Nhà siêu mỏng, siêu méo tái xuất trên các tuyến phố mới mở ở Hà Nội

Nhà siêu mỏng, siêu méo đang tái xuất trên nhiều tuyến phố mới mở ở Hà Nội, nhất là các khu vực vừa giải phóng mặt bằng, mở rộng đường.

Những “vết sẹo” đô thị đang lộ rõ

Giữa nhịp đô thị hóa nhanh, không khó để bắt gặp những căn nhà bé xíu như hộp diêm, méo mó bất thường hoặc mỏng như lá lúa xuất hiện dọc các tuyến phố mới.

Trên tuyến Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, sau khi hoàn tất giải phóng mặt bằng đã xuất hiện những ngôi nhà bị cắt gọt nham nhở, diện tích còn lại rất nhỏ, hẹp nhưng người dân vẫn quây tôn để tiếp tục sinh sống bên trong.

Tại một số góc phố giao cắt với con dốc từ đường Đê La Thành xuống Bệnh viện Phụ sản Hà Nội hay phố Nguyễn Phúc Lai, những ngôi nhà hình tam giác đang được gấp rút hoàn thiện. Có căn còn được cơi nới diện tích trên các tầng cao, khiến hình hài càng kỳ dị.

Trên tuyến đường vừa hoàn thành giải phóng mặt bằng từ ngõ 1277 đường Giải Phóng nối vào Khu đô thị Đồng Tàu, loạt nhà “mỏng như tờ giấy” cũng đã xuất hiện. Có căn méo lệch, một đầu nhà sâu chừng 1,5-1,8m, đầu còn lại chỉ khoảng 30-40cm.

Dù diện tích còn lại sau giải phóng mặt bằng rất nhỏ, hẹp, nhiều hộ dân vẫn đang gấp rút cải tạo với mong muốn giữ vị trí mặt đường để kinh doanh hoặc cho thuê sau khi tuyến phố được đưa vào sử dụng.

Khu vực nào xuất hiện nhiều nhất?

Tình trạng này xuất hiện nhiều nhất dọc tuyến Vành đai 2,5, đoạn từ phố Định Công tới hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng.

Dãy nhà siêu mỏng “hai mặt tiền” với một mặt mở ra tuyến đường mới, mặt sau là ngách 274/29 phố Định Công có vị trí thuận lợi cho kinh doanh nên dù nhà siêu nhỏ, chiều sâu chỉ khoảng 50-70cm nhưng vẫn được tận dụng để buôn bán nhỏ lẻ như trà đá, đồ ăn vặt, xổ số...

Tương tự, gần chục căn nhà hai mặt tiền ghi địa chỉ số 164 phố Định Công, dù chiều sâu chưa đến 1m nhưng người dân vẫn quây tôn, xây dựng cao 1,5-2 tầng để sinh hoạt và mở cửa hàng.

Dọc phố Định Công, những dãy nhà siêu mỏng, quây tôn kín, “chia lô” sẵn cũng xuất hiện, không ít căn đang được khẩn trương hoàn thiện. Tại phố Nguyễn Tuân, dãy 5 căn nhà cao 1-2 tầng quây tôn, có độ sâu khoảng 1-2m, cũng đã tồn tại từ nhiều tháng nay, ảnh hưởng đến bộ mặt đô thị.

Vì sao nhà siêu mỏng vẫn tồn tại?

Trong bối cảnh giá đất đô thị ngày càng đắt đỏ, nhà sát mặt đường có lợi thế kinh doanh nên dù diện tích sau thu hồi còn lại nhỏ hẹp, nhiều người dân vẫn tìm mọi cách giữ đất, dựng nhà tạm, tận dụng tối đa không gian để biến thành cửa hàng, ki ốt buôn bán.

Nhiều căn nhà siêu mỏng, siêu bé nằm lọt thỏm bên những tòa chung cư cao tầng hiện đại tạo ra sự đối lập thị giác rõ rệt, gây cảm giác chắp vá, nhếch nhác và đặt ra câu hỏi về quy hoạch, quản lý đô thị.

“Thuốc” nào để xử lý dứt điểm?

Theo kiến trúc sư Nguyễn Trần Đức Anh (Công ty Tư vấn thiết kế và xây dựng DDA), nhà siêu mỏng, siêu méo thường xuất hiện sau quá trình giải phóng mặt bằng mở rộng, làm mới đường giao thông.

Trên thế giới, nhiều nước xử lý bằng các giải pháp như hợp thửa, hợp khối hoặc thu hồi, bồi thường với những diện tích nhỏ không đủ tiêu chuẩn xây dựng để sử dụng cho mục đích công cộng.

Theo luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng đại diện Văn phòng luật sư Nguyễn Anh (Đoàn Luật sư Hà Nội), Điều 15, Quyết định số 61/2024/QĐ-UBND do UBND thành phố Hà Nội ban hành ngày 27-9-2024 có quy định xử lý các trường hợp không đủ điều kiện tồn tại khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và mục đích quốc phòng, an ninh.

Theo đó, với các thửa đất có giấy tờ hợp pháp nhưng không đủ điều kiện tồn tại sau khi thu hồi đất thì cho phép hợp thửa; với các thửa đất không đủ điều kiện để hợp thửa hoặc người sử dụng đất không có nhu cầu, không thực hiện được thỏa thuận hợp thửa thì UBND cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, quản lý diện tích đất này theo quy định của pháp luật.

Cần làm gì để tránh lặp lại?

Nhiều ý kiến cho rằng ngay từ khi giải phóng mặt bằng, địa phương cần rà soát luôn những phần diện tích còn lại nhưng không đủ điều kiện tồn tại để xử lý từ đầu như hợp khối, hợp thửa hoặc thu hồi bổ sung, sau đó chuyển đổi thành không gian công cộng như điểm dừng xe buýt, cây xanh, tiểu cảnh đô thị.

Quan trọng hơn, trong công tác quản lý cần kiên quyết xử lý mọi trường hợp quây tôn giữ đất xây dựng tạm để tránh biến thành “chuyện đã rồi”.

Về lâu dài, thành phố cần tiếp tục bổ sung tiêu chí, quy định cụ thể cho loại nhà này và có giải pháp phù hợp với từng khu vực. Đồng thời, nên xây dựng cơ chế thu hồi quỹ đất rộng hơn ở cả hai bên tuyến đường mới mở để tạo không gian quy hoạch hạ tầng và kiến trúc cho cả tuyến phố, rồi tổ chức đấu giá phần đất mặt đường để tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng, triển khai các dự án tiếp theo.

Bạn nghĩ sao về tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo này? Comment bên dưới nhé!