Sửa Luật Nhà ở: Bỏ khái niệm chung cư có thời hạn

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), do Bộ Xây dựng chủ trì soạn thảo.

So với dự thảo trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất hồi tháng 8, dự thảo mới nhất đã bỏ khái niệm "chung cư có thời hạn" tại phần giải thích từ ngữ; chỉ còn đề cập tới "nhà chung cư" và "nhà chung cư cũ".

Dự thảo cũng quy định rõ các vấn đề liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư - vấn đề nhận được rất nhiều quan tâm khi đưa ra thảo luận tại nghị trường.

Theo đó, thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định và nêu trong hồ sơ thiết kế xây dựng của công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng; tính từ khi nhà chung cư được đưa vào khai thác, sử dụng.

Đối với nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế, việc xử lý được thực hiện theo quy định của luật này và pháp luật về xây dựng.

Trước đó, dự thảo luật nêu định nghĩa "chung cư có thời hạn" là chung cư được xác định thời hạn sử dụng theo quy định pháp luật về xây dựng.

Tuy nhiên khi thảo luận tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất vừa qua, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng việc đưa khái niệm vào dự luật nhưng thiếu giải thích rõ ràng sẽ khiến người dân lo ngại quyền sở hữu căn hộ bị chấm dứt theo niên hạn công trình.

Ngoài ra, dự thảo Luật Nhà ở cũng đề xuất 4 trường hợp nhà chung cư phải tháo dỡ, bao gồm:

Nhà chung cư bị hư hỏng do cháy, nổ, thiên tai, địch họa không còn đủ điều kiện bảo đảm an toàn để tiếp tục sử dụng.

Nhà chung cư có các kết cấu chịu lực chính của công trình xuất hiện tình trạng nguy hiểm tổng thể, có nguy cơ sập đổ, không đáp ứng điều kiện tiếp tục sử dụng, cần phải di dời khẩn cấp chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư.

Nhà chung cư bị hư hỏng, xuất hiện tình trạng nguy hiểm cục bộ kết cấu chịu lực chính của công trình và có một trong các yếu tố sau đây về phòng cháy, chữa cháy, cấp thoát nước, điện, giao thông nội bộ...

Nhà chung cư bị hư hỏng một trong các kết cấu chính của công trình là móng, cột, tường, dầm, xà không đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường mà chưa thuộc trường hợp phải phá dỡ nêu trên nhưng thuộc khu vực phải thực hiện cải tạo, xây dựng đồng bộ với nhà chung cư theo quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất rõ quyền của chủ sở hữu chung cư (trừ dự án xây dựng từ năm 1994 trở về trước) trong trường hợp cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Cụ thể, chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự thực hiện việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thông qua đóng góp kinh phí để xây dựng lại nhà chung cư mới.

Việc đóng góp kinh phí để xây dựng lại nhà chung cư được xác định theo tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ của chủ sở hữu nhân với suất đầu tư xây dựng mới 1 m2 sàn nhà ở tại thời điểm phá dỡ.

Nếu chủ sở hữu nhà chung cư không đóng góp kinh phí để cải tạo, xây dựng lại thì được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất có nhà chung cư theo tỷ lệ phần quyền sử dụng đất được xác định theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm phá dỡ nhà chung cư. Chủ sở hữu bàn giao lại đất cho nhà nước để giao cho chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Trường hợp theo quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt không tiếp tục xây dựng lại nhà chung cư thì các chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ diện tích sử dụng chung được xác định theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm thực hiện bồi thường.