Nhà ở xã hội cho thuê: Chìa khóa để người thu nhập thấp có nhà

Nhà ở xã hội cho thuê - thuê mua đang được xem là hướng đi phù hợp để hiện thực hóa chỉ đạo “nhà là để ở”, nhất là với nhóm thu nhập thấp tại đô thị lớn.

Từ câu chuyện thiếu nhà ở, các chuyên gia cho rằng Nhà nước cần chủ động tạo ra nguồn cung rẻ ngay từ gốc, thay vì chỉ trông chờ vào khả năng mua nhà của người lao động.

An cư lạc nghiệp: nên hiểu thế nào trong bối cảnh mới?

TS Đinh Thế Hiển cho biết, nhiều năm qua đã có đề xuất phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nhà ở cho thuê để đáp ứng nhu cầu làm việc, học tập của người lao động thành thị, nhất là ở TP.HCM và Hà Nội - những nơi đang “khát” nhà ở.

Thực tế, công nhân, người lao động thu nhập thấp hay lao động trẻ mới đi làm phần lớn đang chọn ở thuê thay vì mua nhà. Hiện nay, nhiều nhà trọ được đầu tư bài bản, diện tích khoảng 30 m², có tiện ích và giá thuê 3 - 4 triệu đồng/tháng.

Theo ông Hiển, với mức này, một gia đình gồm 2 người hoặc có thể thêm 1 con, thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng có thể tiếp cận để có không gian sống tạm ổn.

Vì sao nên ưu tiên nhà thuê?

Ông Hiển cho rằng trong thời đại công nghiệp, nơi cư trú cần gần nơi làm việc và ưu tiên nhà thuê để linh động hơn. Ở nhiều đô thị phát triển trên thế giới, chính sách cũng đang hướng nhiều hơn đến nhà cho thuê, thậm chí thuê dài hạn hàng chục năm.

Ông cũng nhấn mạnh, người lao động chưa có dư tiền thì không nhất thiết phải “sống chết để có nhà”, mà nên thuê nhà để có chỗ ở ổn định.

Nhà nước cần làm gì để tạo nguồn cung rẻ?

Theo chuyên gia kinh tế Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, để người thu nhập thấp thành thị có nhà ở, Nhà nước phải chủ động tạo ra nguồn cung rẻ ngay từ gốc.

Ông cho rằng mô hình nhà ở xã hội cho thuê - thuê mua, thay vì bán đứt, là rất cần thiết. Nhà nên ưu tiên gần khu công nghiệp, tuyến metro, bến xe để giảm chi phí đi lại và tăng chất lượng sống.

Song song đó, chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động cũng là giải pháp thiết thực. Nhà nước cần có Quỹ tiết kiệm nhà ở bắt buộc như mô hình CPF của Singapore, trong đó người lao động và doanh nghiệp cùng đóng để tạo nguồn vốn dài hạn cho nhà ở xã hội.

Có thể hỗ trợ theo cách nào?

Theo TS Đinh Thế Hiển, người nghèo và công nhân cần có chính sách hỗ trợ thuê. Có thể là thuê các căn hộ do Nhà nước chỉ định, không nhất thiết Nhà nước trực tiếp đầu tư, nhưng phải được xác định chất lượng và giá hợp lý.

Nhà nước hoặc doanh nghiệp có thể hỗ trợ 20-30% tiền thuê, hoặc cho vay. Cách làm này giúp người thuê yên tâm chọn thuê dài hạn, ổn định hơn.

Ông cũng đề xuất tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng điện, nước và có chính sách giá điện, nước phù hợp cho các khu nhà trọ công nhân, đảm bảo người lao động dùng điện, nước như giá phổ thông.

Thậm chí, có thể xây dựng chính sách cho vay lãi suất thấp để công nhân trả tiền thuê trọ dài hạn từ 2-5 năm.

TP.HCM đang làm gì với nhà ở cho công nhân?

Là nơi có đông người lao động đang “khát” nhà ở, TP.HCM đang triển khai theo hướng khác. Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, hàng chục nghìn căn hộ cho công nhân, người lao động thuê đang được doanh nghiệp cấp tập triển khai.

Khác với cách làm trước đây, Liên đoàn Lao động TP.HCM sẽ đứng giữa làm trung gian, thu tiền nhà từ chủ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tự lo đất xây nhà cho thuê, trừ tiền nhà vào lương hàng tháng của công nhân, giúp chủ đầu tư yên tâm hơn khi đến kỳ thanh toán.

Hiện có khoảng 70.000 căn hộ đã được chủ đầu tư thỏa thuận với Liên đoàn Lao động TP.HCM và các chủ doanh nghiệp để xây dựng.

Theo ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch thường trực Liên đoàn Lao động TP.HCM, Công đoàn TP.HCM sẽ phối hợp triển khai 100.000 căn nhà ở xã hội, trong đó 50.000 căn dành cho hình thức cho thuê và thuê mua.

Bạn nghĩ mô hình nhà ở xã hội cho thuê có phải là lời giải phù hợp cho người thu nhập thấp không? Comment bên dưới nhé!