Bộ Xây dựng siết đầu cơ, thúc đẩy số hóa giao dịch để hạ nhiệt giá bất động sản

Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, tại nhiều đô thị lớn và khu vực đang trong quá trình đô thị hóa nhanh, thị trường bất động sản xuất hiện những yếu tố bất ổn, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển lành mạnh của thị trường cũng như quyền tiếp cận nhà ở của người dân. Lãnh đạo Bộ Xây dựng đánh giá, tình trạng giá bất động sản bị đẩy lên cao không chỉ do yếu tố kinh tế thuần túy mà còn chịu tác động mạnh từ việc thao túng thông tin, lợi dụng quy hoạch và hoạt động đầu cơ thiếu kiểm soát.

Để kiểm soát tình trạng này, Bộ Xây dựng đã đề xuất các cơ quan có thẩm quyền yêu cầu địa phương chủ động triển khai nhiều biện pháp quản lý thị trường. Trọng tâm là siết chặt việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các sàn giao dịch, tổ chức và cá nhân hành nghề môi giới nhằm hạn chế tình trạng môi giới tự phát, thiếu chuyên môn, gây nhiễu loạn thị trường.

Song song đó, các địa phương được yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ môi giới bất động sản, đồng thời tăng cường nắm bắt thông tin thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi tung tin sai lệch về quy hoạch, lợi dụng thông tin sắp xếp địa giới hành chính để tạo nhu cầu giả, lôi kéo đám đông giao dịch, liên kết đầu cơ và “thổi giá” bất động sản.

Một trong những giải pháp được Bộ Xây dựng đặc biệt nhấn mạnh là thúc đẩy minh bạch hóa thông tin thị trường. Hiện Bộ đang hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Theo Bộ Xây dựng, đây sẽ là công cụ quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu về giá giao dịch bất động sản thực tế; công khai thông tin về quy hoạch, pháp lý dự án, chủ đầu tư; tiến tới số hóa dữ liệu và giao dịch bất động sản, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tra cứu thông tin, qua đó khắc phục tình trạng thiếu minh bạch kéo dài.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan hoàn thiện Đề án thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét ban hành Nghị quyết thí điểm. Mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát giá giao dịch, hạn chế đầu cơ và tạo lập mặt bằng giá sát với thực tế hơn.

Ở góc độ tăng nguồn cung, đặc biệt là phân khúc nhà ở giá phù hợp, Bộ Xây dựng cho biết đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở, trong đó có việc sửa đổi Luật Nhà ở dự kiến trong năm 2026. Ngân hàng Nhà nước được giao rà soát các quy định về tín dụng bất động sản để có giải pháp điều tiết phù hợp, trong khi Bộ Tài chính tiếp tục đánh giá các chính sách tài chính, thuế liên quan nhằm góp phần kiểm soát giá nhà đất.

Đáng chú ý, nhiều thủ tục hành chính trong phát triển nhà ở xã hội đã được cắt giảm mạnh. Chính phủ cho phép giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu, rút ngắn khoảng 70% thời gian thực hiện dự án; bãi bỏ một loạt thủ tục về quy hoạch, thẩm định, cấp phép xây dựng, đấu thầu và thẩm định giá bán, giá thuê mua. Các thủ tục mua, thuê mua nhà ở xã hội của người dân cũng được minh bạch và đơn giản hóa.

Theo Bộ Xây dựng, thời gian tới, các quy trình thủ tục hành chính trong lĩnh vực nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội, sẽ tiếp tục được rà soát, sửa đổi theo hướng đơn giản hóa, thực hiện trực tuyến 100% và số hóa hồ sơ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời góp phần đưa thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững hơn.