Bất động sản TP Hồ Chí Minh: Tiếp tục cơ cấu lại nguồn cung, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở

Thị trường bất động sản TP.HCM tiếp tục ghi nhận quy mô hoạt động kinh doanh lớn, đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách và tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là sự chênh lệch giữa lượng vốn đang được đưa vào thị trường và khả năng hấp thụ thực tế của người mua. Khi sức mua nhà ở chưa phục hồi tương xứng, bài toán phát triển trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc gia tăng nguồn cung mà còn là sử dụng hiệu quả quỹ đất, dòng vốn và cơ cấu lại sản phẩm theo nhu cầu thực tế.

Untitled-3

Thúc đẩy quá trình điều chỉnh

Theo số liệu trong 10 tháng năm 2026, doanh thu dịch vụ kinh doanh bất động sản tại TP.HCM đạt 373.011 tỷ đồng, tăng 10,8% so với cùng kỳ. Thu ngân sách nhà nước từ đất cũng tăng 20%, cho thấy bất động sản tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế và nguồn thu của thành phố.

Dù vậy, quy mô doanh thu lớn chưa đồng nghĩa với hiệu quả đóng góp tương ứng vào GRDP hay phản ánh đầy đủ hiệu quả sử dụng vốn và đất đai. Đây là vấn đề đáng chú ý khi thị trường vẫn tồn tại khoảng cách giữa hoạt động kinh doanh và sức mua thực tế.

Theo ông David Jackson, Tổng Giám đốc Avison Young Việt Nam và Campuchia, sức mua nhà ở đang suy yếu, với tỷ lệ hấp thụ căn hộ sơ cấp chỉ đạt 25%, còn nhà liền thổ và biệt thự đạt 27%. Sự tương phản này cho thấy thị trường không thiếu hoạt động đầu tư và kinh doanh, nhưng khả năng chuyển hóa nguồn cung thành giao dịch vẫn là thách thức lớn.

Trong bối cảnh đó, hiệu quả phân bổ nguồn lực trở thành yếu tố có ý nghĩa quyết định. Nếu dòng vốn tiếp tục tập trung vào hàng tồn kho hoặc những dự án có tốc độ tiêu thụ chậm, một lượng lớn nguồn lực xã hội sẽ bị giữ lại, làm giảm khả năng luân chuyển sang các lĩnh vực và hoạt động sản xuất kinh doanh khác. Ngược lại, khi vốn được hướng vào những sản phẩm có nhu cầu rõ ràng, khả năng sử dụng và khai thác tốt, bất động sản có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển đô thị, tạo thêm hoạt động kinh tế và đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng.

Điều này cũng cho thấy thị trường đang cần một cách tiếp cận mới, trong đó quy mô đầu tư không còn là thước đo duy nhất. Khả năng hấp thụ, hiệu quả khai thác tài sản và mức độ đáp ứng nhu cầu của người dân cần được đặt ở vị trí quan trọng hơn trong chiến lược phát triển dự án.

Ở phân khúc nhà ở, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là sự mất cân đối giữa cơ cấu sản phẩm và khả năng chi trả. Nguồn cung trung, cao cấp vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể, trong khi nhà ở vừa túi tiền tiếp tục thiếu hụt. Mặt bằng giá cao khiến nhiều người có nhu cầu an cư khó tiếp cận thị trường, còn nhà đầu tư cũng phải cân nhắc kỹ hơn về hiệu quả tài chính.

Áp lực càng rõ nét khi lãi vay mua nhà thả nổi phổ biến ở mức 12-15%, trong khi tỷ suất cho thuê chỉ khoảng 2-4%. Khoảng cách giữa chi phí vốn và thu nhập khai thác khiến việc đầu tư bất động sản bằng đòn bẩy tài chính trở nên kém hấp dẫn hơn. Với người mua để ở, khoản trả nợ hàng tháng cũng tạo áp lực đáng kể lên ngân sách gia đình.

Tuy nhiên, những khó khăn này cũng đang thúc đẩy quá trình điều chỉnh cần thiết. Thị trường có thêm động lực để chuyển hướng từ phát triển sản phẩm theo kỳ vọng tăng giá sang chú trọng khả năng chi trả, công năng sử dụng và hiệu quả khai thác. Đây là điều kiện quan trọng để dòng vốn được đưa vào những phân khúc có khả năng tạo ra giá trị thực chất hơn cho nền kinh tế.

Cơ cấu lại nguồn cung, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở

Tính đến hết quý III/2026, nguồn cung căn hộ sơ cấp tại TP.HCM đạt khoảng 11.500 căn. Trong giai đoạn 2027-2030, thị trường dự kiến có thêm khoảng 25.000 căn hộ. Giá bán sơ cấp trung bình toàn thành phố đạt 3.850 USD/m²; tại Bình Dương dao động 1.800-2.800 USD/m², còn Bà Rịa - Vũng Tàu ở mức 1.900-4.500 USD/m².

Nguồn cung dự kiến tiếp tục gia tăng cho thấy hoạt động phát triển dự án vẫn có dư địa mở rộng trong những năm tới. Tuy nhiên, khi sức mua chưa phục hồi tương xứng, cạnh tranh giữa các dự án sẽ ngày càng rõ nét. Những sản phẩm có mức giá chủ yếu dựa trên lợi thế vị trí hoặc kỳ vọng tăng giá thiếu cơ sở sẽ khó duy trì sức hấp thụ nếu không chứng minh được giá trị tương xứng với số tiền người mua phải bỏ ra.

Đây cũng là giai đoạn đòi hỏi doanh nghiệp phải tính toán kỹ hơn về cơ cấu sản phẩm ngay từ khâu phát triển dự án. Thay vì tập trung vào những căn hộ có diện tích lớn hoặc tiêu chuẩn cao cấp để tối đa hóa giá trị bán hàng, việc đa dạng hóa diện tích, công năng và tổng giá trị căn hộ có thể giúp mở rộng tệp khách hàng. Một sản phẩm có giá bán hợp lý, đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt và phù hợp khả năng tài chính sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận người mua hơn.

Thực tế, giá nhà sơ cấp khó giảm sâu trong ngắn hạn do chi phí đất đai, đền bù và xây dựng vẫn ở mức cao. Vì vậy, khả năng cải thiện tính tiếp cận không nhất thiết chỉ đến từ việc hạ giá bán trên mỗi mét vuông. Doanh nghiệp có thể điều chỉnh diện tích căn hộ, tối ưu thiết kế, tiêu chuẩn bàn giao và cơ cấu sản phẩm để đưa tổng giá trị căn nhà về ngưỡng phù hợp hơn với ngân sách của khách hàng.

Cách làm này vừa giúp doanh nghiệp mở rộng khả năng hấp thụ, vừa tạo thêm lựa chọn cho những người mua có nhu cầu an cư nhưng chưa đủ năng lực tài chính để tiếp cận các sản phẩm giá trị lớn. Trong bối cảnh người mua ngày càng nhạy cảm với giá, việc tối ưu tổng chi phí sở hữu có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, thay vì chỉ tập trung vào những tiện ích hoặc yếu tố quảng bá có giá trị sử dụng hạn chế.

Về dài hạn, phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà ở xã hội và nhà cho thuê sẽ là những hướng đi cần được chú trọng để giải quyết tình trạng lệch pha cung - cầu. Đây không chỉ là câu chuyện bổ sung số lượng căn nhà mà còn liên quan đến việc tạo lập một cơ cấu thị trường đa dạng hơn, phục vụ nhiều nhóm thu nhập và nhu cầu sử dụng khác nhau.

Để các phân khúc này phát triển hiệu quả, vai trò của chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ về quỹ đất sạch, cơ chế tiền sử dụng đất phù hợp và nguồn tín dụng dài hạn với chi phí hợp lý. Khi các yếu tố đầu vào được tháo gỡ, chủ đầu tư sẽ có thêm dư địa kiểm soát giá thành, đồng thời mạnh dạn tham gia những phân khúc có biên lợi nhuận thấp hơn nhưng nhu cầu xã hội lớn.

Ở phía người mua, tiêu chí lựa chọn bất động sản cũng đang chuyển dịch theo hướng thực tế hơn. Tính pháp lý, năng lực chủ đầu tư, tương quan giữa giá bán và chất lượng sống, khả năng kết nối hạ tầng cùng nhu cầu sử dụng thực tế ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định giao dịch. Điều này buộc doanh nghiệp phải chú trọng chất lượng phát triển dự án và giá trị mà sản phẩm mang lại, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng thị trường.

Có thể thấy, thách thức của bất động sản TP.HCM hiện nay không đơn thuần là duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu hay mở rộng nguồn cung, mà là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đưa sản phẩm đến gần hơn với khả năng chi trả của người dân. Khi cơ cấu nhà ở được điều chỉnh hợp lý, dòng vốn được phân bổ vào những dự án có khả năng hấp thụ và khai thác thực chất, thị trường sẽ có thêm nền tảng để đóng góp bền vững hơn cho kinh tế thành phố.