Tranh luận về đánh thuế người có nhiều nhà

Đánh thuế bất động sản thứ 2 đang là chủ đề được quan tâm vì liên quan trực tiếp đến đầu cơ, thanh khoản và tâm lý thị trường. Nhưng nếu áp dụng quá nhanh hoặc quá cứng, chính sách này có thể tạo tác động lớn đến cả người mua nhà lẫn doanh nghiệp.

Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, đại biểu Lê Hoàng Anh bày tỏ lo ngại về tình trạng tín dụng “chảy” sai hướng kéo dài nhiều năm qua. Ông đề nghị Chính phủ cần có giải pháp kiểm soát dòng tín dụng vào bất động sản mang tính đầu cơ bằng các công cụ thị trường, thay vì phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính.

Song song đó, ông cho rằng cần nghiên cứu áp dụng cơ chế dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực để định hướng dòng vốn vào sản xuất, công nghiệp và công nghệ. Với nhóm đất đai, đại biểu đề xuất sớm triển khai các công cụ tài chính theo hướng đánh vào hiệu quả sử dụng.

Cụ thể, có thể áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác; áp dụng mức phí tăng dần đối với các dự án chậm triển khai quá 24 tháng; đồng thời áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên nhưng không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê.

Đề xuất này ngay lập tức tạo ra nhiều ý kiến trái chiều từ người mua bất động sản, doanh nghiệp và giới chuyên gia. Phần lớn cho rằng, nếu đánh thuế tài sản bất động sản mà không cân nhắc kỹ về cách thức và thời điểm áp dụng, thị trường có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Thuế bất động sản luôn là câu chuyện lớn vì nó không chỉ liên quan đến nguồn thu quốc gia mà còn tác động đến cách thị trường vận hành, hành vi nắm giữ tài sản và xu hướng đầu tư.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhận định đánh thuế bất động sản thứ hai là xu hướng tích cực trong dài hạn nhưng cần được triển khai hợp lý và có lộ trình phù hợp. Theo ông, nếu áp dụng đột ngột sẽ không tốt cho nền kinh tế.

Ông Thắng cho rằng các quốc gia phát triển đều có lộ trình rõ ràng khi triển khai chính sách thuế tài sản. Đây là giai đoạn phù hợp để thảo luận, xây dựng phương án trước khi áp dụng. Nếu không khéo, chính sách có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường và kinh tế vĩ mô.

Ở góc nhìn khác, TS Trần Viết Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam, cũng đồng tình với việc áp dụng thuế bất động sản theo thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cách tiếp cận cần được thiết kế phù hợp với thực tiễn trong nước.

Ông Lượng lưu ý rằng nhiều quốc gia áp dụng các sắc thuế khác nhau đối với bất động sản, nhưng việc chỉ dựa vào tiêu chí “ngôi nhà thứ hai” để đánh thuế là chưa chính xác. Một bất động sản thứ hai nếu được đưa vào kinh doanh, có đóng thuế, tạo việc làm thì đó là hoạt động đầu tư, không phải tài sản bỏ không.

Theo ông, bản chất của chính sách thuế cần hướng đến giá trị tài sản và hiệu quả sử dụng, thay vì đánh đồng theo số lượng. Những bất động sản có giá trị cao, vượt ngưỡng nhất định hoặc không tạo ra dòng tiền mới mới là nhóm cần xem xét đánh thuế. Ngược lại, nếu sở hữu nhà thứ hai ở khu vực nông thôn, giá trị thấp mà áp dụng thuế cứng nhắc thì sẽ trở thành gánh nặng cho người dân.

Ông cũng đề xuất áp dụng cơ chế thuế theo thời gian nắm giữ để hạn chế đầu cơ ngắn hạn, kiểu “mua buổi sáng, bán buổi trưa”. Đây được xem là một cách tiếp cận linh hoạt hơn, có thể điều chỉnh theo từng giai đoạn thị trường để bảo đảm tính công bằng và hiệu quả.

“Quan trọng nhất là phải có lộ trình chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa có hệ thống dữ liệu và nền tảng quản lý phù hợp, việc triển khai sẽ gây khó khăn cho người dân và dễ phát sinh phản ứng. Thuế bất động sản cần hướng đến mục tiêu cân bằng xã hội, vì vậy phải được thiết kế hợp lý, phù hợp thực tiễn” - ông Lượng nhấn mạnh.

Ở góc độ thị trường, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TPHCM (HoREA), cho biết ông từng đề xuất đánh thuế theo thời gian nắm giữ như một công cụ kiểm soát đầu cơ, lướt sóng và tình trạng bỏ hoang bất động sản.

Theo đề xuất này, nếu chuyển nhượng trong vòng 6 tháng, mức thuế có thể là 5%; giảm xuống 4% với thời gian sở hữu từ 6-12 tháng; và lần lượt còn 3% và 2% với thời gian nắm giữ từ 1-2 năm và trên 3 năm. Cách làm này được đánh giá là có thể áp dụng linh hoạt trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.

Nhìn chung, câu chuyện thuế bất động sản thứ 2 không nằm ở việc có đánh hay không, mà nằm ở chỗ đánh thế nào, đánh vào ai và triển khai khi nào. Nếu thiết kế tốt, đây có thể là công cụ điều tiết thị trường, hạn chế đầu cơ và sử dụng đất kém hiệu quả. Nếu làm vội, nó có thể tạo áp lực lên thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư.

Bạn nghĩ sao về hướng đánh thuế này? Comment bên dưới nhé!