Đánh thuế nhà đất thứ 2: nên có lộ trình hay không?

Đề xuất đánh thuế lũy tiến với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên đang thu hút nhiều tranh luận, nhất là ở góc độ tác động đến giao dịch và tâm lý thị trường.

Đề xuất gì đang được bàn tới?

Tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội mới đây, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) bày tỏ lo ngại về tình trạng tín dụng "chảy" sai hướng kéo dài nhiều năm qua. Ông đề nghị Chính phủ kiểm soát dòng tín dụng vào bất động sản (BĐS) mang tính đầu cơ bằng các công cụ thị trường, thay vì phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính.

Bên cạnh đó, ông đề xuất sớm triển khai các công cụ tài chính về đất đai theo hướng chú trọng hiệu quả sử dụng. Cụ thể:

• Áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác
• Áp dụng mức phí tăng dần đối với dự án chậm triển khai quá 24 tháng
• Áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên mà không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê

Ông nhấn mạnh nguồn thu từ các chính sách này cần được ưu tiên cho phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu.

Vì sao đề xuất này gây tranh luận?

Nhiều ý kiến cho rằng biện pháp thuế có thể không đủ sức tác động đến nhóm sở hữu nhiều BĐS, vì đa số đều có tiềm lực tài chính mạnh, mua nhiều nhà, đất để đầu tư, kinh doanh. Chi phí thuế có thể cộng dồn vào giá bán, giá thuê, khiến người mua hoặc thuê nhà phải gánh chịu.

Theo góc nhìn này, những người có nhu cầu ở thực có thể là nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất.

Lo ngại áp thuế đột ngột

Một quan điểm khác cho rằng việc áp thuế đột ngột có thể gây "cú sốc tâm lý", làm gián đoạn các giao dịch và ảnh hưởng đến mục tiêu ổn định thị trường BĐS.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhận định việc đánh thuế BĐS thứ hai là biện pháp tích cực về dài hạn, nhưng cần được triển khai hợp lý và có lộ trình phù hợp.

Ông cho rằng đây là thời điểm phù hợp để thảo luận, xây dựng phương án trước khi áp dụng. Nếu thực hiện không khéo, chính sách này có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường BĐS và kinh tế vĩ mô.

Thuế BĐS nên nhìn theo số lượng hay hiệu quả sử dụng?

TS Trần Viết Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu - Đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, cho biết ông đồng tình với việc áp dụng thuế BĐS như thông lệ quốc tế, nhưng cách tiếp cận cần phù hợp với thực tiễn trong nước.

Ông cho rằng nhiều quốc gia áp dụng các sắc thuế khác nhau đối với BĐS, song việc chỉ dựa vào tiêu chí "nhà thứ hai" để đánh thuế là chưa chính xác. BĐS thứ hai nếu được đưa vào kinh doanh, có đóng thuế, tạo việc làm thì đó là hoạt động đầu tư, không phải tài sản bỏ không.

Theo ông Lượng, bản chất chính sách thuế cần hướng đến giá trị tài sản và hiệu quả sử dụng, thay vì đánh đồng theo số lượng. Những BĐS có giá trị cao, vượt ngưỡng nhất định hoặc không tạo ra dòng tiền mới là đối tượng cần xem xét đánh thuế.

Ngược lại, với những trường hợp sở hữu BĐS thứ hai ở khu vực nông thôn, giá trị thấp, nếu áp dụng thuế cứng nhắc sẽ trở thành gánh nặng cho người dân.

Gợi ý cách áp dụng theo thời gian nắm giữ

Chuyên gia này đề xuất áp dụng cơ chế thuế theo thời gian nắm giữ BĐS nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ ngắn hạn. Đồng thời, chính sách cần linh hoạt theo từng bối cảnh thị trường để bảo đảm tính công bằng và hiệu quả.

Ông nhấn mạnh nếu chưa có hệ thống dữ liệu và nền tảng quản lý phù hợp, việc triển khai sẽ gây khó khăn cho người dân, dễ phát sinh phản ứng. Vì vậy, thuế BĐS cần có lộ trình và được thiết kế hợp lý, phù hợp thực tiễn.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP HCM (HoREA), cũng từng đề xuất đánh thuế nhà, đất theo thời gian nắm giữ như một công cụ kiểm soát đầu cơ, lướt sóng và tình trạng bỏ hoang BĐS.

Theo đó, nếu chuyển nhượng BĐS trong vòng 6 tháng, mức thuế có thể 5%; giảm xuống 4% với thời gian sở hữu 6-12 tháng; lần lượt còn 3% và 2% với thời gian nắm giữ 1-2 năm và trên 3 năm.

Theo ông Châu, giải pháp này có thể áp dụng linh hoạt trong các giai đoạn thị trường BĐS biến động mạnh.

Bạn nghĩ sao về đề xuất đánh thuế nhà, đất thứ 2? Comment bên dưới nhé!