Nợ xấu tăng nhanh: bất động sản chịu áp lực, ngân hàng đẩy xử lý

Nợ xấu nội bảng của 28 ngân hàng đã lên hơn 292.000 tỷ đồng tính đến 31/3, chiếm 1,99% tổng dư nợ cho vay, tăng so với mức 1,85% cuối năm 2025. Áp lực này đang khiến nhiều ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng, rao bán tài sản thế chấp và đẩy mạnh thu hồi nợ.

Nợ xấu tăng, nhiều ngân hàng phải siết xử lý

Theo báo cáo tài chính quý I năm 2026, phần lớn ngân hàng đều ghi nhận tỷ lệ nợ xấu tăng. Trong 28 ngân hàng đã công bố, chỉ có VietinBank, NamABank và ABBank ghi nhận nợ xấu giảm.

Nhiều nhà băng có tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vượt 3% như NCB (7,25%), Sacombank (6,62%), PGBank (4,03%), VPBank (3,58%), Saigonbank (3,52%), BVBank (3,11%), Eximbank (3,07%)...

Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT OCB, cho biết ngân hàng tiếp tục tập trung vào quản lý và xử lý nợ trong năm nay. Năm 2025, doanh số thu hồi, xử lý nợ của OCB đã tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ.

Ông Phan Đình Tuệ, Thành viên HĐQT Sacombank, cho hay ngân hàng vẫn duy trì mức trích lập dự phòng cao để đảm bảo an toàn tài chính và nâng cao chất lượng tài sản. Riêng Sacombank ghi nhận chi phí dự phòng hơn 22.082 tỷ đồng, tăng 109% so với cùng kỳ năm trước.

BIDV đã dành gần 5.500 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro trong quý I. VPBank cũng tăng mạnh chi phí dự phòng lên gần 7.700 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm.

Nhiều ngân hàng như BIDV, Vietcombank, MSB, Agribank hay Nam A Bank cũng đang đẩy mạnh rao bán tài sản thế chấp nhằm thu hồi nợ vay.

Vì sao bất động sản bị nhắc nhiều trong câu chuyện nợ xấu?

Theo các chuyên gia, rủi ro nợ xấu đang tập trung theo ngành, đặc biệt ở bất động sản, xây dựng, xuất khẩu và những lĩnh vực phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cảnh báo quy mô nợ xấu hiện đã lên tới hơn 1 triệu tỷ đồng. Nếu không có giải pháp quyết liệt, lượng tài sản này sẽ tiếp tục bị đóng băng.

VNDirect cho rằng áp lực nợ xấu có thể dần được kiểm soát tốt hơn khi tiêu chuẩn tín dụng với các khoản vay bất động sản rủi ro cao đang được siết chặt, đồng thời nhiều vướng mắc pháp lý của dự án bất động sản cũng từng bước được tháo gỡ.

Gỡ nút thắt nào để xử lý nợ xấu hiệu quả hơn?

Dù Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Sửa đổi năm 2025, Nghị định 304/2025/NĐ-CP về thu giữ tài sản bảo đảm, cùng Luật Đất đai và Luật Kinh doanh Bất động sản mới đã góp phần tháo gỡ một số điểm nghẽn, thực tế triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc.

Theo ông Đặng Đình Thích, Tổng Giám đốc VAMC, nợ xấu nội bảng đang được kiểm soát trong giới hạn cho phép nhưng quy mô nợ xấu tiềm ẩn và các khoản nợ đã cơ cấu lại vẫn còn lớn, phản ánh khó khăn chưa được xử lý triệt để của khu vực doanh nghiệp.

Thị trường mua - bán nợ hiện vẫn trong tình trạng “thiếu người mua, vắng người bán”. TS. Cấn Văn Lực cho rằng thanh khoản thấp vì các chủ thể chính vẫn chủ yếu quanh quẩn giữa VAMC, DATC và các công ty AMC của ngân hàng, khiến dòng vốn tín dụng bị nghẽn trong sổ sách.

Để tháo gỡ, ông Lê Ngọc Lâm, Tổng giám đốc BIDV, đề xuất cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường, dù có thể thấp hơn giá gốc, nhưng phải minh bạch để giải phóng nguồn lực. TS. Cấn Văn Lực cũng kiến nghị thúc đẩy chứng khoán hóa nợ xấu và bảo vệ quyền chủ nợ thực chất hơn.

Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng cần tăng năng lực tài chính cho VAMC, phát triển hệ thống trung gian như định giá khoản nợ, xếp hạng tín nhiệm và môi giới mua - bán nợ để nâng hiệu quả xử lý nợ xấu.

VIS Rating dự báo trong năm 2026, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống có thể giảm thêm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống khoảng 2-2,1%, nhờ môi trường kinh doanh trong nước ổn định hơn, chính sách hỗ trợ được duy trì và việc kiểm soát chặt hơn các khoản vay bất động sản rủi ro cao.

Bạn nghĩ sao về áp lực nợ xấu hiện nay, nhất là với nhóm bất động sản? Comment bên dưới nhé!