Làn sóng gom vàng toàn cầu: Tại sao các Ngân hàng Trung ương lại "cuồng" vàng đến thế?

Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang tăng mua vàng dự trữ trở lại, trong bối cảnh giá vàng giảm mạnh, căng thẳng địa chính trị leo thang và lo ngại lạm phát vẫn hiện hữu.

Vì sao vàng lại được mua mạnh?

Trong quý đầu tiên của năm 2026, nhiều ngân hàng trung ương đã tăng lượng dự trữ vàng với tốc độ nhanh nhất so với cùng kỳ. Đà mua này đã bù đắp hoàn toàn cho lượng bán ra của một số ít tổ chức.

Năm nay, giá vàng đã vượt quá 5.000 USD/ounce lần đầu tiên trong lịch sử. Một lý do quan trọng là nhu cầu từ các nền kinh tế như Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Trung Quốc.

Những nước nào đang mua vào?

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới, các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng dự trữ vàng kể từ khi xung đột ở Trung Đông bắt đầu vào cuối tháng Hai, gồm Trung Quốc, Ba Lan, Cộng hòa Séc và Uzbekistan.

Trong tháng Ba, ngân hàng trung ương Trung Quốc đã mua lượng vàng nhiều hơn so với hơn một năm trước đó. Guatemala cũng mua vàng trong tháng Ba, lần đầu tiên sau khoảng sáu tháng.

Giá vàng biến động ra sao?

Giá vàng đạt mức kỷ lục vào cuối tháng 1, sau đó giảm mạnh trong tháng 3 khi cuộc chiến Mỹ - Iran bùng nổ. Giá năng lượng tăng vọt cũng làm dấy lên kỳ vọng các ngân hàng trung ương sẽ giữ lãi suất cao hơn hoặc tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát — điều bất lợi cho vàng vì vàng không sinh lãi.

Hiện giá vàng đang hướng tới mức giảm 3% trong tuần do giá dầu tăng cao làm dấy lên kỳ vọng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn. Giá từng chạm đỉnh gần 5.600 USD vào ngày 29 tháng 1, trước khi giảm 12% trong tháng 3, ghi nhận mức giảm hàng tháng lớn nhất kể từ năm 2008.

Vì sao có bên vẫn bán vàng?

Dù xu hướng chung là mua ròng, vẫn có một số ngân hàng trung ương cắt giảm nắm giữ. Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Azerbaijan cùng một số ngân hàng nhỏ hơn và các quỹ đầu tư quốc gia khác đã bán ra khoảng 115 tấn vàng trong giai đoạn này.

Mỗi bên có lý do riêng: Thổ Nhĩ Kỳ để bảo vệ tiền tệ và nền kinh tế khỏi ảnh hưởng của chiến tranh; Nga để bù đắp thâm hụt ngân sách; còn Azerbaijan để đưa lượng nắm giữ trở lại mức cho phép.

Vì sao vàng vẫn là tài sản dự trữ quan trọng?

Vàng được xem là kênh lưu trữ giá trị tốt khi lạm phát tăng cao, và có thể bán nhanh khi quốc gia cần tiền mặt khẩn cấp. Quan trọng hơn, vàng khó bị can thiệp bằng các biện pháp trừng phạt vì đây là tài sản vật chất, không phải tiền tệ được bảo đảm bằng trái phiếu hay tiền gửi ngân hàng.

Sự quan tâm với vàng tăng mạnh sau xung đột Nga - Ukraine năm 2022, khi Mỹ và châu Âu đóng băng dự trữ vàng của Nga ở nước ngoài. Kể từ đó, lượng vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương tăng nhanh, trong ba năm bổ sung hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm, cao hơn hơn gấp hai lần so với năm 2021.

Xu hướng mua vàng có còn tiếp diễn?

Ba Lan hiện có 580 tấn vàng dự trữ, trị giá khoảng 85 tỷ USD, tăng từ 228 tấn vào năm 2022. Quốc gia này đặt mục tiêu nâng dự trữ lên 700 tấn.

Ngân hàng Quốc gia Séc cũng đặt mục tiêu tăng vàng dự trữ quốc tế lên 100 tấn vào năm 2028, từ mức dưới 10 tấn trước đó.

Mặc dù các ngân hàng trung ương đã giảm bớt lượng mua vào trong năm qua, các nhà phân tích vẫn cho rằng xu hướng mua vàng sẽ còn duy trì tương đối nhất quán.

Bạn nghĩ sao về xu hướng các ngân hàng trung ương tiếp tục gom vàng dự trữ? Comment bên dưới nhé!