phí để lấy thị phần hay giữ phí để bảo vệ biên lợi nhuận? Comment bên dưới nhé!

#MoiGioiChungKhoan #Ssi #ThiPhanMoiGioi #Vietcap #Vps