Đề xuất cơ chế xử lý nhà, đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính

Bộ Tài chính đang đề xuất cơ chế đặc thù để xử lý nhanh quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy và sáp nhập đơn vị hành chính. Điểm đáng chú ý là nhiều thủ tục được rút gọn để đưa tài sản công vào khai thác sớm hơn.

Chuyển giao nguyên trạng, kể cả khi thiếu hồ sơ

Theo dự thảo nghị quyết, các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng sau khi sắp xếp tổ chức có thể được chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý theo quy định về tài sản công.

Việc chuyển giao sẽ thực hiện theo nguyên trạng, bao gồm cả những trường hợp thiếu hồ sơ pháp lý, hồ sơ bị thất lạc, tài sản đã bố trí làm nhà ở hoặc đang bị lấn chiếm.

Đáng chú ý, quy trình này không yêu cầu phải lấy ý kiến của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.

Cơ quan, đơn vị bàn giao vẫn phải chịu trách nhiệm về tình trạng pháp lý và hiện trạng tài sản, đồng thời phối hợp với địa phương để xử lý các vấn đề phát sinh sau khi chuyển giao.

Có thể phá dỡ để chuyển đổi mục đích sử dụng

Một điểm mới là dự thảo cho phép phá dỡ công trình hiện hữu đối với các khu nhà, đất dôi dư được chuyển đổi sang mục đích công cộng như công viên, sân chơi hoặc các công trình phục vụ cộng đồng.

Việc phá dỡ được chấp thuận ngay cả khi tài sản vẫn còn giá trị sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này sẽ giúp tránh chậm trễ do vướng mắc trong việc xác định giá trị còn lại của tài sản.

Quy hoạch sẽ cập nhật sau khi có quyết định

Với các khu nhà, đất dôi dư được chuyển đổi mục đích như làm trụ sở, công trình công cộng hoặc phục vụ quốc phòng - an ninh, việc cập nhật quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng sẽ được thực hiện sau khi đã có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Cách làm này giúp rút ngắn quy trình, tránh tình trạng phải hoàn tất quy hoạch trước rồi mới được triển khai xử lý tài sản.

Nghĩa vụ tài chính khi giao đất, cho thuê đất

Đối với trường hợp nhà, đất dôi dư được giao hoặc cho thuê lại, tổ chức, cá nhân nhận đất phải hoàn trả giá trị còn lại của tài sản gắn liền với đất tại thời điểm giao.

Quy định này áp dụng cả khi tài sản đã bị phá dỡ trước đó hoặc được bán lại cho chính người nhận đất. Trường hợp tài sản chưa được hạch toán trên sổ sách, việc xác định giá trị sẽ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý tài sản cố định.

Dự thảo cũng đề cập đến tình huống tài sản công được xây dựng trên đất của tổ chức, cá nhân nhưng đơn vị quản lý không còn nhu cầu sử dụng.

Nếu chủ sử dụng đất có nhu cầu tiếp nhận lại tài sản, cơ quan quản lý sẽ thực hiện bàn giao và yêu cầu hoàn trả giá trị còn lại. Tuy nhiên, các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang hoặc tổ chức chính trị - xã hội sẽ không phải hoàn trả khoản này.

Trong trường hợp chủ đất không nhận lại tài sản, cơ quan quản lý có thể tiến hành phá dỡ, thanh lý và bàn giao lại mặt bằng. Việc xử lý vật tư, vật liệu thu hồi sẽ tuân thủ quy định tại các nghị định hiện hành của Chính phủ.

Vì sao cơ chế này được chú ý?

Việc ban hành cơ chế đặc thù được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng chậm xử lý nhà, đất dôi dư - vấn đề tồn tại nhiều năm do vướng mắc pháp lý và quy trình phức tạp.

Nếu được thông qua, nghị quyết này không chỉ giúp tăng tốc xử lý tài sản công, mà còn mở ra khả năng khai thác hiệu quả quỹ đất hiện hữu, góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Bạn nghĩ sao về đề xuất này? Comment bên dưới nhé!