Nới cách tính LDR, lãi suất huy động có hạ nhiệt?

Thông tư 08/2026/TT-NHNN có thể tạo thêm dư địa tín dụng cho nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm quốc doanh, và qua đó làm dịu áp lực lãi suất huy động.

Tín dụng tăng nhanh, huy động vốn chậm lại

Từ quý IV/2025, áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng nóng dần khi tốc độ tăng trưởng huy động vốn không theo kịp tín dụng. Để hút tiền gửi, nhiều ngân hàng đã bước vào cuộc đua lãi suất, có lúc xuất hiện mức hơn 9%/năm trước khi điều chỉnh giảm nhẹ sau yêu cầu của NHNN đầu tháng 4.

Tính đến hết ngày 31/3, tổng dư nợ cho vay khách hàng của 27 ngân hàng niêm yết đạt hơn 14,44 triệu tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng chỉ đạt 12,85 triệu tỷ đồng. Nghĩa là các ngân hàng đang cho vay vượt huy động khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Đáng chú ý, có tới 13 ngân hàng ghi nhận số dư tiền gửi khách hàng sụt giảm trong quý I/2026 - mức phân hóa cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế - NHNN, cho biết đến ngày 28/4, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cuối năm 2025 và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, huy động vốn tăng rất chậm, khiến quy mô huy động vốn đang “chênh” khoảng 2 triệu tỷ đồng so với tín dụng.

Vì sao LDR tăng và lãi suất bị đẩy lên?

Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, các ngân hàng buộc phải cạnh tranh mạnh hơn để hút tiền gửi. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất huy động trong 3 tháng đầu năm nay ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong khoảng 3 năm gần đây.

Đến cuối quý I/2026, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của hệ thống đã vượt 112%. Theo SSI Research, điều này phản ánh việc các ngân hàng đang sử dụng gần như toàn bộ nguồn vốn huy động để phục vụ tăng trưởng tín dụng.

MBS cho rằng mặt bằng LDR hiện cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, còn VCBS nhận định lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao và biến động mạnh cho thấy thanh khoản hệ thống không còn dư thừa như trước.

Nới cách tính LDR, ngân hàng có thêm “bộ đệm” thanh khoản

Trước áp lực thanh khoản gia tăng, ngày 15/5, NHNN ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 Thông tư số 22/2019/TT-NHNN. Điểm đáng chú ý là thay đổi cách tính tỷ lệ LDR, qua đó tạo thêm dư địa tín dụng cho nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm quốc doanh.

Theo đó, từ 15/5, các ngân hàng được phép đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào mẫu số để tính tỷ lệ LDR.

Theo giới phân tích, quy định mới này sẽ là một “bộ đệm” thanh khoản quan trọng, giúp ngân hàng cải thiện tỷ lệ an toàn, giảm áp lực huy động vốn từ dân cư và mở thêm dư địa cho vay.

Nhóm ngân hàng nào hưởng lợi nhiều nhất?

Với việc nới cách tính LDR, nhóm ngân hàng vốn Nhà nước được dự báo hưởng lợi đáng kể vì đang nắm giữ phần lớn nguồn tiền gửi KBNN trong hệ thống.

Tính đến tháng 3, số dư tiền gửi của KBNN tại toàn hệ thống ngân hàng là 626.716 tỷ đồng, trong đó riêng khối ngân hàng thương mại nhà nước là 624.167 tỷ đồng, chiếm tới 99,59%.

Theo báo cáo tài chính quý I, Vietcombank, BIDV và VietinBank đang nắm tổng cộng hơn 563.000 tỷ đồng tiền gửi KBNN, tăng gần 39% so với cuối năm ngoái. Như vậy, việc kéo dài thời gian được tính 20% tiền gửi KBNN khi tính LDR có thể giúp mỗi ngân hàng trên có thêm khoảng 37.000 tỷ đồng bổ sung vào nguồn vốn để mở rộng hoạt động cho vay.

ACBS đánh giá việc đưa 20% tiền gửi KBNN vào công thức tính LDR giúp hệ thống ngân hàng giảm áp lực duy trì các quy định mang tính “cơ học” trước đây, đặc biệt là tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn.

VPBankS cho rằng quy định mới có tác động tích cực đối với nhóm ngân hàng quốc doanh trong bối cảnh tăng trưởng huy động vốn toàn hệ thống còn chậm hơn tín dụng.

FPTS ước tính quy định mới có thể giúp tăng thêm từ 106.000-707.000 tỷ đồng tín dụng, đóng góp khoảng 0,5-3,8 điểm % cho tăng trưởng tín dụng cả năm.

Lãi suất có hạ nhiệt ngay không?

Theo các chuyên gia, một hệ quả tích cực khác của việc nới LDR là góp phần ổn định mặt bằng lãi suất. Khi thanh khoản được cải thiện, áp lực huy động vốn sẽ giảm, từ đó kéo theo xu hướng hạ nhiệt lãi suất.

KBSV nhận định khi các ngân hàng không còn chịu áp lực lớn về trần LDR, nhu cầu đẩy mạnh huy động vốn thông qua tăng lãi suất có thể giảm bớt.

Tuy vậy, áp lực lãi suất chưa thể biến mất ngay. VPBankS cho rằng chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn là vấn đề cốt lõi; nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, áp lực lãi suất vẫn hiện hữu.

Trong bối cảnh nhiều ngân hàng thiếu vốn, tăng lãi suất huy động vẫn là công cụ cạnh tranh phổ biến. Vì vậy, mặt bằng lãi suất được dự báo có thể chưa giảm ngay lập tức mà còn phụ thuộc vào tốc độ giải ngân vốn, đặc biệt là vốn đầu tư công, và khả năng cải thiện huy động vốn từ dân cư.

Bạn nghĩ Thông tư 08 sẽ giúp lãi suất sớm hạ nhiệt không? Comment bên dưới nhé!