Thôn, tổ dân phố ở Hà Nội, TP.HCM áp dụng mốc hộ gia đình mới
Nghị định 185/2026 nêu rõ thôn ở Hà Nội, TP.HCM từ 500 hộ, tổ dân phố từ 700 hộ trở lên. Nhiều trường hợp đặc thù cũng được quy định cụ thể.
Thôn ở Hà Nội, TP.HCM từ 500 hộ trở lên, tổ dân phố từ 700 hộ trở lên là quy định mới tại Nghị định số 185/2026 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách với người hoạt động không chuyên trách.
Nghị định mới quy định gì?
Chính phủ quy định cụ thể nguyên tắc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố. Việc này phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa, truyền thống và mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Đáng chú ý, việc sắp xếp, tổ chức lại sẽ được thực hiện với các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí theo quy định hoặc khi phục vụ yêu cầu quản lý, phát triển kinh tế - xã hội, đô thị hóa, phân bố dân cư và tổ chức hoạt động cộng đồng.
Những yếu tố nào được xem xét khi sắp xếp?
Chính phủ nêu rõ cần cân nhắc kỹ vị trí địa lý, địa hình, phong tục, tập quán, dân tộc, tôn giáo, đặc điểm dân cư, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và nguyện vọng của người dân.
Mục tiêu là bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định trật tự xã hội, tạo đồng thuận trong Nhân dân và thuận lợi cho sinh hoạt, quản lý ở cơ sở.
Quy mô số hộ gia đình được quy định ra sao?
Nghị định mới quy định tiêu chí quy mô số hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố theo từng vùng, miền.
Với địa bàn miền núi, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thôn đặc biệt khó khăn, khu vực địa hình chia cắt phức tạp, giao thông khó khăn, dân cư phân tán; hoặc thôn, tổ dân phố ở biên giới, hải đảo, khu quy hoạch giải phóng mặt bằng, di dân, tái định cư; khu vực biệt lập trên đảo, cù lao, cồn trên sông thì quy mô hộ gia đình có thể thấp hơn quy định.
Chính phủ giao UBND cấp tỉnh hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp đặc thù, bảo đảm phù hợp thực tế địa phương, yêu cầu quản lý địa bàn, tính ổn định cộng đồng và yêu cầu quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Trường hợp đặc biệt: lập mới, chuyển giao, ghép cụm dân cư
Với trường hợp thành lập phường từ xã, UBND cấp xã phải rà soát, xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn theo loại hình tổ dân phố để lấy ý kiến Nhân dân và đưa vào hồ sơ Đề án thành lập phường. HĐND phường quyết định việc sắp xếp, tổ chức lại và sử dụng tên gọi tổ dân phố kể từ ngày Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực.
Nếu cần thiết do yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán hoặc yêu cầu thực tiễn, HĐND cấp xã có thể quyết định tiếp tục sử dụng tên gọi truyền thống theo quy định.
Trường hợp chưa xây dựng được phương án sắp xếp để bảo đảm tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình của tổ dân phố, phải có kế hoạch và lộ trình cụ thể sau khi thành lập phường.
Với khu dân cư mới hình thành chưa đủ điều kiện lập thôn, tổ dân phố, UBND cấp xã trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có để thuận tiện quản lý và sinh hoạt.
Đối với thôn, tổ dân phố hình thành từ lâu do xâm canh, xâm cư trong cùng một đơn vị hành chính cấp tỉnh nhưng không làm thay đổi địa giới cấp xã, các UBND cấp xã liên quan có thể thống nhất chuyển giao cộng đồng dân cư để thuận tiện quản lý và sinh hoạt.
Sau chuyển giao, UBND cấp xã nơi có thôn, tổ dân phố trước khi chuyển giao trình HĐND cùng cấp quyết định giải thể hoặc điều chỉnh phạm vi quản lý. UBND cấp xã nơi tiếp nhận sẽ trình HĐND cùng cấp quyết định thành lập mới nếu đủ tiêu chí; nếu chưa đủ thì ghép vào thôn, tổ dân phố hiện có.
Bạn thấy quy định mới này sẽ tác động thế nào đến quản lý khu dân cư ở đô thị? Comment bên dưới nhé!