Giá nhà Hà Nội, TP.HCM cao gấp 25-30 lần thu nhập: Đề xuất thu phí nhà đất bỏ hoang

Giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM hiện tương đương khoảng 25-30 lần thu nhập bình quân năm của người dân — trong khi ngưỡng được xem là lành mạnh trên thế giới chỉ khoảng 3-6 lần. Đây là một trong những điểm được đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh nêu ra tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước sáng 21/4.

Theo đại biểu, vấn đề không chỉ nằm ở mặt bằng giá nhà, mà còn ở cấu trúc dòng vốn trong nền kinh tế. Hiện khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam phụ thuộc tới khoảng 80% vào tín dụng ngân hàng. Trong bối cảnh lãi suất cho vay còn cao, dòng tiền có xu hướng chảy vào những lĩnh vực có biên lợi nhuận lớn hoặc mang tính đầu cơ tài sản, trong đó bất động sản là kênh hấp thụ vốn rất mạnh.

Điều này tạo ra một thực tế đáng chú ý: vốn thay vì đi vào sản xuất, công nghệ hay các ngành tạo giá trị gia tăng thực, lại bị dồn nhiều vào bất động sản. Khi dòng tiền tập trung quá mức vào tài sản đầu cơ, mặt bằng giá dễ bị đẩy lên nhanh hơn rất nhiều so với khả năng chi trả của người mua ở thực.

Đại biểu Lê Hoàng Anh cảnh báo nếu tín dụng tiếp tục “đổ dồn” vào bất động sản, nền kinh tế có thể đối mặt với rủi ro tương tự những bài học từ Nhật Bản năm 1991, Mỹ năm 2008 hay các biến động gần đây tại Trung Quốc. Đây là góc nhìn đáng lưu ý với thị trường nhà đất, vì tín dụng luôn là một trong những lực đẩy quan trọng nhất của giá tài sản.

Số liệu được nêu tại phiên họp cho thấy áp lực đang rất lớn:

- Dư nợ tín dụng bất động sản vào năm 2025 đạt khoảng 4,5 triệu tỷ đồng
- Tăng khoảng 132% sau 4 năm
- Cao gấp 2,4 lần tốc độ tăng của tín dụng công nghiệp
- Lớn gấp khoảng 1,8 lần tín dụng công nghiệp
- Hơn 5 lần tín dụng nông, lâm, thủy sản

Riêng bất động sản và xây dựng đã chiếm tới 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống. Đáng chú ý, trong hai năm 2024-2025, nhóm này ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 37,6%, vượt xa tốc độ tăng của tín dụng công nghiệp.

Nói cách khác, theo cách ví von của đại biểu, nền kinh tế đang “chạy marathon với đôi chân bị trói” khi một phần lớn nguồn lực tài chính bị giam trong các tài sản đầu cơ, thay vì chảy vào các lĩnh vực nâng cao năng suất và tạo giá trị thực.

Từ thực trạng đó, ông đề xuất Chính phủ cần điều tiết dòng tín dụng vào bất động sản đầu cơ bằng các công cụ thị trường, thay vì sử dụng biện pháp hành chính cứng nhắc. Song song, cần ưu tiên vốn cho sản xuất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao — những động lực được xem là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Về phía chính sách đất đai, đại biểu kiến nghị sớm nghiên cứu cơ chế thu phí sử dụng đất dựa trên hiệu quả khai thác và thời gian đưa đất vào sử dụng. Cụ thể, các dự án chậm triển khai quá 24 tháng cần áp dụng mức phí tăng dần. Với nhà, đất thứ hai trở lên nhưng không được đưa vào khai thác hoặc cho thuê, cần áp dụng cơ chế phí lũy tiến phù hợp.

Điểm đáng chú ý là nguồn thu từ các chính sách này nên được ưu tiên cho quỹ phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu. Đây là hướng tác động trực tiếp vào hành vi nắm giữ tài sản bỏ hoang, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho các phân khúc nhà ở có nhu cầu thực.

Với thị trường bất động sản, các đề xuất này cho thấy xu hướng quản lý đang nghiêng về việc siết đầu cơ bằng công cụ tài chính và phí sử dụng, thay vì chỉ dựa vào kiểm soát hành chính. Nếu được triển khai đồng bộ, đây có thể là bước đi nhằm đưa giá bất động sản tiệm cận giá trị thực hơn và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân.

Bạn nghĩ sao về đề xuất đánh phí nhà đất bỏ hoang và siết đầu cơ bất động sản? Comment bên dưới nhé!