Thanh khoản ngân hàng căng, chênh lệch tín dụng - huy động tăng hơn 40%

Chênh lệch giữa tín dụng và huy động toàn hệ thống đã vượt 1,4 triệu tỷ đồng tính đến ngày 26/5/2026, tăng hơn 40% so với cuối năm 2025. Đây là lý do thanh khoản ngân hàng được dự báo vẫn còn nhiều áp lực trong nửa cuối năm.

Thanh khoản ngân hàng vì sao vẫn căng?

Theo MBS Research, mặt bằng lãi suất huy động hiện đã tăng so với năm 2025, nhưng tăng trưởng huy động vẫn chưa theo kịp tốc độ mở rộng tín dụng. Điều này khiến tỷ lệ LDR toàn ngành tiếp tục neo ở mức cao, gia tăng áp lực thanh khoản lên hệ thống ngân hàng.

Về mặt vận hành, các ngân hàng vừa phải tăng huy động để thu hẹp chênh lệch giữa tín dụng và nguồn vốn, vừa phải đối mặt với chi phí vốn cao hơn. Khi đó, NIM cũng chịu sức ép.

NHNN đã điều tiết ra sao trong 5 tháng đầu năm 2026?

Trong 5 tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục điều tiết thanh khoản theo hướng thận trọng và linh hoạt để cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và ổn định thị trường tiền tệ.

Cụ thể, NHNN hút ròng gần 80.000 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, trái ngược với mức bơm ròng gần 20.000 tỷ đồng trong cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, NHNN cũng đã thực hiện 3 đợt hoán đổi ngoại tệ từ đầu năm đến nay nhằm hỗ trợ thanh khoản VND trong ngắn hạn.

Lãi suất liên ngân hàng đang ở mức nào?

Dù có các biện pháp điều tiết, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng vẫn biến động mạnh. Lãi suất liên ngân hàng bình quân 5 tháng đầu năm đạt 5,8%, cao hơn đáng kể so với mức bình quân cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, lãi suất qua đêm có thời điểm tăng lên 17,25% trong quý I và 10,45% trong quý II. Diễn biến này cho thấy thanh khoản hệ thống vẫn chịu áp lực, nhất là khi huy động từ thị trường 1 chưa cải thiện tương xứng với tăng trưởng tín dụng.

Nửa cuối năm 2026 có hạ nhiệt không?

MBS Research cho rằng thanh khoản hệ thống nhiều khả năng tiếp tục ở trạng thái căng thẳng trong nửa cuối năm 2026, trong khi LDR của các ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng các nghiệp vụ OMO hay hoán đổi ngoại tệ của NHNN chỉ giúp ngân hàng có thêm thời gian tự xoay thanh khoản, chứ chưa thể làm thanh khoản bớt căng ngay.

Những yếu tố nào có thể hỗ trợ?

VDSC kỳ vọng một số yếu tố có thể hỗ trợ thanh khoản về cuối năm, dù cần thời gian để lan tỏa:

1. Tiền mặt ngoài hệ thống có thể dần quay trở lại, được hỗ trợ bởi các điều chỉnh gần đây về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh.

2. Nguồn thu từ xuất khẩu: trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu 13,8 tỷ USD. Từ cuối quý III, dòng ngoại tệ được kỳ vọng cải thiện dần khi xuất khẩu phục hồi theo yếu tố mùa vụ.

3. Dòng vốn FDI: khi lãi suất tiền gửi VND ở mức 8 - 9%, cao hơn đáng kể so với lãi suất cơ bản của Fed ở mức 3,5 - 3,75%, doanh nghiệp FDI có thể có thêm động lực chuyển một phần USD sang VND.

4. Giải ngân đầu tư công được xem là động lực then chốt nhất, nhưng tiến độ thực hiện và khả năng hấp thụ vốn vẫn là ẩn số, nhất là khi chi phí vật liệu xây dựng và giá năng lượng còn cao.

Ngân hàng nào chịu áp lực NIM lớn hơn?

MBS Research cho rằng bối cảnh tăng trưởng huy động chưa theo kịp tăng trưởng tín dụng sẽ tiếp tục làm gia tăng áp lực giảm NIM cho toàn ngành trong năm nay.

Mức độ biến động NIM sẽ phân hóa giữa các ngân hàng. Nhóm quy mô lớn, đặc biệt là nhóm quốc doanh như Vietcombank, VietinBank, Techcombank, MB, ACB... được kỳ vọng có mức giảm NIM thấp hơn nhờ lợi thế CASA và các nguồn vốn chi phí thấp.

Ngược lại, nhóm có tăng trưởng tín dụng cao như nhóm nhận chuyển giao bắt buộc, ngân hàng có tỷ trọng cho vay bán lẻ lớn hoặc dư nợ liên quan đến kinh doanh BĐS cao có thể đối mặt với áp lực giảm NIM lớn hơn.

Bạn nghĩ thanh khoản ngân hàng và mặt bằng lãi suất sẽ còn neo cao bao lâu nữa? Comment bên dưới nhé!