Sân bay Long Thành: 3 nút thắt tiến độ giai đoạn 1

Sân bay Long Thành quy mô 16 tỷ USD đang bước vào giai đoạn nước rút, nhưng tiến độ vận hành vẫn bị giữ lại bởi 3 nút thắt: thiếu nhân lực, ách tắc thanh toán và biến động bộ máy điều hành.

Thủ tướng yêu cầu không để chậm tiến độ

Tại cuộc họp với Bộ Xây dựng ngày 29/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu không để chậm tiến độ dự án sân bay Long Thành và yêu cầu các bộ, ngành tập trung tháo gỡ vướng mắc để đưa công trình vào khai thác trong năm 2026.

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của sân bay Long Thành dự kiến hoàn thành trước tháng 6/2026. ACV - chủ đầu tư dự án thành phần 3 - cho biết mục tiêu khai thác kỹ thuật vào tháng 9 và vận hành thương mại trong quý IV/2026 vẫn khả thi, nhưng phụ thuộc nhiều vào việc gỡ các điểm nghẽn hiện nay.

Phần nào đã ổn, phần nào đang áp lực?

Giai đoạn 1 gồm 4 dự án thành phần. Các hạng mục liên quan đến trụ sở cơ quan quản lý Nhà nước, hệ thống quản lý bay và công trình dịch vụ mặt đất hiện cơ bản bám sát kế hoạch.

Áp lực lớn nhất đang dồn vào dự án thành phần 3 - phần việc quan trọng nhất của toàn dự án, gồm nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Tình hình tiến độ đến cuối tháng 3/2026

Dự án thành phần 3 mới hoàn thành 3/15 gói thầu. 12 gói còn lại đạt khoảng 74% giá trị hợp đồng.

Hai gói bị cảnh báo chậm tiến độ là gói 4.8 (thi công hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật) và gói 5.10 là nhà ga hành khách - hạng mục được xem là “trái tim” của sân bay.

Vì sao tiến độ bị kéo lại?

1. Thiếu nhân lực thi công

Toàn công trường cần khoảng 14.000 lao động, nhưng đến cuối tháng 4 mới huy động được hơn 8.400 người, tương đương khoảng 60% nhu cầu.

Riêng gói thầu 5.10, cuối tháng 1 từng huy động khoảng 5.300 lao động mỗi ngày, sau đó giảm còn khoảng 1.500 người. Giữa tháng 4, số nhân sự tăng lại khoảng 3.400 người nhưng vẫn thấp hơn nhu cầu khoảng 6.000 lao động.

Tương tự, gói 4.8 hiện mới có khoảng 1.200 nhân sự, trong khi cần tới 1.900 người để bảo đảm tiến độ.

Đây cũng là 2 trong số 5 gói thầu có sự tham gia của Vinaconex (VCG), với tổng giá trị trúng thầu hơn 8.300 tỷ đồng. Theo Vinaconex, gói 5.10 dự kiến hoàn thành ngày 30/11/2026, còn gói 4.8 dự kiến hoàn thành ngày 30/6/2026.

2. Dòng tiền và thanh toán bị ách tắc

Nhiều doanh nghiệp thi công phản ánh việc thanh toán khối lượng hoàn thành đang chậm, trong khi chi phí vật liệu xây dựng tăng mạnh khiến áp lực tài chính lớn hơn.

Một số nhà thầu chưa bố trí đủ nhân sự lập hồ sơ thanh toán, đồng thời phát sinh bất đồng về cơ chế điều chỉnh hợp đồng và tỷ lệ thanh toán trong bối cảnh giá nguyên vật liệu biến động.

Khi dòng tiền bị chậm, nhà thầu khó huy động thêm thiết bị và lao động. Từ đó hình thành vòng luẩn quẩn: thiếu người làm chậm tiến độ, tiến độ chậm kéo dài nghiệm thu, còn thanh toán chậm tiếp tục ảnh hưởng khả năng thi công.

3. Biến động trong bộ máy điều hành

Dự án còn chịu tác động từ các vụ điều tra sai phạm đấu thầu tại ACV. Ngày 4/3/2026, ACV công bố thông tin về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an bắt tạm giam ông Vũ Thế Phiệt - Chủ tịch HĐQT ACV và ông Nguyễn Tiến Việt - thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc, để điều tra hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Tiến Việt đồng thời là Giám đốc Ban quản lý dự án sân bay Long Thành từ cuối năm 2023, phụ trách trực tiếp công tác triển khai thi công. Việc lãnh đạo chủ chốt bị điều tra đúng giai đoạn nước rút khiến bộ máy điều hành chịu thêm áp lực, nhất là ở khâu điều phối nhà thầu và xử lý thủ tục thanh toán.

Chính phủ yêu cầu xử lý sai phạm nhưng không để ảnh hưởng tiến độ

Chính phủ khẳng định việc xử lý sai phạm phải đi song song với bảo đảm tiến độ dự án. Ngày 21/4, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Công an sớm kết luận điều tra, tháo gỡ vướng mắc thanh toán cho nhà thầu và tạo điều kiện để các cá nhân không liên quan tiếp tục triển khai công việc.

Trong bối cảnh khối lượng thi công còn lớn, nhân lực thiếu hụt, giá vật liệu tăng và nhiều vướng mắc chưa được giải quyết triệt để, mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào vận hành trong năm 2026 đang là áp lực rất lớn với chủ đầu tư và các nhà thầu.

Bạn nghĩ sao về tiến độ sân bay Long Thành hiện nay? Comment bên dưới nhé!