Giá xăng dầu neo cao, hàng không và logistics chịu áp lực lớn

Giá xăng dầu neo cao đang gây áp lực trực tiếp lên hàng không, logistics và vận tải biển, trong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục biến động vì căng thẳng địa chính trị.

Giá xăng dầu trong nước giảm, nhưng thế giới vẫn leo thang

Trong kỳ điều chỉnh gần nhất ngày 14/5, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã đưa giá xăng E5RON92 giảm 656 đồng/lít xuống không cao hơn 23.134 đồng/lít, còn giá xăng RON95-III giảm 276 đồng/lít xuống 24.078 đồng/lít.

Các mặt hàng dầu cũng giảm trong kỳ điều hành này. Giá dầu diesel giảm 268 đồng/lít xuống 27.226 đồng/lít và dầu mazut lùi 587 đồng/kg xuống 20.585 đồng/kg.

Nhờ sự điều tiết kịp thời của Chính phủ, giá xăng dầu trong nước giữ vững sự ổn định suốt thời gian dài. Tuy nhiên, thị trường thế giới vẫn biến động mạnh khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang.

Theo Reuters, kết thúc phiên giao dịch cuối cùng trong tuần, giá dầu Brent tăng 3,54 USD, tương đương 3,35%, lên mức 109,26 USD/thùng. Giá dầu WTI cũng tăng mạnh 4,25 USD, tương đương 4,2%, lên 105,42 USD/thùng.

Tính chung cả tuần, dầu Brent tăng 7,84%, còn dầu WTI tăng tới 10,48% trong bối cảnh thị trường lo ngại lệnh ngừng bắn mong manh liên quan tới Iran có thể đổ vỡ bất cứ lúc nào.

Eo biển Hormuz vì sao được nhắc nhiều?

Chuyên gia của Commerzbank nhận định quan hệ giữa Mỹ và Iran đang trở nên đối đầu gay gắt hơn. Dù lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, kỳ vọng về việc sớm mở cửa trở lại eo biển Hormuz đang dần suy giảm.

Theo chuyên gia Nguyễn Anh Quân của CTCP Chứng khoán DNSE, eo biển Hormuz là nơi 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, là địa điểm cực kỳ nhạy cảm. Nếu eo biển này tiếp tục bị đóng cửa, chuỗi cung ứng dầu khí sẽ bị đứt đoạn nghiêm trọng, gây áp lực trực tiếp lên giá xăng dầu và những hiệu ứng domino khác.

Ông Quân cho biết xăng dầu là "huyết mạch" của chi phí lưu thông. Khi giá vận tải tăng, nhà phân phối phải đẩy giá bán lẻ để bảo vệ lợi nhuận. Với ngành phân bón, giá xăng dầu chiếm 40-60% chi phí đầu vào của nông dân. Giá phân ure sản xuất từ khí thường leo thang theo giá dầu, khiến giá nông sản như rau, hành... tại chợ đều tăng.

Hàng không, logistics chịu tác động mạnh

Nếu giá dầu tăng cao, doanh nghiệp vận tải và hàng không sẽ là nhóm chịu áp lực lớn nhất.

Tại một sự kiện gần đây, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết chi phí khai thác hàng không hiện đang chịu áp lực rất lớn từ giá nhiên liệu, tỷ giá, sự khan hiếm về tàu bay và vật tư, cũng như các biến động địa chính trị toàn cầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá vé, khả năng kích cầu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ông Dũng cho biết sau giai đoạn quý I/2026 tăng trưởng tích cực, đến tháng 4 năm nay, do ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông, giá nhiên liệu bay tăng cao, có thời điểm tăng trên 100%, khiến các hãng hàng không Việt Nam phải giảm số lượng chuyến bay xuống còn hơn 20.700 chuyến trong tháng, giảm gần 5.000 chuyến so với tháng trước đó.

Vietnam Airlines nói gì?

Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines (HOSE: HVN) cho biết ngành hàng không trên toàn thế giới đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là sự biến động của giá nhiên liệu bay. Có thời điểm giá nhiên liệu tăng đến 100%, thậm chí có những thời điểm tăng lên đến ba lần.

Theo ông Tuấn, đây là yếu tố tác động rất lớn đến chi phí hoạt động, đẩy nhiều hãng hàng không trên thế giới đến bờ vực phá sản, đặt ra những thách thức rất lớn cho Vietnam Airlines nói riêng và các hãng hàng không trong nước nói chung.

"Tính sơ bộ 1 USD tăng lên, chi phí nhiên liệu Vietnam Airlines sẽ phát sinh thêm 300 tỷ đồng. Hy vọng xung đột ở Trung Đông sẽ kết thúc sớm và thị trường hàng không quay lại được như quý I. Vietnam Airlines đã có lợi nhuận quý I, song sang quý II có thể lỗ và 6 tháng đầu năm cũng vậy nếu tình hình này tiếp diễn", ông Tuấn cho biết.

Theo ông Tuấn, trong tháng 6, Vietnam Airlines dự kiến giá dầu khoảng 160 USD/thùng, cao hơn so với kế hoạch đầu năm là khoảng 85 USD/thùng, nên tháng 6 sẽ rất khó khăn.

Về kết quả kinh doanh, báo cáo tài chính quý I cho thấy HVN ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 37.500 tỷ đồng, tăng gần 23% so với quý I/2025. Lợi nhuận sau thuế của hãng bay này cũng tăng gần 30% lên 4.514 tỷ đồng.

Mặc dù từ tháng 3/2026, xung đột tại Trung Đông đã bắt đầu tác động đến thị trường năng lượng thế giới, ảnh hưởng đến ngành hàng không quý I chưa thể hiện rõ nét. Tuy nhiên, bước sang quý II/2026, môi trường kinh doanh của ngành hàng không sẽ đối mặt với nhiều thách thức khi các yếu tố bất định dần bộc lộ rõ hơn, đặc biệt là biến động của giá nhiên liệu.

Trong cơ cấu chi phí khai thác của hãng hàng không, nhiên liệu chiếm khoảng 30-40%, nên mỗi biến động của giá nhiên liệu đều có ảnh hưởng tức thời đến chi phí vận hành và hiệu quả kinh doanh.

Logistics và vận tải biển cũng không ngoại lệ

Áp lực chi phí đối với ngành vận tải biển, logistics cũng đang tăng lên rõ rệt. Ông Tú Lê, phụ trách đối tác vận chuyển của một công ty logistics có trụ sở tại TP.HCM cho biết, giá cước vận chuyển hàng hoá từ Việt Nam đi Mỹ đã tăng khoảng 400 USD/space.

Giá cước này áp dụng từ ngày 15/5 và dự kiến có thể tăng thêm nếu tình hình địa chính trị vẫn leo thang, khiến giá dầu tăng mạnh. Với các đơn hàng đã có hợp đồng vận chuyển từ sớm thì không ảnh hưởng nhiều. Nhưng với các doanh nghiệp chuẩn bị đơn hàng cho cuối năm hay năm sau, việc gia tăng chi phí có thể ảnh hưởng rất mạnh, phải tính toán để không lỗ hay đứt gãy đơn hàng.

Theo Phaata, tình hình an ninh tại Eo biển Hormuz và khu vực Biển Đỏ tiếp tục tạo áp lực lớn lên chiến lược khai thác của các hãng tàu container toàn cầu.

Các chủ tàu hiện vẫn duy trì quan điểm thận trọng trong việc xây dựng hải trình và phân bổ công suất, khi nguy cơ gián đoạn trên các tuyến hàng hải chiến lược chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trong bối cảnh đó, giá nhiên liệu neo cao, nguồn cung sức chở bị kiểm soát chặt cùng hàng loạt công cụ tăng giá như EFS, PSS, GRI và mặt bằng giá FAK tiếp tục trở thành những yếu tố hỗ trợ mạnh cho thị trường cước giao ngay.

Giới quan sát cho rằng trong thời gian tới, các hãng tàu nhiều khả năng sẽ tiếp tục linh hoạt sử dụng chiến thuật hủy chuyến và điều tiết công suất nhằm duy trì trạng thái khan hiếm tương đối của thị trường, đặc biệt khi nhu cầu vận chuyển đang có dấu hiệu tăng tốc trước mùa cao điểm mùa hè.

Theo dữ liệu mới nhất từ Drewry, Chỉ số Container Thế giới WCI trong tuần này tăng 12%, lên mức 2.553 USD/FEU.

Đà tăng chủ yếu tập trung trên hai hành lang thương mại trọng điểm gồm tuyến xuyên Thái Bình Dương và tuyến châu Á – châu Âu.

Đặc biệt, các tuyến từ Trung Quốc đi Mỹ đang ghi nhận mức tăng mạnh khi hãng tàu liên tiếp áp dụng Phụ phí Nhiên liệu Khẩn cấp (EFS) và Phụ phí Mùa cao điểm (PSS). Trong bối cảnh tình trạng thiếu chỗ tiếp tục kéo dài, chi phí khai thác gia tăng đang tạo áp lực đáng kể lên mặt bằng giá cước.

Cụ thể, cước giao ngay từ Thượng Hải đi New York tăng 14% so với tuần trước, đạt 4.252 USD/FEU. Tuyến Thượng Hải – Los Angeles cũng tăng 10%, lên mức 3.357 USD/FEU.

Theo Drewry, các hãng tàu vẫn đang duy trì chính sách quản lý sức chở rất chặt chẽ trên tuyến xuyên Thái Bình Dương. Chỉ riêng tuần tới đã có 7 chuyến tàu bị hủy theo kế hoạch.

Đáng chú ý, hãng tàu Yang Ming cũng vừa thông báo áp dụng Phụ phí Tăng giá chung (General Rate Increase - GRI) lên tới 2.000 USD/FEU, có hiệu lực từ ngày 15/5. Drewry nhận định thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện thêm các đợt tăng giá mới trong thời gian ngắn tới.

Bạn nghĩ giá dầu còn ảnh hưởng đến những ngành nào nữa? Comment bên dưới nhé!