Thị trường vàng sắp có biến động lớn

Thị trường vàng đứng trước nhiều thay đổi lớn khi NHNN đang lấy ý kiến sửa Nghị định 24, với loạt đề xuất mới về vàng trang sức, vàng miếng và giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên.

Điểm đáng chú ý nhất là gì?

Dự thảo mới đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh đối với vàng trang sức, mỹ nghệ; đồng thời yêu cầu các giao dịch mua bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải thanh toán không dùng tiền mặt.

Vàng trang sức, mỹ nghệ có còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện?

Theo Nghị định 24 hiện hành, sản xuất và kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp phải được NHNN cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện và đáp ứng nhiều yêu cầu về đăng ký kinh doanh, địa điểm, cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Nhưng ở dự thảo mới, NHNN đề xuất đưa hoạt động này ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Thay vào đó, các tổ chức, cá nhân sẽ phải tuân thủ các quy định về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ, nghĩa vụ thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống rửa tiền và các quy định liên quan khác.

Để phù hợp, NHNN cũng đề xuất bãi bỏ các Điều 5, 6, 7, 8 và 9 của Nghị định 24 hiện hành.

Vàng miếng vẫn là lĩnh vực có điều kiện

Với vàng miếng, dự thảo vẫn giữ quan điểm đây là hoạt động kinh doanh có điều kiện.

Theo khoản 6 Điều 4 được sửa đổi, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại muốn sản xuất hoặc kinh doanh mua bán vàng miếng phải được NHNN cấp giấy phép tương ứng. Dự thảo cũng bổ sung quy định liên quan đến hoạt động mua bán vàng nguyên liệu của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được phép sản xuất vàng miếng.

Hiện nay, Nhà nước vẫn độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng miếng. Hoạt động mua bán vàng miếng cũng thuộc diện kinh doanh có điều kiện và phải được NHNN cấp phép.

Giao dịch vàng từ 20 triệu đồng phải chuyển khoản

Đây là một điểm mới rất đáng chú ý trong dự thảo.

Các giao dịch mua bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải thực hiện thông qua các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật.

Riêng với mua vàng miếng, việc dùng thẻ tín dụng hoặc phương thức thanh toán có nguồn tiền từ hoạt động cấp tín dụng phải tuân thủ quy định pháp luật về cấp tín dụng.

Nội dung này hiện chưa được quy định trong Nghị định 24 đang áp dụng.

Bổ sung điều kiện nhập khẩu vàng nguyên liệu

Dự thảo cũng sửa đổi quy định tại Điều 14 liên quan đến xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm nếu nhu cầu nhập khẩu phù hợp với hợp đồng gia công.

Số vàng nguyên liệu tạm nhập chỉ được dùng cho mục đích thực hiện hợp đồng gia công và tái xuất theo quy định.

Với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, dự thảo bổ sung điều kiện cụ thể hơn: phải có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ; nhu cầu nhập khẩu phù hợp với hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu.

Số vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được dùng để sản xuất hàng xuất khẩu theo hợp đồng làm căn cứ cấp phép và không được bán, chuyển giao hoặc sử dụng cho mục đích khác trên thị trường trong nước nếu chưa được NHNN chấp thuận.

Hiện tại, Nghị định 24 chỉ quy định xem xét cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu đối với doanh nghiệp FDI dựa trên năng lực sản xuất và kết quả xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ của năm trước.

Vàng cho linh kiện điện tử, thiết bị y tế cũng được đề cập

Dự thảo còn bổ sung quy định cho phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng làm nguyên liệu sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị y tế và dụng cụ y tế theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cùng các quy định pháp luật liên quan.

Tuy nhiên, số vàng này phải được dùng đúng mục đích đăng ký và không được dùng để sản xuất, kinh doanh vàng miếng, vàng trang sức mỹ nghệ hoặc mua bán vàng nguyên liệu trên thị trường trong nước, trừ trường hợp pháp luật cho phép.

Tăng giám sát và chế độ báo cáo

Doanh nghiệp sẽ phải xây dựng hệ thống thông tin để quản lý, lưu trữ dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Đồng thời, doanh nghiệp phải kết nối và cung cấp dữ liệu cho NHNN theo quy định của Thống đốc NHNN.

Phạm vi thanh tra, kiểm tra của NHNN cũng được đề xuất mở rộng, bao gồm sản xuất vàng miếng, kinh doanh vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu; việc thực hiện quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo, mua bán và sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu, cũng như các hoạt động kinh doanh vàng thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.

Bên cạnh các nội dung báo cáo hiện hành, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại hoạt động trong lĩnh vực vàng sẽ phải báo cáo thêm về tình hình mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu, cũng như việc thực hiện các hợp đồng gia công và xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ đối với các trường hợp được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Khi nào dự thảo có hiệu lực?

Theo dự thảo, nghị định sửa đổi sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Từ thời điểm này, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do NHNN cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Các hồ sơ đề nghị cấp mới, sửa đổi hoặc bổ sung giấy chứng nhận đã nộp nhưng chưa được giải quyết cũng sẽ dừng xem xét theo quy định chuyển tiếp của dự thảo.

Việc sửa đổi Nghị định 24 diễn ra trong bối cảnh cơ quan quản lý đang rà soát và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho thị trường vàng sau hơn một thập kỷ triển khai. Theo NHNN, dự thảo được xây dựng nhằm bám sát các chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường vàng theo hướng minh bạch, phù hợp với bối cảnh mới.

Bạn nghĩ sao về những thay đổi này? Comment bên dưới nhé!