Trung Quốc gom mạnh bạc, thị trường toàn cầu lo thiếu hụt

Trung Quốc nhập hơn 790 tấn bạc chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, trong bối cảnh thị trường toàn cầu thiếu hụt năm thứ 6 liên tiếp. Riêng tháng 2 đạt gần 470 tấn, còn tháng 3 vọt lên hơn 800 tấn.

Trung Quốc đang nắm “yết hầu” thị trường bạc

Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 70% lượng bạc thỏi đạt chuẩn giao hàng London, đồng thời là quốc gia tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới. Không chỉ vậy, nước này còn trở thành trung tâm tinh luyện và xuất khẩu bạc có sức ảnh hưởng lớn trên thị trường toàn cầu.

Từ đầu năm 2026, Bắc Kinh đã mở rộng kiểm soát xuất khẩu bạc, chỉ cho phép 44 doanh nghiệp được cấp phép bán ra nước ngoài. Những công ty không đáp ứng yêu cầu sản lượng tối thiểu hoặc tiêu chuẩn vốn sẽ bị loại khỏi thị trường xuất khẩu.

Ngày 1/5, Trung Quốc tiếp tục cấm xuất khẩu axit sulfuric - nguyên liệu quan trọng trong công nghệ chiết tách bạc từ quặng đồng. Hiện Trung Quốc nắm khoảng 40% thị trường axit sulfuric toàn cầu.

Điều này tác động gì đến nguồn cung?

Các biện pháp trên làm giảm lượng bạc sẵn có trên thị trường quốc tế, đồng thời tăng quyền kiểm soát của Bắc Kinh đối với dòng chảy kim loại quý. Một số chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang đối xử với bạc giống như đất hiếm, coi đây là tài nguyên chiến lược cần kiểm soát chặt chẽ.

Ông Antonio Di Giacomo, chuyên gia phân tích cấp cao tại XS, cảnh báo các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu bạc tinh luyện như Mỹ và châu Âu sẽ đối mặt với chi phí tăng cao, chậm trễ logistics và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.

AI, robot và năng lượng xanh đang kéo nhu cầu bạc đi lên

Điểm đáng chú ý là nhu cầu bạc hiện không chỉ đến từ đầu tư trú ẩn. Bạc đang trở thành kim loại cốt lõi của nền kinh tế công nghệ mới, đặc biệt trong ngành năng lượng mặt trời.

Các nhà sản xuất pin quang điện Trung Quốc đã tăng tốc mạnh trong quý I/2026 trước thời điểm ưu đãi hoàn thuế xuất khẩu bị bãi bỏ vào đầu tháng 4. Dù đã tìm cách tiết giảm lượng bạc trên mỗi tấm pin, bạc vẫn gần như chưa có vật liệu thay thế hiệu quả do yêu cầu dẫn điện.

Ngoài ra, robot hình người và trí tuệ nhân tạo cũng đang tạo ra nguồn cầu mới. Các dự báo cho thấy số lượng robot hình người toàn cầu có thể vượt 1 tỷ thiết bị vào giữa thế kỷ này. Nếu mỗi robot dùng khoảng 20 gram bạc, tổng nhu cầu phát sinh có thể lên tới 20.000 tấn bạc.

Đáng chú ý, lượng bạc này phần lớn sẽ không thể tái chế hoàn toàn, tương tự bạc dùng trong chip bán dẫn, smartphone hay xe điện.

Thị trường bạc đang xuất hiện những vết nứt nào?

Khoảng cách giữa giá bạc trên thị trường giấy và bạc vật chất đang ngày càng mở rộng. Đầu năm, hợp đồng tương lai bạc trên Comex từng giao dịch quanh 72 USD/ounce, trong khi giá bạc vật chất tại Dubai có lúc lên gần 100 USD/ounce.

Theo một số phân tích, tỷ lệ giữa hợp đồng bạc giấy và lượng bạc vật chất hiện đã lên mức hàng trăm hợp đồng cho mỗi ounce bạc thật. Cùng lúc đó, lượng bạc đủ điều kiện giao hàng trên Comex đã giảm mạnh kể từ năm 2020.

Ngành khai khoáng thường mất khoảng 10 năm để đưa một mỏ bạc mới từ giai đoạn phát hiện vào sản xuất thương mại. Trong khi đó, nhu cầu từ AI, trung tâm dữ liệu, điện khí hóa và năng lượng tái tạo lại đang tăng nhanh hơn nhiều.

Theo Silver Institute và Metals Focus, thị trường bạc toàn cầu sẽ tiếp tục thiếu hụt khoảng 67 triệu ounce trong năm 2026. Đây là năm thứ 6 liên tiếp thị trường rơi vào trạng thái thâm hụt. Tổng mức thiếu hụt tích lũy đã vượt 800 triệu ounce.

Vì sao giới tài chính lo ngại?

Giới tài chính quốc tế cho rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới từ Trung Quốc có thể khiến thị trường bạc bị phân mảnh mạnh hơn. Thay vì vận hành theo mô hình tồn kho toàn cầu liên thông, các quốc gia và doanh nghiệp có xu hướng tích trữ riêng để tự bảo vệ chuỗi cung ứng, từ đó làm thị trường dễ biến động hơn.

Mỹ cũng đã đưa bạc vào danh sách khoáng sản chiến lược do vai trò quan trọng trong quốc phòng và công nghệ cao.

Dù nhu cầu ngắn hạn từ ngành điện mặt trời có dấu hiệu chậm lại sau thay đổi chính sách thuế, bài toán lớn của thị trường vẫn chưa thay đổi: nhu cầu bạc toàn cầu đang vượt xa khả năng khai thác hiện có.

Bạn nghĩ sao về việc bạc đang được siết chặt như một tài nguyên chiến lược? Comment bên dưới nhé!