Hạ tầng kết nối sân bay Long Thành phải lo từ đầu, theo GS. Đặng Hùng Võ
GS. Đặng Hùng Võ cho rằng Long Thành là nút giao thông của cả phía Nam, nên hạ tầng kết nối phải được tính từ sớm.
Sân bay Long Thành không chỉ phục vụ riêng TP.HCM mà còn là nút giao thông quan trọng cho toàn bộ phía Nam, theo GS. Đặng Hùng Võ.
Hạ tầng kết nối đang được tăng tốc
Sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút, với mục tiêu khai thác thương mại vào năm 2026. Cùng lúc, hàng loạt tuyến cao tốc, vành đai, metro kết nối TP.HCM và vùng lân cận cũng đang được đẩy nhanh để đón lượng hành khách lớn ngay khi sân bay vận hành.
Theo Bộ Xây dựng, hiện có 6 dự án trọng điểm đang triển khai để kết nối với sân bay.
Những tuyến nào đang được làm?
Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài hơn 53 km đã đưa vào khai thác một số phân đoạn, dự kiến thông xe thành phần một vào tháng 6.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành có tổng mức đầu tư hơn 29.000 tỷ đồng, hiện đạt sản lượng thi công gần 98%, dự kiến hoàn thành toàn bộ vào tháng 9. Khi hoàn thành, tuyến này sẽ giúp hành khách từ miền Tây đi sân bay mà không phải xuyên qua trung tâm TP.HCM.
Song song đó, vành đai 3 và dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành lên quy mô 8 đến 10 làn xe cũng đang được thực hiện để kịp về đích vào cuối năm 2026.
Đường sắt được kỳ vọng là trục chính
Bên cạnh đường bộ, hệ thống đường sắt được xem là phương thức vận tải chủ đạo kết nối trung tâm thành phố với Long Thành, gồm 3 tuyến chiến lược: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Metro Thủ Thiêm - Long Thành và Metro Suối Tiên - Long Thành.
Tuy nhiên, ACV cảnh báo nguy cơ chồng lấn quy hoạch và xung đột hạ tầng ngay trong khu vực sân bay khi có quá nhiều dự án cùng hướng về một điểm. Vì vậy, đơn vị này kiến nghị sớm rà soát tổng thể để bảo đảm đồng bộ và khai thác lâu dài hiệu quả hơn.
GS. Đặng Hùng Võ nói gì?
Trong talkshow mới đây do VTC News thực hiện, GS. Đặng Hùng Võ cho rằng đáng lẽ ngay từ khi có ý tưởng đặt sân bay tại đây, việc lo liệu các kết nối hạ tầng phải được ưu tiên hàng đầu.
Ông nhấn mạnh Long Thành không chỉ là sân bay của TP.HCM, mà là nút giao thông quan trọng cho toàn bộ phía Nam, bao gồm cả Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long.
Ông cũng lưu ý Nam Bộ là vùng kinh tế biển đang phát triển mạnh với sự kết hợp giữa Bà Rịa - Vũng Tàu, Cần Giờ và TP.HCM, nên hạ tầng phải được quy hoạch theo hướng đồng bộ hệ thống.
Cần tính lại từ mặt đất đến trên cao
Theo GS. Đặng Hùng Võ, việc đẩy nhanh tiến độ hiện nay là cần thiết để hoàn thiện những tuyến còn dang dở như Vành đai 3 và các trục liên vùng.
Ông cũng cho rằng phát triển tuyến tàu điện trên cao cần được tính toán kỹ, theo quy hoạch đồng bộ và dài hạn, để đạt hiệu quả khai thác tương xứng như nhiều mô hình metro tại các quốc gia phát triển.
Về lâu dài, theo ông, cần rà soát và thiết kế lại tổng thể mạng lưới giao thông từ ngầm, mặt đất đến trên cao để cải thiện hiệu quả vận hành và xử lý các điểm nghẽn kéo dài.
Đề xuất giám sát bằng AI, IoT và digital twin
Để đảm bảo tiến độ và chất lượng thực thi, GS. Đặng Hùng Võ đề xuất cần một cơ chế giám sát và đánh giá hiện đại dựa trên AI và IoT.
Ông gợi ý dùng bản sao số (digital twin) - mô hình phản ánh thực địa theo thời gian thực thông qua ảnh vệ tinh hoặc thiết bị bay không người lái (UAV), giúp lãnh đạo nắm bắt vướng mắc và ra quyết định kịp thời.
Ông Võ cũng cho biết Luật Đất đai đã có quy định về công cụ này, nhưng việc thiếu nghị định hướng dẫn thi hành khiến các công cụ trên chưa được áp dụng hiệu quả cho các dự án hạ tầng chiến lược.
Tiến độ Long Thành đang vướng gì?
Thực tế tại công trường Long Thành hiện đối mặt với nhiều khó khăn có nguy cơ làm chậm nhịp tiến độ chung.
Bộ Xây dựng nêu 4 vướng mắc chính, gồm: chậm thanh toán khối lượng thi công khiến nhà thầu gặp khó khăn tài chính; hạng mục hầm tuynel kỹ thuật thuộc gói thầu 4.8 bị chậm kéo dài; nguồn nhân lực và thiết bị của nhiều nhà thầu mới đáp ứng khoảng 50-60% nhu cầu; và mùa mưa sắp tới có thể làm các hạng mục ngoài trời tiếp tục đình trệ.
Tại dự án thành phần 3 do ACV làm chủ đầu tư, khối lượng thực hiện đạt 74% nhưng giá trị giải ngân mới đạt 47%, ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý và năng lực thi công của các đơn vị.
Trước tình hình này, Chính phủ đã chỉ đạo kiện toàn nhân sự chủ chốt tại ACV, đồng thời giao Bộ Công an đẩy nhanh điều tra, xử lý các vi phạm trong quá trình triển khai dự án và hỗ trợ ACV thanh toán khối lượng công việc đã thực hiện theo thực tế.
Bạn nghĩ sao về bài toán hạ tầng kết nối sân bay Long Thành? Comment bên dưới nhé!