Từ 1/7/2026, UBND cấp xã được cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ

Từ 1/7/2026, UBND cấp xã được cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ theo Nghị định số 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026. Đây là điểm đáng chú ý với người dân đang chuẩn bị xây mới, sửa chữa hoặc làm hồ sơ xin phép xây dựng.

Điểm mới đáng chú ý là gì?

Nghị định quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép xây dựng, giấy phép xây dựng có thời hạn, thẩm quyền cấp phép và các trường hợp thu hồi, hủy giấy phép xây dựng.

Với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, hồ sơ thiết kế phải phù hợp với quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn hoặc quy hoạch có liên quan.

Điều kiện cấp giấy phép xây dựng

Trước hết, công trình phải phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai, được xác định tại giấy tờ hợp pháp về đất đai.

Thiết kế xây dựng trong hồ sơ đề nghị cấp phép cũng phải phù hợp với quy hoạch tương ứng. Đối với công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng, thiết kế phải phù hợp với một trong các loại quy hoạch theo quy định.

Công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp phải phù hợp với quy định của UBND cấp tỉnh theo Luật Đất đai năm 2024.

Ngoài ra, thiết kế xây dựng công trình phải được lập, thẩm định và phê duyệt theo quy định của Luật Xây dựng năm 2025 và nghị định này. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng phải phù hợp với từng loại công trình theo quy định.

Trường hợp sửa chữa, cải tạo, di dời thì sao?

Đối với giấy phép xây dựng sửa chữa, cải tạo, di dời công trình, công trình phải đáp ứng các điều kiện tương ứng về đất đai, quy hoạch, an toàn công trình và hồ sơ đề nghị cấp phép.

Riêng trường hợp di dời công trình, phương án di dời phải bảo đảm an toàn lao động, an toàn đối với công trình được di dời, công trình lân cận, bảo vệ môi trường và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Giấy phép xây dựng có thời hạn được cấp khi nào?

Công trình được xem xét cấp giấy phép xây dựng có thời hạn nếu nằm trong khu vực đã có quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, công bố nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất.

Công trình đề nghị cấp phép có thời hạn phải phù hợp với quy mô, thời hạn tồn tại do UBND cấp tỉnh quy định hoặc chấp thuận đối với từng trường hợp cụ thể; đồng thời phù hợp với mục đích sử dụng đất được xác định tại giấy tờ hợp pháp về đất đai.

Khi hết thời hạn tồn tại của công trình ghi trong giấy phép xây dựng có thời hạn và cơ quan có thẩm quyền có quyết định thu hồi đất, chủ đầu tư phải cam kết tự phá dỡ công trình. Nếu không tự phá dỡ, công trình sẽ bị cưỡng chế và chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí phá dỡ.

Trường hợp hết thời hạn nhưng quy hoạch chưa thực hiện, chủ đầu tư được tiếp tục sử dụng công trình cho đến khi có quyết định thu hồi đất.

Đối với khu vực đã có kế hoạch sử dụng đất cấp xã, nghị định quy định không cấp giấy phép xây dựng có thời hạn cho việc xây dựng mới, mà chỉ cấp phép có thời hạn để sửa chữa, cải tạo.

Tuy nhiên, nếu sau 2 năm liên tục kể từ ngày kế hoạch sử dụng đất cấp xã được phê duyệt mà cơ quan có thẩm quyền chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, người sử dụng đất được quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn theo quy định.

UBND cấp xã được cấp phép cho những công trình nào?

UBND cấp xã cấp giấy phép xây dựng cho công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn do mình quản lý, trừ các công trình trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế.

Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế cấp giấy phép xây dựng cho các công trình được đầu tư xây dựng trong phạm vi được giao quản lý.

Sở Xây dựng cấp giấy phép xây dựng cho các công trình trên địa bàn tỉnh không thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã hoặc Ban quản lý các khu chức năng nêu trên.

Ai có quyền thu hồi, hủy giấy phép?

Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng cũng là cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh, gia hạn, cấp lại, thu hồi và hủy giấy phép do mình cấp.

Trường hợp cơ quan cấp phép không thu hồi giấy phép xây dựng đã cấp không đúng quy định, Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp quyết định thu hồi giấy phép xây dựng.

Đối với dự án có nhiều công trình với loại và cấp công trình khác nhau, thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng được xác định theo công trình có cấp cao nhất của dự án.

Trường hợp điều chỉnh thiết kế hoặc sửa chữa, cải tạo làm thay đổi cấp công trình, thẩm quyền cấp phép được xác định theo cấp công trình sau điều chỉnh.

Nghị định cũng quy định giấy phép xây dựng bị thu hồi trong trường hợp được cấp không đúng quy định pháp luật hoặc chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai giấy phép trong thời hạn ghi tại văn bản xử lý vi phạm của cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định số 217/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Bạn đang chuẩn bị xây nhà hay xin phép xây dựng? Comment bên dưới nhé!