Trái phiếu doanh nghiệp quý 1: Phục hồi phát hành nhưng áp lực đáo hạn lớn

Quý 1, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ hơn về quy mô phát hành, với tổng giá trị khoảng 40,3 nghìn tỷ đồng, tăng 60,6% so với cùng kỳ năm trước.

Phát hành tăng, nhưng vẫn còn phân hóa mạnh

FiinRatings cho biết thị trường đang tự điều chỉnh trong bối cảnh lãi suất biến động, chi phí vốn cao và niềm tin nhà đầu tư chưa trở lại đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp.

Lãi suất coupon bình quân của nhóm tổ chức tín dụng tăng thêm 67,8 điểm cơ bản, còn nhóm bất động sản tăng khoảng 40 điểm cơ bản.

Diễn biến này phản ánh chi phí vốn gia tăng và mức bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu cao hơn trước áp lực thanh khoản.

Nhóm nào đang dẫn dắt thị trường?

Nhóm doanh nghiệp phi ngân hàng tiếp tục chiếm vai trò chính, với 70,4% tổng giá trị phát hành trong quý đầu năm.

Thương vụ đáng chú ý nhất là Công ty Đầu tư Marina Center với giá trị phát hành lên tới 10.196 tỷ đồng, kỳ hạn 10 năm và áp dụng cơ chế lãi suất bậc thang.

Bên cạnh bất động sản, việc Transimex, Coteccons và BAF xuất hiện trên thị trường phát hành đại chúng cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn vốn đang mở rộng sang cả nhóm sản xuất và dịch vụ.

Vì sao phát hành riêng lẻ vẫn áp đảo?

Dù phát hành ra công chúng được đánh giá có lợi thế hơn về chi phí đối với doanh nghiệp phi tài chính, phát hành riêng lẻ vẫn chiếm hơn 90% tổng giá trị toàn thị trường.

Nguyên nhân đến từ nhu cầu linh hoạt, tốc độ triển khai nhanh và thủ tục đăng ký đơn giản hơn. Trong khi đó, phát hành ra công chúng đòi hỏi quy trình phê duyệt chi tiết và mức độ minh bạch thông tin cao hơn.

FiinRatings cho rằng xu hướng này có thể thay đổi khi cơ quan quản lý thúc đẩy rút ngắn quy trình hồ sơ và khuyến khích doanh nghiệp tăng cường xếp hạng tín nhiệm.

Áp lực đáo hạn vẫn là điểm nghẽn lớn

Dù phát hành phục hồi, thị trường vẫn đối mặt với áp lực thanh toán lớn. Tổng giá trị trái phiếu có vấn đề trong quý 1 đạt khoảng 12,8 nghìn tỷ đồng, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong đó, bất động sản chiếm 54,6% và năng lượng chiếm 43,4% tổng giá trị trái phiếu gặp khó khăn.

Áp lực còn lớn hơn ở các quý tới khi trái phiếu đến hạn tăng mạnh: quý 2 là 42,2 nghìn tỷ đồng, quý 3 lên tới 73,3 nghìn tỷ đồng. Riêng nhóm bất động sản chiếm hơn 57% tổng giá trị đáo hạn.

Lãi suất có giảm ngay không?

FiinRatings cho biết lãi suất huy động tại ngân hàng đã hạ nhiệt nhẹ từ đầu quý 2 nhờ điều hành của NHNN, nhưng dư địa giảm sâu vẫn hạn chế.

Theo dự báo, mặt bằng lãi suất cho vay có thể chỉ giảm rõ rệt từ cuối quý 2 hoặc đầu quý 3 khi lượng vốn huy động lãi suất cao trước đó dần được hấp thụ.

Trong lúc đó, các doanh nghiệp phát hành vẫn phải chủ động tái cơ cấu dòng tiền, đàm phán giãn hoãn nợ hoặc tìm phương án chuyển đổi nghĩa vụ nợ để hạn chế rủi ro thanh khoản.

Triển vọng dài hạn: Minh bạch hơn, thị trường chuyên nghiệp hơn

Về dài hạn, FiinRatings cho rằng các khung chính sách mới đang từng bước đi vào thực tế, trong đó đáng chú ý là phân định rõ giữa phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng.

Nhà đầu tư cá nhân sẽ được khuyến khích tham gia nhiều hơn vào thị trường đại chúng, nơi có yêu cầu cao về công bố thông tin và xếp hạng tín nhiệm. Còn thị trường riêng lẻ sẽ tập trung cho nhà đầu tư chuyên nghiệp theo nguyên tắc tự chịu trách nhiệm.

Nhìn tổng thể, quý 1 cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn có khả năng chống chịu nhất định trước áp lực lãi suất và thanh khoản. Bạn đánh giá sao về triển vọng của kênh vốn này trong thời gian tới? Comment bên dưới nhé!