Lãi suất đầu vào tăng, ngân hàng trước áp lực chi phí vốn và nợ xấu

Lãi suất đầu vào đã lên mặt bằng mới, kéo theo áp lực chi phí vốn, NIM và rủi ro nợ xấu của ngân hàng. Dù vậy, Chứng khoán Shinhan vẫn dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành tăng 17% năm 2026 và 16% năm 2027.

Ngân hàng vẫn tăng trưởng, nhưng biên lợi nhuận chịu sức ép

Trong báo cáo triển vọng ngành ngân hàng giai đoạn 2026 - 2027, Chứng khoán Shinhan giả định tăng trưởng tín dụng đạt 15% trong cả giai đoạn 2026 - 2027, còn biên lãi ròng (NIM) duy trì quanh mức 3,15%.

Theo kịch bản thận trọng, tỷ lệ nợ xấu có thể quay trở lại xu hướng tăng trong năm 2027 khi mặt bằng lãi suất tăng trở lại. Trên cơ sở đó, lợi nhuận trước thuế của nhóm ngân hàng niêm yết trên HOSE được dự báo tăng khoảng 17% trong năm 2026 và tiếp tục tăng 16% trong năm 2027.

Lãi suất huy động, liên ngân hàng và trái phiếu cùng tăng

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất tiền gửi tăng vào những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, kỳ hạn 6 - 12 tháng tăng 120 điểm cơ bản tính tới cuối tháng 3/2026.

Chứng khoán Shinhan cho biết các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân trong cùng giai đoạn tăng mạnh 200 điểm cơ bản, còn các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước tăng khoảng 100 điểm cơ bản. Đây là số liệu lãi suất công bố online trên website ngân hàng, thực tế có thể cao hơn số công bố online.

Sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước, mức lãi suất kỳ hạn 12 tháng tại các ngân hàng đã giảm nhẹ khoảng 0,5% từ mức đỉnh. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo ngân hàng cho biết dư địa giảm thêm không còn nhiều cho phần còn lại của năm 2026.

Huy động phân hóa rõ giữa các nhóm ngân hàng

Chứng khoán Shinhan ghi nhận tăng trưởng tiền gửi có sự phân hóa đáng kể. Các ngân hàng có kế hoạch tăng trưởng cho vay cao như VPBank hay HDBank đã đẩy mạnh huy động tiền gửi với nhiều gói lãi suất ưu đãi, qua đó giúp tăng trưởng huy động mạnh mẽ trong quý I/2026.

Ngược lại, các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước duy trì mặt bằng lãi suất tiền gửi thấp hơn mặt bằng chung, khiến mức huy động thấp hơn trung bình ngành và tạo áp lực lên tỷ lệ LDR vào cuối quý I/2026.

Bên cạnh đó, lãi suất phát hành trái phiếu của ngân hàng cũng được nâng lên mặt bằng mới. Các đợt phát hành vào cuối quý III/2025 được ghi nhận quanh mức 6%, thì các đợt phát hành trong tháng 4/2026 hiện đã tăng lên quanh mức 8 - 9%.

Huy động giấy tờ có giá tiếp tục được đẩy mạnh tại phần lớn các ngân hàng, tổng quan cả ngành tăng trưởng 10,54% so với cuối năm 2025.

BIDV, ACB, VPBank, HDBank, NamABank hay SeABank là các ngân hàng có mức huy động giấy tờ có giá mạnh hơn trung bình toàn ngành.

Ngoài ra, lãi suất liên ngân hàng sau giai đoạn biến động mạnh vào các phiên trước Tết do tính mùa vụ đã ổn định trở lại và giao dịch quanh vùng 5 - 6% trong tháng 4 - 5/2026. Tuy nhiên, thị trường vẫn xuất hiện những biến động bất ngờ khi lãi suất có thời điểm tăng vọt lên khoảng 11% vào đầu tháng 6/2026.

Chi phí vốn tăng, NIM bị nén

Theo Chứng khoán Shinhan, chi phí vốn tăng đã nhanh chóng phản ánh vào báo cáo tài chính của các ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay đầu ra chưa tăng tương ứng. Xu hướng này đang gây áp lực lên NIM của nhiều ngân hàng trong quý I/2026.

Tại các cuộc họp nhà đầu tư, ban lãnh đạo hầu hết ngân hàng đều nhận định NIM sẽ tiếp tục gặp áp lực trong năm 2026 và có thể giảm nhẹ.

Nhóm phân tích Chứng khoán Shinhan nhận định: “Với mặt bằng lãi suất tăng, các ngân hàng sẽ càng phải cạnh tranh nhau trong phần còn lại của năm, đặc biệt là các ngân hàng có mức tăng trưởng huy động tiền gửi âm trong quý I/2026”.

Nợ xấu và nợ nhóm 2: điểm cần theo dõi sát

Sau giai đoạn xử lý nợ xấu vào cuối năm, tỷ lệ nợ xấu của toàn ngành tăng nhẹ cuối quý I/2026 nhưng nếu so với mốc quý III/2025, tỷ lệ nợ xấu đi ngang và ở mức 1,9%.

Trong giai đoạn này, Sacombank có sự gia tăng mạnh về ghi nhận nợ xấu và trích lập 100% liên quan tới Bamboo Airways. Các ngân hàng còn lại nhìn chung không có quá nhiều thay đổi về tỷ lệ nợ xấu nếu so với cuối quý III/2025.

Nợ nhóm 2 tăng nhẹ trong quý I/2026, tuy vậy đây thường mang yếu tố mùa vụ sau giai đoạn xử lý tài sản thường được thực hiện mạnh mẽ vào quý IV hàng năm.

Chứng khoán Shinhan lưu ý, mặt bằng lãi suất tăng cao hơn thông thường sẽ gây áp lực lên chất lượng tài sản của toàn ngành trong các quý, năm sau đó. Vì vậy, chất lượng tài sản, đặc biệt là sự hình thành nợ nhóm 2, sẽ là yếu tố quan trọng cần theo dõi trong giai đoạn tới.

Bạn nghĩ sao về mặt bằng lãi suất và áp lực nợ xấu của ngân hàng thời gian tới? Comment bên dưới nhé!