Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan đồng loạt bán vàng: Điều gì đang xảy ra phía sau những con số?

Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan đồng loạt bán vàng khi giá neo ở vùng cao, khiến thị trường đặt câu hỏi: đây là tín hiệu đảo chiều hay chỉ là cách xoay thanh khoản khẩn cấp?

Ai đang bán vàng và bán bao nhiêu?

Ngân hàng Trung ương Nga đã bán ròng 21,8 tấn vàng trong quý I/2026, theo The Economic Times. Riêng tháng 1, Nga bán 300.000 ounce (khoảng 9,3 tấn) khi giá vàng vượt 5.500 USD/ounce, thu về ước tính 1,4-1,68 tỷ USD.

Tính đến ngày 1/4, dự trữ vàng của Nga còn 2.304,76 tấn. Động thái này được cho là để bù đắp thâm hụt ngân sách đã lên tới 61,2 tỷ USD vào cuối tháng 3.

Với Azerbaijan, Quỹ Dầu khí Nhà nước Azerbaijan (SOFAZ) đã bán khoảng 22 tấn vàng trong quý I/2026, tương đương hơn 3 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên SOFAZ bán vàng kể từ khi bắt đầu mua vào năm 2012.

Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ là bên chứng kiến mức giảm mạnh nhất. Trong tháng 3/2026, dự trữ vàng giảm khoảng 127 tấn, từ trên 800 tấn xuống còn khoảng 693 tấn. Riêng tuần cuối tháng 3, lượng vàng giảm 50 tấn, là mức giảm theo tuần lớn nhất kể từ năm 2018.

Trong số đó, khoảng 22 tấn được bán trực tiếp và 31 tấn được dùng trong các hợp đồng hoán đổi (swap) để lấy ngoại tệ. Một số nguồn tin ước tính tổng giá trị vàng được huy động lên tới 8 tỷ USD.

Vì sao họ bán?

Nhiều chuyên gia gọi đây là “phao cứu sinh”. Với Thổ Nhĩ Kỳ, áp lực đến từ khủng hoảng năng lượng và tỷ giá. Khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, giá dầu tăng vọt, đồng lira mất giá thêm 15%. Ngân hàng trung ương cần USD gấp để nhập khẩu năng lượng và can thiệp tỷ giá.

Nga bán vàng vì chi tiêu quân sự leo thang khiến thâm hụt ngân sách phình to. Khi nguồn thu từ dầu khí giảm, bán vàng là cách nhanh nhất để có tiền mặt mà không in thêm tiền gây lạm phát.

Azerbaijan bán vì vàng tăng giá quá nhanh. Tỷ trọng vàng trong quỹ đã vượt ngưỡng cho phép (38% so với ngưỡng 35%), nên họ bán để tái cân bằng danh mục.

Nicky Shiels, chiến lược gia trưởng của MKS Pamp, nhận định: “Chẳng có gì thay đổi về luận điểm dài hạn. Những gì thay đổi là cuộc khủng hoảng mà họ chuẩn bị cuối cùng đã xảy ra. Vàng đang hoạt động đúng như thiết kế của nó”.

Vậy xu hướng vàng có đảo chiều không?

Dù một số ngân hàng trung ương bán ra, bức tranh chung vẫn cho thấy lực mua chưa hề biến mất. Trong quý I/2026, các ngân hàng trung ương toàn cầu vẫn mua ròng 244 tấn vàng, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn mức trung bình 5 năm.

Trung Quốc đã mua liên tiếp tháng thứ 17. Ba Lan vẫn nhắm mục tiêu 700 tấn trong tương lai. Cộng hòa Séc, Uzbekistan, Ấn Độ vẫn mua đều đặn.

Ở góc nhìn dự báo, Goldman Sachs kỳ vọng vàng đạt 5.400 USD/ounce vào cuối năm 2026. Morgan Stanley đưa ra mức 5.200 USD/ounce, UBS dự báo giá trung bình cả năm 2026 ở ngưỡng 5.000 USD/ounce. J.P. Morgan còn cho rằng vàng có thể lên vùng 6.000-6.300 USD/ounce.

John Reade, chiến lược gia trưởng của Hội đồng Vàng Thế giới, nói: “Đây là cú điều chỉnh rõ ràng nhất sau một thời gian dài - tín hiệu để các ngân hàng trung ương bắt đầu mua vào một cách đáng kể”.

Stefan Gleason, Chủ tịch Money Metals Exchange, cũng nhấn mạnh: “Đừng nhầm lẫn. Một vài ngân hàng bán vàng vì khủng hoảng không đồng nghĩa xu hướng đảo chiều. Ngược lại, chính những đợt bán này càng cho thấy vì sao vàng luôn là tài sản dự trữ chiến lược”.

Bạn nghĩ sao về làn sóng bán vàng này? Comment bên dưới nhé!