Nhiều nhà băng lớn "đuối" trong huy động tiền gửi những tháng đầu năm

Tổng tiền gửi đạt 12,88 triệu tỷ đồng nhưng 13/27 ngân hàng lại giảm. HDBank, ABBank, VPBank nổi bật ở chiều ngược lại.

Quý I/2026, tiền gửi khách hàng toàn hệ thống đạt khoảng 12,88 triệu tỷ đồng, tăng nhẹ 0,6% so với cuối năm 2025. Nhưng phía sau con số này là sự phân hóa rất mạnh: 13/27 ngân hàng ghi nhận huy động vốn đi lùi.

Gần một nửa ngân hàng bị giảm tiền gửi

BIDV - ngân hàng có quy mô huy động lớn nhất hệ thống - ghi nhận hơn 82.000 tỷ đồng “bốc hơi” trong 3 tháng, tương ứng giảm 3,7%.

Ở khối tư nhân, Techcombank, ACB và MB cũng lần lượt giảm từ 1,7% đến 3,1%. Nhóm ngân hàng quy mô trung bình và nhỏ còn giảm mạnh hơn, như VietBank (-4,9%), TPBank (-4,3%), SeABank (-3,1%) và Saigonbank (-3,7%).

Vì sao quý I thường hụt tiền gửi?

Các chuyên gia cho rằng đây là yếu tố mùa vụ khá rõ: quý I thường là giai đoạn dòng tiền rút ra để phục vụ lương thưởng, chi tiêu Tết Nguyên đán và nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp sau kỳ nghỉ dài.

Tuy vậy, việc gần một nửa số ngân hàng cùng giảm huy động cho thấy áp lực giữ chân dòng tiền đang nặng hơn trước.

Những nhà băng tăng trưởng mạnh là ai?

Trái ngược phần lớn thị trường, một số ngân hàng vẫn tăng rất nhanh. HDBank là điểm sáng khi tăng 10,8% chỉ trong một quý, nâng quy mô tiền gửi lên hơn 621.000 tỷ đồng.

Nếu so với cuối quý III/2025, tiền gửi tại HDBank đã tăng tới 27,4%.

ABBank tăng 9,9%, VPBank tăng 8,7% và VIB tăng 7,4%. Một điểm chung là các ngân hàng tăng mạnh như VPBank, MB hay HDBank đều nằm trong diện kỳ vọng đẩy mạnh tín dụng nhờ nhận chuyển giao các ngân hàng yếu kém.

Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng dư nợ dự kiến lên tới 35-40% trong năm 2026, nhóm ngân hàng này phải chuẩn bị nguồn vốn rất dồi dào. Ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng Giám đốc VPBank, cho biết ngân hàng đặt mục tiêu tăng huy động thêm khoảng 300.000 tỷ đồng mỗi năm.

VPBank cũng dự kiến huy động vốn quốc tế khoảng 2,5 tỷ USD trong năm 2026 để tối ưu chi phí và đảm bảo vốn trung dài hạn.

Lãi suất đang tạo thế “kẹp giữa”

Tính đến tháng 5/2026, lãi suất tiền gửi bình quân toàn hệ thống ở mức khoảng 6%/năm, tăng 0,77 điểm phần trăm so với đầu năm. Dù lãi suất nhích lên để hút vốn, sức hấp dẫn của kênh tiết kiệm vẫn bị thử thách.

Mốc 7%/năm cho kỳ hạn 6 tháng gần như biến mất ở các ngân hàng lớn, thay vào đó là mức 6,4% - 6,5%. Điều này khiến một phần dòng tiền có xu hướng tìm sang chứng khoán, vàng hoặc bất động sản khi các kênh này ấm lại.

Ông Phan Đình Tuệ, Thành viên HĐQT Sacombank, gọi đây là thế “kẹp giữa”: tăng lãi suất đầu vào quá cao sẽ làm giá vốn cho vay đội lên, còn giảm quá sâu thì tiền lại chảy khỏi hệ thống.

Bên cạnh đó, áp lực tỷ giá cũng khiến Ngân hàng Nhà nước phải điều hành lãi suất tiền đồng ở mức hợp lý để tránh tình trạng “đô la hóa”.

Xu hướng sắp tới ra sao?

Dù từ đầu tháng 4/2026 có khoảng 30 ngân hàng giảm lãi suất huy động từ 0,1-0,5 điểm phần trăm, cuộc đua ngầm vẫn rất căng. Các mức “lãi suất đặc biệt” 8-10%/năm vẫn xuất hiện với những khoản tiền gửi lớn, kèm điều kiện khắt khe.

Lãnh đạo MB cho rằng chi phí vốn (COF) năm 2026 có thể tăng khoảng 0,15 - 0,2 điểm phần trăm vì cạnh tranh huy động.

Ông Nguyễn Đức Vinh dự báo lãi suất có thể còn ở mức cao trong ngắn hạn và chỉ giảm dần từ cuối quý II hoặc sang quý III/2026 khi vĩ mô ổn định hơn. Theo đó, cuộc đua huy động sẽ tiếp tục phân hóa, và những ngân hàng có công nghệ tốt, hệ sinh thái rộng, thương hiệu mạnh sẽ có lợi thế hơn trong việc hút dòng tiền rẻ.