MSCI giữ nguyên xếp hạng thị trường Việt Nam: Nhìn thẳng vào 3 "nút thắt" lớn cần gỡ để hướng tới mục tiêu 2030

MSCI vẫn chưa đưa chứng khoán Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ đánh giá năm nay, dù trước đó đã ghi nhận nhiều cải cách trên thị trường.

MSCI nói gì về thị trường Việt Nam?

Rạng sáng ngày 24/6, MSCI (Morgan Stanley Capital International) công bố báo cáo phân loại thị trường thường niên. Theo đó, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn được xếp vào nhóm thị trường cận biên và chưa nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng.

Trước đó, ngày 19/6, MSCI đã công bố báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026. Tổ chức này ghi nhận một số điểm tích cực như:

- Mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu
- Thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP)
- Lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh
- Các thay đổi liên quan đến “room” ngoại

Vì sao vẫn chưa được theo dõi nâng hạng?

Dù có cải cách, MSCI cho biết nhiều “nút thắt” quan trọng vẫn còn tồn tại ở các nhóm tiêu chí như:

- Giới hạn sở hữu nước ngoài
- Quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài
- Ngoại hối
- Công bố thông tin
- Thanh toán - bù trừ
- Cho vay chứng khoán và bán khống

Đây là các yếu tố tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng tiêu chuẩn nâng hạng của Việt Nam.

Những yêu cầu nào còn cần hoàn thiện?

Trong báo cáo phát hành ngày 14/6, Chứng khoán Vietcap cho rằng để đáp ứng tiêu chí nâng hạng của MSCI, thị trường Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung quan trọng.

1. Cơ chế CCP

Yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã được bãi bỏ vào tháng 11/2024, nhưng đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Đến tháng 5/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã công bố lộ trình triển khai cơ chế CCP, với mục tiêu thực hiện trong quý 1/2027.

2. Tài khoản giao dịch tổng hợp OTA

OTA được kỳ vọng giúp cải thiện đáng kể hiệu quả khớp lệnh khi gộp nhiều lệnh cùng mã cổ phiếu thành một lệnh duy nhất cho cùng một khách hàng. UBCKNN đã xây dựng mô hình dự thảo vào cuối năm 2025, nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

3. Giới hạn sở hữu nước ngoài FOL

Theo đánh giá năm 2025 của MSCI, các công ty trong một số ngành có điều kiện và nhạy cảm đang chịu FOL từ 0%-75% (ví dụ 30% đối với ngân hàng). Các giới hạn này vẫn ảnh hưởng đến hơn 10% vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tháng 9/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 245/2025/NĐ-CP ngăn doanh nghiệp tự đặt FOL thấp hơn mức tối đa theo quy định. Vietcap cho rằng việc nới lỏng FOL không nhất thiết là yêu cầu bắt buộc và sẽ phụ thuộc vào phản hồi của nhà đầu tư quốc tế đối với MSCI.

Mốc nâng hạng của Việt Nam đang được kỳ vọng ra sao?

Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 do Vietnambiz tổ chức ngày 11/6/2026, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết Việt Nam đang phấn đấu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI vào năm 2030.

Ông Sơn cũng cho rằng sau mốc được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi, Việt Nam có thể đạt thêm các tiêu chí của MSCI vào năm 2028 hoặc 2029, sớm hơn kế hoạch ban đầu.

Bạn nghĩ sao về tiến trình nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam? Comment bên dưới nhé!