Sửa đổi Luật Đất đai 2024: Vì sao đang rất cần thiết?

Sửa đổi Luật Đất đai 2024 đang được xem là việc rất cần thiết khi luật mới có hiệu lực chưa tới 2 năm nhưng đã phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tế, đặc biệt ở quy hoạch, định giá đất và bồi thường.

Dự kiến sửa khoảng 65 điều

Theo báo cáo tại Phiên họp thứ Hai của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến điều chỉnh khoảng 65 điều của Luật Đất đai 2024.

Hai nhóm nội dung lớn được nhắc tới gồm:

1. Tháo gỡ khó khăn trong thi hành luật

Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất luật hóa các quy định đã có trong Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định và Nghị quyết của Chính phủ liên quan đến giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Dự thảo cũng sẽ xem xét các nội dung về đăng ký, cấp giấy chứng nhận; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng; lựa chọn hình thức thuê đất; tách thửa, hợp thửa đất.

Ngoài ra còn có các quy định liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa; bồi thường trong trường hợp đặc thù; và chế độ sử dụng một số loại đất.

2. Phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền 2 cấp

Nhóm nội dung thứ hai tập trung vào việc sửa đổi các quy định về thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đề xuất rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật, nghị quyết hiện hành.

Vì sao cần sửa ngay?

Thực tế cho thấy, Luật Đất đai 2024 đang có điểm chưa đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai từ ngày 1/7/2025. Trong khi đó, luật hiện hành vẫn quy định hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo 3 cấp: quốc gia, tỉnh và huyện.

Điều này tạo ra tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ với các lĩnh vực khác sau khi không còn tổ chức chính quyền cấp huyện.

Vướng ở quy hoạch và định giá đất

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất vẫn chưa thống nhất, đồng bộ. Nhiều dự án đầu tư công hoặc dự án quan trọng, cấp bách, đặc thù để phục vụ nhiệm vụ chính trị, đối ngoại cũng chưa có hoặc chưa phù hợp quy hoạch.

Bên cạnh đó, phương pháp định giá đất hiện vẫn còn phức tạp, phụ thuộc nhiều vào tư vấn độc lập, trong khi cơ quan nhà nước vừa phải thẩm định vừa phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Bảng giá đất và giá thị trường vẫn là điểm nóng

Một đại biểu Quốc hội nhận định Luật Đất đai 2024 đã có nhiều đổi mới, góp phần quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, nhưng vẫn còn không ít vướng mắc ở địa phương, nhất là ở định giá đất, thu hồi, bồi thường.

Bảng giá đất hàng năm được xây dựng sát thị trường theo yêu cầu của luật, nhưng khi áp dụng để bồi thường, người dân vẫn cho rằng thấp hơn giá giao dịch thực tế. Nếu áp hoàn toàn theo giá thị trường thì ngân sách khó cân đối và dễ phát sinh khiếu nại về tính minh bạch.

Khoảng trống giữa bảng giá đất và giá thị trường đang tạo “thế khó” cho cả chính quyền lẫn người bị thu hồi đất.

Ý nghĩa của lần sửa đổi này

Trong bối cảnh hiện nay, sửa đổi Luật Đất đai 2024 được xem là yêu cầu cấp bách để tháo gỡ các điểm nghẽn phát sinh trong quá trình thi hành. Quan trọng hơn, việc sửa đổi còn hướng tới thay đổi tư duy từ quản lý sang phục vụ phát triển, từ kiểm soát sang kiến tạo.

Đây cũng là cách để đất đai thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Bạn nghĩ sao về việc sửa Luật Đất đai 2024 lúc này? Comment bên dưới nhé!