Siết cơ sở đào tạo môi giới bất động sản: Luật sửa đổi nói gì?

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, trong đó đáng chú ý là quy định mới với cơ sở đào tạo kiến thức hành nghề môi giới và điều hành sàn giao dịch bất động sản.

Chuẩn hóa đào tạo môi giới bất động sản

Dự thảo tập trung vào 8 nhóm chính sách lớn, bao trùm từ quy định chung đến kinh doanh nhà ở và công trình có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai, chuyển nhượng dự án...

Ở nhóm chính sách liên quan đến môi giới, dự thảo hướng tới việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hoạt động của sàn giao dịch bất động sản, điều kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản và các dịch vụ bất động sản khác.

Điểm đáng chú ý là sẽ bổ sung quy định về công nhận cơ sở đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản và điều hành sàn giao dịch bất động sản.

Cơ sở đào tạo phải đáp ứng gì?

Các cơ sở đào tạo sẽ phải đáp ứng điều kiện về tư cách pháp nhân, cơ sở vật chất, giảng viên, tài liệu giảng dạy... rồi gửi hồ sơ tới cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, công nhận đủ điều kiện đào tạo.

Cơ quan soạn thảo cho biết việc sửa đổi này nhằm xử lý các tồn tại thực tiễn, đồng thời tạo ra quy định phù hợp hơn với nhu cầu xã hội.

Thị trường đang phân hóa mạnh về chất lượng đào tạo

Theo bà Phạm Thị Miền, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu, đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), sau khi Luật Kinh doanh Bất động sản 2023 được ban hành với yêu cầu chặt chẽ hơn về chứng chỉ hành nghề và chế tài xử phạt, nhận thức của đội ngũ môi giới đã có chuyển biến rõ rệt.

Hiện nhu cầu học và thi lấy chứng chỉ môi giới bất động sản đang tăng nhanh, nhất là khi nhiều môi giới gặp khó khăn trong việc nhận hoa hồng do chưa đáp ứng điều kiện pháp lý.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhu cầu cũng kéo theo tình trạng phân hóa mạnh về chất lượng các cơ sở đào tạo. Bà Miền cho biết bên cạnh các đơn vị đào tạo bài bản, vẫn có không ít cơ sở chạy theo số lượng, khai thác tâm lý “cần chứng chỉ nhanh” để mở các khóa học rút gọn, thời gian ngắn, chi phí thấp.

Theo bà, cách làm này tiềm ẩn nhiều rủi ro vì không đáp ứng mục tiêu cốt lõi là chuẩn hóa năng lực hành nghề, gồm kiến thức pháp lý, kỹ năng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Thực tế, tại nhiều kỳ thi, tỷ lệ thí sinh không đạt vẫn ở mức cao, phản ánh chất lượng đào tạo chưa tương xứng.

Đồng thời, mô hình “học nhanh – thi gọn” còn tạo áp lực lên các cơ sở đào tạo uy tín, vốn theo đuổi chương trình đầy đủ, nghiêm túc với thời gian và chi phí lớn hơn.

Siết để minh bạch hơn, nhưng cần làm đúng cách

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động và rủi ro, việc ban hành quy định chặt chẽ với cơ sở hành nghề môi giới và vận hành sàn giao dịch theo hướng chuẩn hóa là rất cần thiết.

Theo bà Miền, những quy định này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp của hoạt động môi giới mà còn tác động trực tiếp đến sự an toàn, ổn định và phát triển bền vững của toàn thị trường.

Siết chặt có làm khó thị trường?

Bà Miền cho rằng khi xây dựng quy định mới cần phân biệt rõ giữa “kiểm soát để định hướng và chuẩn hóa” với “siết chặt mang tính cản trở”.

Một khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp tổ chức, cá nhân hiểu đúng, làm đúng và được bảo vệ khi tuân thủ quy định; đồng thời loại bỏ các chủ thể yếu kém, hoạt động thiếu minh bạch ra khỏi thị trường.

Ngược lại, nếu triển khai thiếu nhất quán hoặc tạo thêm rào cản hành chính không cần thiết, có thể làm tăng chi phí tuân thủ, khiến doanh nghiệp e ngại và giảm tính linh hoạt của thị trường.

Cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp

Về ngắn hạn, việc siết chặt có thể khiến một bộ phận môi giới nhỏ lẻ hoặc sàn giao dịch chưa đáp ứng điều kiện phải rút lui, làm giảm nguồn cung dịch vụ.

Tuy nhiên, về trung và dài hạn, đây là quá trình cần thiết để tái cấu trúc thị trường theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững hơn.

Để chính sách đi vào thực tế hiệu quả, bà Miền đề xuất 4 nhóm giải pháp:

Thứ nhất: Thiết kế chính sách theo hướng chuẩn hóa nhưng có lộ trình, để các nhóm chủ thể có thời gian chuẩn bị.

Thứ hai: Nâng cao chất lượng đào tạo và sát hạch, kiểm soát chặt các cơ sở đào tạo và giám sát kỳ thi để phản ánh đúng năng lực người hành nghề.

Thứ ba: Xây dựng đội ngũ môi giới chuyên nghiệp, hoạt động trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng và được giám sát hiệu quả.

Thứ tư: Phát triển hệ thống dữ liệu thị trường minh bạch, đẩy mạnh định danh bất động sản và thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do nhà nước quản lý.

Khi thông tin bất động sản được công khai và dễ tiếp cận hơn, thị trường sẽ có thêm nền tảng để phát triển an toàn và bền vững.

Bạn nghĩ sao về việc siết chặt cơ sở đào tạo môi giới bất động sản? Comment bên dưới nhé!