Vingroup làm đường sắt tốc độ cao gần 6 tỷ USD trong 2 năm

Vingroup đang triển khai dự án đường sắt tốc độ cao kết nối từ Đông Anh đến Hạ Long với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 6 tỷ USD và mục tiêu hoàn thành trong 2 năm.

Vì sao dự án này gây chú ý?

Sự kiện khởi công được xem là dấu mốc đáng chú ý trong việc huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển hạ tầng giao thông trọng điểm.

Theo GS.TS Bùi Xuân Phong - Nguyên Chủ tịch Hội Kinh tế và Vận tải Đường sắt Việt Nam, mục tiêu này là khả thi với một doanh nghiệp tư nhân có tiềm lực tài chính mạnh như Vingroup.

Lợi thế của doanh nghiệp tư nhân là gì?

Ông cho rằng khu vực tư nhân có quy trình quản lý tinh gọn, không phải đi qua nhiều thủ tục đầu tư công phức tạp, từ đó dễ kiểm soát tiến độ hơn và hạn chế tình trạng đội vốn.

Vingroup cũng có lợi thế trong việc thu hút nhân sự chất lượng cao và lựa chọn công nghệ tiên tiến từ các đối tác lớn như Siemens.

Điểm nghẽn lớn nhất của dự án

Dù kỳ vọng tiến độ được đảm bảo, GS.TS Bùi Xuân Phong lưu ý rằng khâu giải phóng mặt bằng vẫn là yếu tố tiên quyết, cần sự đồng hành mạnh mẽ từ chính quyền địa phương cùng cơ chế đặc thù phù hợp.

Ông cũng cho rằng các con số về thời gian di chuyển cần được nhìn nhận thực tế hơn vì vận hành đường sắt luôn có giai đoạn tăng tốc và giảm tốc tại các ga dừng.

350 km/h: lựa chọn mang tính chiến lược

Về kỹ thuật, việc chọn vận tốc thiết kế 350 km/h thay vì 250 km/h được đánh giá là bước đi chiến lược để bảo đảm tính hiện đại và tránh nguy cơ lạc hậu trong tương lai.

Ông cho biết đây cũng là xu hướng chung của thế giới khi nhiều quốc gia như Trung Quốc đã bắt đầu nghiên cứu và nâng tốc độ khai thác lên 500 km/h.

Không chỉ là giao thông, mà còn là bài toán kinh tế

Ở góc nhìn rộng hơn, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trị giá khoảng 67 tỷ USD đang đặt ra nhiều lựa chọn chiến lược về mô hình đầu tư và công nghệ.

Theo phương án đề xuất, tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam sẽ tập trung vận chuyển hành khách với 23 nhà ga hiện đại, còn tuyến đường sắt khổ 1 mét hiện hữu sẽ được nâng cấp để chuyên chở hàng hóa nhằm tối ưu chi phí logistics.

Vì sao cần chia giai đoạn đầu tư?

GS.TS Bùi Xuân Phong cho rằng nếu đầu tư đồng loạt 1.500 km ngay từ đầu sẽ tạo áp lực rất lớn lên ngân sách, vì vậy việc phân kỳ theo từng đoạn là hợp lý. Trước mắt, dự án dự kiến triển khai hai đầu cầu Hà Nội - Vinh và TP.HCM - Nha Trang trước khi nối toàn tuyến.

“Vũ khí bí mật” nằm ở TOD và giá trị bất động sản

Ông nhấn mạnh hiệu quả của đường sắt tốc độ cao không nên chỉ đo bằng doanh thu bán vé, vì giá vé khó cạnh tranh trực tiếp với hàng không giá rẻ nếu thiếu nguồn thu hỗ trợ khác.

Lời giải quan trọng nằm ở mô hình phát triển đô thị gắn với nhà ga (TOD). Theo ông, 23 nhà ga không chỉ là nơi đón trả khách mà cần trở thành các trung tâm thương mại, dịch vụ sầm uất như kinh nghiệm của Nhật Bản và Hàn Quốc.

Nguồn thu từ hệ sinh thái dịch vụ quanh nhà ga cùng sự gia tăng giá trị bất động sản sẽ là yếu tố quan trọng giúp bù đắp chi phí vận hành và trả nợ đầu tư.

Doanh nghiệp Việt có thể tạo thêm ngành công nghiệp mới

GS.TS Bùi Xuân Phong cũng cho rằng việc các doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư vào công nghệ lõi như sản xuất thép đường ray hay chế tạo đầu máy cho thấy trách nhiệm xã hội và khát vọng làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam.

Ông kỳ vọng các cơ sở đào tạo trong nước như Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Giao thông Vận tải sẽ góp phần giải bài toán nhân lực, để không chỉ có một đoàn tàu vận hành mà còn xây dựng được cả một tổ hợp công nghiệp đường sắt hoàn chỉnh.

Bài học từ các công trình hạ tầng lớn

Khép lại phần phân tích, ông dẫn lại các công trình như đường dây 500 kV Bắc - Nam hay thủy điện Hòa Bình - từng gây nhiều băn khoăn lúc đầu nhưng về dài hạn đã trở thành trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

Theo ông, đường sắt tốc độ cao không chỉ là phương tiện giao thông mà còn là công cụ để tái cấu trúc kinh tế, thu hẹp khoảng cách địa lý và tạo động lực phát triển mới cho đất nước.

Bạn nghĩ sao về dự án đường sắt tốc độ cao này? Comment bên dưới nhé!