Sửa Luật Nhà ở: Người thu nhập thấp có thêm cơ hội mua, thuê nhà ở xã hội
Cùng với mục tiêu hoàn thành hơn 87.600 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, Bộ Xây dựng đang tham mưu sửa đổi Luật Nhà ở, bổ sung các cơ chế, chính sách hỗ trợ người thu nhập thấp, công nhân tiếp cận nhà ở thông qua hình thức mua, thuê với giá phù hợp.
Trả lời tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 sáng 4/11, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh nhấn mạnh, nhu cầu nhà ở xã hội là nhu cầu rất thiết thực và chính đáng của người dân để có nơi an cư, lạc nghiệp. Khi có nơi ở ổn định, người dân mới có thể tạo lập nguồn lực lao động cho xã hội, đặc biệt tại các khu vực thành thị và khu vực phát triển công nghiệp.
Cả nước đang triển khai 293 dự án nhà ở xã hội
Về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh cho biết, hiện cả nước đang triển khai xây dựng 293 dự án với quy mô 363.065 căn.
Trong đó, có 128 dự án khởi công mới với quy mô 183.293 căn, gồm 140.492 căn nhà ở xã hội và 42.801 căn nhà ở cho thuê.
Đến nay, cả nước có 170 dự án hoàn thành với quy mô 46.962/97.271 căn, đạt 48% so với kế hoạch. Dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, đạt 90% kế hoạch đề ra.
Đối với chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho thuê, lũy kế đến nay, cả nước có 114 dự án có nhà ở cho thuê đang triển khai, với tổng số 63.970 căn.
Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển phân khúc nhà ở cho thuê từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã có thêm 29 dự án mới được khởi công. Tổng quy mô các dự án khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm 40%.
Đến nay, cả nước đã hoàn thành 8.314 căn, đạt tỷ lệ 48% kế hoạch. Dự kiến trong năm 2026, số căn nhà ở cho thuê hoàn thành đạt 18.049 căn, tương đương 104% kế hoạch được giao.
Bổ sung cơ chế hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở xã hội
Theo Thứ trưởng Lê Hồng Vinh, thời gian qua, đã có nhiều giải pháp được triển khai nhằm giúp người dân tiếp cận nhà ở xã hội. Tuy nhiên, các giải pháp hiện vẫn mang tính manh mún, sự vụ, sự việc và chủ yếu được tháo gỡ khi có kiến nghị, đề xuất.
Hiện nay, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, trình Quốc hội tại kỳ họp này. Theo đó, dự thảo Luật sẽ cụ thể hóa các cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách thực sự tiếp cận được nhà ở thông qua hình thức mua, thuê hoặc thuê dài hạn với giá phù hợp.
Cụ thể, dự thảo Luật Nhà ở tập trung vào 4 nhóm chính sách.
Thứ nhất, về đối tượng và điều kiện thụ hưởng, tại các Điều 31, 38, 44, 59, 70, dự thảo Luật đã cụ thể hóa rõ các nhóm đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân. Đồng thời, quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Thứ hai, về nguyên tắc hỗ trợ và phát triển nhà ở, tại các Điều 32, 33, 45, 60, 62, dự thảo Luật quy định rõ các nguyên tắc thực hiện hỗ trợ nhà ở xã hội, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo và hỗ trợ vay vốn ưu đãi.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật thể chế hóa cụ thể cơ chế tạo lập nguồn vốn không thông qua Quỹ nhà ở hoạt động không vì lợi nhuận và tài chính công đoàn. Đồng thời, quy định các hình thức quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.
Thứ ba, về chính sách ưu đãi chủ đầu tư nhằm kéo giảm giá thành, tại các Điều 42, 48, 64, dự thảo Luật quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi về tài chính dành cho chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và nhà ở xã hội.
Các chính sách gồm miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi về thuế, tín dụng; hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý. Đồng thời, cho phép dành một tỷ lệ diện tích đất hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ, thương mại nhằm bù đắp chi phí, giảm giá thành và bảo đảm giá bán, giá cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Thứ tư, về phương pháp xác định giá và quản lý giao dịch, tại các Điều 37, 43, 67, 68, dự thảo Luật quy định chặt chẽ các nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, bảo đảm tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước.
Qua đó, bảo đảm mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp. Đồng thời, dự thảo quy định cụ thể các điều kiện quản lý giao dịch, trong đó mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội và quy định thời hạn hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu nhằm ngăn ngừa đầu cơ, bảo đảm đúng mục đích an sinh xã hội.