TPBank đối mặt nguy cơ rời VN30: Vốn hóa tụt đáy, nợ xấu tăng mạnh, bị xử phạt vi phạm kinh doanh vàng
MBS dự báo TPB là ứng viên có khả năng cao nhất rời VN30 trong kỳ rà soát quý II/2026. Trong khi Masan Consumer được kỳ vọng gia nhập rổ chỉ số, TPBank lại ghi nhận nợ xấu tăng mạnh và chịu áp lực sau kết luận thanh tra vàng.
Theo dự báo mới nhất của Chứng khoán MB (MBS), cổ phiếu TPB của TPBank có khả năng bị loại khỏi rổ chỉ số VN30 trong kỳ rà soát quý II/2026 do vốn hóa rơi xuống nhóm thấp nhất danh mục. Ở chiều ngược lại, Masan Consumer (MCH) được đánh giá đủ điều kiện để gia nhập rổ chỉ số, qua đó có thể trở thành tâm điểm hút dòng tiền từ các quỹ ETF mô phỏng VN30.
Báo cáo chiến lược thị trường của MBS cho biết, bộ chỉ số Vn30 sẽ được rà soát định kỳ Q2/2026 với các mốc thời gian: ngày 30/06/2026 chốt dữ liệu, ngày 15/07/2026 công bố danh mục mới, ngày 31/07/2026 là ngày giao dịch tái cơ cấu cuối cùng trước khi bộ chỉ số mới có hiệu lực vào ngày 03/08/2026.
Với dữ liệu cập nhật đến ngày 25/6/2026, MCH đã đáp ứng các tiêu chí về thời gian niêm yết, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float), thanh khoản, giá trị giao dịch và tỷ suất vòng quay. Xét theo vốn hóa bình quân, MCH đứng thứ 11 trong Top 20 doanh nghiệp, đủ điều kiện để được bổ sung vào rổ VN30.
Ngược lại, TPB - Ngân hàng Thương mại cổ phần Tiên Phong được dự báo sẽ bị loại khỏi VN30 do có quy mô vốn hóa thấp nhất trong danh mục hiện tại.
Áp lực bán kỹ thuật từ các quỹ ETF danh mục
Trên thị trường hiện có 4 quỹ ETF đang sử dụng VN30 làm chỉ số tham chiếu, bao gồm: DCVFMVN30 ETF, SSIAM VN30 ETF, KIM Growth VN30 ETF, MAFM VN30 ETF, với tổng tài sản đạt khoảng 9.585 tỷ đồng tính đến ngày 25/06/2026, trong đó Quỹ ETF DCVFMVN30 chiếm tỷ trọng lớn nhất với 6.200 tỷ đồng. Từ đầu năm đến nay, các quỹ ETF VN30 bị rút ròng khoảng 2.513 tỷ.
Tính đến ngày 25/06/2026, TPB đang đóng cửa ở mức giá 16.000 VNĐ/cp và chiếm tỷ trọng 0,9% trong cấu trúc danh mục quỹ lớn nhất là DCVFMVN30. Khi bị loại, tỷ trọng dự kiến của TPB sẽ hạ về 0%, đồng nghĩa với việc các quỹ buộc phải thực hiện bán ròng toàn bộ cấu phần này.
Giá trị bán ròng đối với TPB ước tính lên tới 51,62 tỷ đồng, biến mã này trở thành một trong ba cổ phiếu chịu áp lực rút vốn mạnh nhất toàn thị trường trong kỳ cơ cấu (chỉ xếp sau VJC). Mặc dù vậy, điểm tích cực là thanh khoản tự nhiên của TPB rất dồi dào với khối lượng giao dịch trung bình 10 phiên đạt hơn 18,8 triệu cổ phiếu. Nhờ nền tảng thanh khoản lớn này, số ngày giao dịch dự kiến để các quỹ hoàn tất việc bán ra chỉ mất khoảng 0,17 ngày. Điều này cho thấy thị trường có khả năng hấp thụ tương đối nhanh lượng cung kỹ thuật từ ETF, giúp hạn chế nguy cơ xảy ra các phiên giảm sâu mất kiểm soát do yếu tố cơ cấu.
Ngược lại, MCH được dự báo sẽ là cổ phiếu được mua mạnh nhất. Nếu các dự báo trở thành hiện thực, MCH sẽ có cơ hội mở rộng đáng kể tệp nhà đầu tư, cải thiện thanh khoản cổ phiếu và thu hút dòng vốn từ các quỹ ETF.
Theo MBS, từ đầu năm đến 25/06/2026, chỉ số VN30 giảm 26,1 điểm, tương đương giảm 1,3%, thấp hơn so với mức tăng 78,58 điểm (4,4%) của VN-Index và mức giảm 108,92 điểm (giảm 4,91%) của Vnmidcap. Tỷ trọng của VIC, VHM trong VNIndex chiếm tới 25%, tỷ trọng của VIC, VHM trong Vn30 chỉ chiếm khoảng 16%, trong khi đó Vnmidcap không có nhóm cổ phiếu Vingroup, dẫn tới mức tăng không tỷ lệ với đà tăng của VN-Index.
Nợ xấu TPBank tăng mạnh
Bên cạnh nguy cơ bị loại khỏi VN30, bức tranh tài chính của TPBank cũng ghi nhận một số điểm đáng chú ý.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, ngân hàng ghi nhận 2.105,8 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, gần như đi ngang so với mức 2.108,8 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Điểm gây chú ý nhất là tốc độ nhảy của các nhóm nợ. Cụ thể, tổng nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) của TPBank đã tăng vọt từ 3.946 tỷ đồng hồi đầu năm lên 5.844 tỷ đồng, tương đương mức tăng kinh ngạc 48% chỉ trong một quý.
Đáng lo ngại hơn cả, nợ có khả năng mất vốn (Nhóm 5) - nhóm nợ rủi ro cao nhất đã nhảy vọt từ 1.373 tỷ đồng lên 2.458 tỷ đồng, tương ứng mức tăng gần 80%.
Về quan hệ tín dụng với các bên liên quan, báo cáo tài chính cho thấy Tập đoàn FPT là đơn vị có số dư tiền gửi lớn nhất trong nhóm. Cụ thể, tập đoàn này đang duy trì 121 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn và 4.434 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có liên quan (cùng thành viên quản lý chủ chốt) cũng gửi 5.979 tỷ đồng dưới hình thức tiền gửi có kỳ hạn và giấy tờ có giá.
Ở chiều ngược lại, Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI là một trong những khách hàng vay vốn đáng chú ý khi đang có dư nợ hơn 402 tỷ đồng tại TPBank. Không chỉ vậy, DOJI còn là đối tác cho TPBank thuê trụ sở, với khoản chi phí trả trước tiền thuê nhà mà ngân hàng đã ghi nhận lên tới gần 746 tỷ đồng.
Phát hiện vi phạm kinh doanh vàng, chuyển thông tin sang công an
Ngoài các chỉ tiêu tài chính, giữa năm 2025 TPBank cũng bị cơ quan quản lý chỉ ra nhiều tồn tại trong hoạt động kinh doanh vàng.
Cụ thể, theo Thông báo kết luận thanh tra số 998/TB-TTNH4 ngày 30/05/2025 về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), TPBank đã mắc hàng loạt thiếu sót, vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, phòng chống rửa tiền và kế toán thuế. Vi phạm quy định kinh doanh và có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh; Sai phạm trong dịch vụ giữ hộ vàng miếng SJC; Lỏng lẻo trong công tác phòng, chống rửa tiền (PCRT); Sai phạm về hóa đơn, kế toán và nghĩa vụ thuế.
Ngay khi kết thúc thanh tra trực tiếp, Thống đốc NHNN đã phê duyệt và có văn bản chuyển thông tin sang Bộ Công an để xác minh điều tra, xử lý.
Chánh Thanh tra NHNN đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với TPBank với tổng số tiền phạt là 380 triệu đồng.
Đồng thời, cơ quan thanh tra yêu cầu TPBank phải chấm dứt ngay hoạt động kinh doanh mua, bán vàng trang sức khi chưa được NHNN cấp phép hoạt động, nghiêm túc chấn chỉnh và khắc phục toàn diện các sai phạm.