Thị trường nhà ở hướng tới chu kỳ phục hồi mới: Dòng tiền tạo nền tảng cho giai đoạn 2027-2028
Thị trường bất động sản nhà ở đang trải qua giai đoạn điều chỉnh khi lãi suất vay mua nhà tăng cao, sức mua suy yếu và người dân thận trọng hơn với các quyết định tài chính dài hạn.
Tuy nhiên, phía sau những con số giao dịch đi xuống, hoạt động bán hàng tại nhiều doanh nghiệp vẫn ghi nhận tín hiệu đáng chú ý. Lượng tiền người mua trả trước tăng mạnh, các hợp đồng đã ký đang tạo nguồn doanh thu cho những năm tiếp theo, trong khi định hướng hạ lãi suất và triển vọng kinh tế tiếp tục mở ra kỳ vọng cải thiện sức cầu. Những yếu tố này cho thấy thị trường đang có cơ sở để bước vào giai đoạn phục hồi theo hướng chọn lọc và bền vững hơn.

Dòng tiền tạo nền tảng cho thị trường
Theo báo cáo cập nhật ngành bất động sản nhà ở quý III/2026 của TCBS Research, thị trường đang chịu áp lực đáng kể từ chi phí vốn. Lãi suất vay mua nhà cố định 12-24 tháng tại 11 ngân hàng thương mại bình quân đạt 10,9%/năm trong tháng 8/2026; sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi phổ biến ở mức 13-15%/năm. Điều này khiến người mua cân nhắc kỹ hơn về khả năng trả nợ, đồng thời tác động trực tiếp đến thanh khoản tại các thị trường lớn.
Tại Hà Nội, lượng căn hộ bán được trong quý III đạt hơn 3.900 căn, giảm 33% so với quý trước và 66% so với cùng kỳ, thấp nhất kể từ quý I/2024. Nguồn cung mới cũng giảm 42% so với quý trước. Tại TP.HCM, tỷ lệ hấp thụ giảm còn 45%, thấp hơn 24 điểm phần trăm so với quý trước. Diễn biến này phản ánh rõ sức ép của mặt bằng lãi suất lên khả năng tiếp cận nhà ở.
Dù vậy, một chỉ báo khác lại cho thấy hoạt động bán hàng của doanh nghiệp chưa mất đi động lực. Tính đến cuối quý III/2026, khoản người mua trả tiền trước tại 14 doanh nghiệp bất động sản niêm yết được TCBS theo dõi đạt 221.298 tỷ đồng, tăng 58.992 tỷ đồng, tương đương 36% so với đầu năm. Đáng chú ý, có tới 10/14 doanh nghiệp ghi nhận khoản mục này tăng lên.
Nếu loại trừ Vinhomes, 13 doanh nghiệp còn lại vẫn có tổng tiền người mua trả trước tăng từ 68.217 tỷ đồng đầu năm lên 94.024 tỷ đồng, tương đương mức tăng 37,8%. Điều này cho thấy dòng tiền bán hàng không chỉ tập trung ở doanh nghiệp đầu ngành mà còn xuất hiện tại nhiều chủ đầu tư khác.
Một số dự án ghi nhận kết quả tích cực trong quá trình mở bán. DXG có khoản người mua trả trước đạt 9.057 tỷ đồng, tăng 2.880 tỷ đồng so với đầu năm, chủ yếu đến từ dự án The Privé. Với AGG, khoản mục này tăng lên 3.624 tỷ đồng, chủ yếu gắn với The Gió Riverside. Trong khi đó, KDH ghi nhận 1.864 tỷ đồng sau khi mở bán phân khu cao tầng của dự án Gladia.
Điểm đáng chú ý là khoản tiền người mua trả trước phản ánh giá trị đã thu theo tiến độ đối với những sản phẩm ký hợp đồng nhưng chưa bàn giao. Do đó, đây là nguồn doanh thu đã có cơ sở hợp đồng và sẽ được ghi nhận khi dự án hoàn thành các điều kiện bàn giao. Theo phân tích của TCBS, phần lớn khoản tiền này có thể chuyển thành doanh thu trong giai đoạn 2027-2028.
Diễn biến trên cho thấy cần nhìn nhận thị trường qua cả tiến độ bán hàng thay vì chỉ dựa vào doanh thu và lợi nhuận của một quý. Với đặc thù doanh nghiệp bất động sản chỉ ghi nhận doanh thu khi bàn giao sản phẩm, kết quả kinh doanh hiện tại có thể chưa phản ánh đầy đủ hoạt động bán hàng trước đó. Một số doanh nghiệp đang trong giai đoạn tích lũy hợp đồng, vì vậy doanh thu và lợi nhuận sẽ có độ trễ so với thời điểm khách hàng xuống tiền.
Khi các dự án bước vào giai đoạn hoàn thiện và bàn giao, lượng hợp đồng đã ký có thể trở thành nguồn đóng góp quan trọng cho kết quả kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để kỳ vọng hoạt động của thị trường cải thiện dần trong những năm tới, dù tốc độ phục hồi giữa các doanh nghiệp và phân khúc sẽ không giống nhau.
Triển vọng phục hồi được củng cố từ nền tảng kinh tế
Bên cạnh dòng tiền bán hàng, triển vọng thị trường nhà ở còn được hỗ trợ bởi những chuyển động trong chính sách tiền tệ. Ngày 15/10/2026, Nghị quyết 106 đưa ra định hướng giảm lãi suất huy động 0,5 điểm phần trăm và lãi suất cho vay 1,5-2 điểm phần trăm. Đây là tín hiệu đáng chú ý sau giai đoạn mặt bằng lãi suất tăng lên từ cuối năm 2025.
Theo TCBS Research, chính sách này có thể tác động đến thị trường bất động sản thông qua hai kênh. Thứ nhất, chi phí vay giảm sẽ giúp người mua nhà giảm áp lực trả nợ hàng tháng, cải thiện khả năng chi trả và tạo điều kiện để nhu cầu bị trì hoãn quay trở lại. Thứ hai, chi phí vốn của chủ đầu tư cũng có cơ hội hạ nhiệt, qua đó giảm áp lực tài chính trong quá trình triển khai dự án.
Tuy nhiên, tác động của chính sách sẽ cần thời gian để truyền dẫn vào lãi suất vay mua nhà thực tế. TCBS ước tính độ trễ thường khoảng một đến hai quý, do đó những chuyển biến rõ nét hơn có thể xuất hiện trong quý I-II/2027 thay vì ngay trong quý IV/2026. Đây là yếu tố cần theo dõi khi đánh giá triển vọng thanh khoản của thị trường trong năm tới.
Một điểm tựa khác đến từ nền kinh tế. GDP quý III/2026 tăng 9,95%, tạo nền tảng tích cực cho thu nhập, việc làm và sức cầu nhà ở trong trung hạn. Theo đánh giá trong báo cáo, khó khăn hiện nay chủ yếu nằm ở khả năng chi trả theo tháng do chi phí vay cao, chứ không hẳn xuất phát từ việc nhu cầu tích lũy nhà ở dài hạn biến mất.
Cùng với đó, đầu tư hạ tầng tiếp tục là động lực quan trọng đối với thị trường nhà ở. Các dự án giao thông quy mô lớn, trong đó có hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội, được kỳ vọng tạo thêm nhu cầu nhà ở dọc các tuyến kết nối và góp phần nâng cao giá trị những khu vực có khả năng tiếp cận hạ tầng thuận lợi. Về dài hạn, sự cải thiện kết nối giao thông có thể mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo thêm lựa chọn cho người mua thay vì tập trung quá lớn vào khu vực lõi.
Ở góc độ pháp lý, Nghị quyết 21-NQ/TW ban hành ngày 29/7/2026 định hướng sửa đổi Luật Đất đai với nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động phát triển nhà ở. Trong đó có việc tăng cường giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án, hạn chế tối đa phân lô bán nền tại khu đô thị và khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê. Những định hướng này được kỳ vọng góp phần thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng minh bạch, nâng cao chất lượng sử dụng đất và đa dạng hóa sản phẩm nhà ở trong trung hạn.
Nhìn về phía trước, thị trường nhà ở khó có thể phục hồi đồng đều ngay lập tức. Lãi suất vẫn cần thời gian điều chỉnh, sức mua còn chịu ảnh hưởng từ mặt bằng giá và khả năng tài chính của người dân. Tuy nhiên, sự gia tăng của lượng tiền người mua trả trước, nguồn doanh thu đang chờ bàn giao, tín hiệu hỗ trợ từ chính sách tiền tệ và nền tảng kinh tế tích cực đang tạo ra những điều kiện thuận lợi hơn cho giai đoạn tiếp theo.
Cơ hội phục hồi vì vậy nhiều khả năng sẽ tập trung ở những doanh nghiệp có dự án đủ điều kiện triển khai, sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường và năng lực tài chính đáp ứng được tiến độ xây dựng. Với người mua nhà, giai đoạn này cũng đặt ra yêu cầu lựa chọn kỹ hơn về pháp lý, chất lượng dự án, giá bán và khả năng thanh toán dài hạn. Khi các yếu tố nền tảng dần được cải thiện, thị trường có cơ sở bước vào chu kỳ phát triển mới, trong đó chất lượng sản phẩm và nhu cầu ở thực sẽ đóng vai trò quan trọng hơn.