Nhóm Âu Lạc nắm gần 10% vốn ACB: “Tình cũ” với Bầu Kiên sau một thập kỷ có tái hợp để tạo nên cuộc chơi quyền lực mới?

Động thái gom mua với tốc độ dồn dập đã làm dấy lên nhiều câu hỏi trên thị trường, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh lịch sử hơn 10 năm trước giữa nhóm Âu Lạc và ông Nguyễn Đức Kiên (Bầu Kiên).

Mối lương duyên từ cuộc chiến Eximbank

Để hiểu câu chuyện hiện tại tại ACB, cần nhìn lại giai đoạn 2015-2016, thời điểm cuộc chiến quyền lực tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) diễn ra vô cùng khốc liệt.

Khi đó, nhóm Âu Lạc do bà Ngô Thu Thúy đứng đầu đã mua lại 4,3% cổ phần Eximbank từ ba doanh nghiệp có liên quan đến ông Nguyễn Đức Kiên. Đáng chú ý, thương vụ được thực hiện theo hình thức trả chậm, trong đó nhóm Âu Lạc chỉ đặt cọc khoảng 5% giá trị giao dịch để nhận quyền đại diện phần vốn này.

Thông qua cơ chế ủy quyền, ông Ngô Thanh Tùng – em trai bà Ngô Thu Thúy – được đưa vào vị trí đại diện số cổ phần nói trên nhằm đáp ứng điều kiện tham gia Hội đồng quản trị Eximbank.

Ở thời điểm đó, thị trường từng đặt ra nhiều đồn đoán về mối quan hệ giữa nhóm Âu Lạc và nhóm cổ đông liên quan đến Bầu Kiên. Mặc dù không có bằng chứng khẳng định hai bên có sự liên kết chiến lược dài hạn, nhưng việc chuyển giao cổ phần theo phương thức đặc biệt đã cho thấy ít nhất giữa hai nhóm từng tồn tại sự tin cậy nhất định.

Tuy nhiên, giai đoạn sau đó tại Eximbank lại trở thành một trong những chương đen tối nhất của lịch sử ngân hàng này. Những cuộc tranh chấp quyền lực kéo dài khiến Eximbank liên tục thay đổi nhân sự cấp cao, từ Chủ tịch HĐQT, thành viên HĐQT cho đến Ban điều hành.

Không ít nhà đầu tư gọi Eximbank là "cối xay thịt" của giới ngân hàng khi gần như mọi nhóm cổ đông tham gia đều bị cuốn vào các cuộc đấu đá nội bộ kéo dài suốt nhiều năm.

Cuối cùng, nhóm Âu Lạc cũng dần rút khỏi Eximbank, khép lại một giai đoạn đầy biến động.

Sự trở lại đầy bất ngờ tại ACB

Sau khi rời Eximbank, nhóm Âu Lạc gần như im ắng trong nhiều năm trước khi bất ngờ xuất hiện tại ACB.

Điều đáng chú ý là ACB vốn được xem là một trong những ngân hàng có cơ cấu quản trị ổn định nhất hệ thống. Sau biến cố Bầu Kiên năm 2012, ngân hàng này đã trải qua quá trình tái cơ cấu mạnh mẽ, từng bước lấy lại vị thế và trở thành một trong những tổ chức tín dụng có chất lượng tài sản tốt, hiệu quả hoạt động cao và hệ thống quản trị được đánh giá tích cực.

Tuy nhiên, cơ cấu cổ đông của ACB hiện nay lại khá phân tán.

Nhóm Chủ tịch Trần Hùng Huy và những người có liên quan hiện sở hữu khoảng 12,68% vốn điều lệ. Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Kiên đang nắm trực tiếp khoảng 2,81% vốn. Nếu tính cả vợ ông Kiên là bà Đặng Ngọc Lan cùng những người liên quan, nhóm cổ đông này đang kiểm soát khoảng 13,04% vốn điều lệ.

Điều này đồng nghĩa, với việc sở hữu 9,59% vốn, nhóm Âu Lạc đã trở thành một thế lực đáng kể tại ACB và chỉ còn cách nhóm cổ đông lớn nhất vài điểm phần trăm.

Trong môi trường ngân hàng, tỷ lệ sở hữu gần 10% không chỉ đơn thuần là một khoản đầu tư tài chính. Đây là ngưỡng có thể tạo ra tiếng nói đáng kể đối với các quyết định chiến lược, đặc biệt trong các kỳ đại hội cổ đông hoặc những vấn đề liên quan đến nhân sự cấp cao.

Liệu lịch sử có lặp lại?

Câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu nhóm Âu Lạc có tiếp tục gia tăng sở hữu tại ACB hay không.

Thị trường đang đặt ra nhiều giả thiết.

Kịch bản thứ nhất, nhóm Âu Lạc đơn thuần coi ACB là một khoản đầu tư dài hạn. Đây không phải là điều quá vô lý khi ACB vẫn nằm trong nhóm ngân hàng có nền tảng tài chính tốt, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát và khả năng sinh lời thuộc nhóm đầu ngành.

Kịch bản thứ hai, nhóm Âu Lạc muốn tham gia sâu hơn vào công tác quản trị ngân hàng thông qua việc gia tăng tỷ lệ sở hữu và từng bước tìm kiếm vị trí trong Hội đồng quản trị.

Kịch bản thứ ba, cũng là điều khiến giới đầu tư tò mò nhất, là khả năng xuất hiện một thương vụ chuyển nhượng cổ phần giữa nhóm cổ đông liên quan đến Bầu Kiên và nhóm Âu Lạc, tương tự những gì từng diễn ra tại Eximbank cách đây một thập kỷ.

Nếu điều này xảy ra, cán cân quyền lực tại ACB hoàn toàn có thể thay đổi.

Tuy nhiên, khả năng này hiện vẫn chỉ dừng ở mức suy đoán, bởi chưa có bất kỳ thông tin chính thức nào cho thấy nhóm cổ đông của Bầu Kiên có ý định thoái vốn.

Vì sao ACB trở nên hấp dẫn?

Một câu hỏi khác cũng cần được đặt ra là: tại sao nhóm Âu Lạc lại lựa chọn ACB?

Dù được đánh giá là ngân hàng chất lượng cao, ACB thời gian gần đây cũng bắt đầu xuất hiện một số dấu hiệu khiến thị trường phải chú ý.

Đáng kể nhất là việc tiền gửi khách hàng trong quý I/2026 giảm hơn 16.000 tỷ đồng, diễn biến tương đối hiếm gặp đối với một ngân hàng vốn có nền tảng huy động ổn định như ACB.

Mặc dù sự sụt giảm này chưa tạo ra rủi ro lớn về thanh khoản, nhưng nó cho thấy môi trường cạnh tranh huy động vốn trong hệ thống ngân hàng đang ngày càng khốc liệt.

Trong bối cảnh đó, việc một nhóm cổ đông lớn liên tục gom mua cổ phiếu có thể được hiểu là niềm tin vào triển vọng dài hạn của ngân hàng. Nhưng ở góc độ khác, nó cũng cho thấy ACB đang sở hữu những giá trị chiến lược đủ hấp dẫn để các nhà đầu tư lớn sẵn sàng chi hàng nghìn tỷ đồng nhằm gia tăng hiện diện.

Cuộc chơi mới tại ACB?

Lịch sử của ngành ngân hàng Việt Nam đã chứng minh rằng những thay đổi trong cơ cấu cổ đông lớn thường là tín hiệu mở đầu cho những biến động sâu rộng hơn về chiến lược phát triển và quản trị doanh nghiệp.

Eximbank là một ví dụ điển hình.

Bởi vậy, việc nhóm Âu Lạc nâng tỷ lệ sở hữu lên gần 10% tại ACB chắc chắn không phải là diễn biến có thể xem nhẹ.

Hiện tại, chưa thể khẳng định liệu đây chỉ là một khoản đầu tư tài chính hay là bước đi đầu tiên trong một chiến lược dài hạn nhằm gia tăng ảnh hưởng tại ngân hàng.

Nhưng có một điều chắc chắn: sau 10 năm kể từ cuộc gặp gỡ đầy duyên nợ tại Eximbank, cái tên nhóm Âu Lạc và Bầu Kiên lại một lần nữa xuất hiện trong cùng một câu chuyện.

Và khi "hơi nóng" từ các giao dịch mua vào vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường có lẽ sẽ còn phải chờ thêm một thời gian nữa để biết liệu "tình cũ" có thực sự nối lại, hay đây chỉ đơn thuần là một sự trùng hợp của lịch sử.