Mỹ đề xuất áp thuế 12,5% với Việt Nam: doanh nghiệp cần lưu ý gì?
USTR vừa đề xuất mức thuế bổ sung 12,5% với Việt Nam trong vụ điều tra Mục 301. Đây mới là đề xuất, nhưng rủi ro với xuất khẩu là đáng chú ý.
Mỹ đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% với Việt Nam trong vụ điều tra mới theo Mục 301, và đây đang là thông tin khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cần theo dõi sát.
Việt Nam nằm trong nhóm bị đề xuất áp thuế cao nhất
Mới đây, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã công bố kết luận điều tra và đề xuất biện pháp xử lý đối với 60 nền kinh tế liên quan đến quy định về hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Theo thông báo, Việt Nam cùng 53 nền kinh tế khác thuộc nhóm bị đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% - mức cao nhất trong các phương án đưa ra. Đây là mức áp dụng cho các nền kinh tế chưa có lệnh cấm nhập khẩu trực diện mang tính pháp lý đối với các mặt hàng liên quan.
Vì sao Mỹ đưa Việt Nam vào diện này?
USTR ghi nhận phía Việt Nam đã có văn bản giải trình, nêu rõ nhiều biện pháp nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xóa bỏ lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, phía Hoa Kỳ cho rằng Việt Nam chưa thiết lập một lệnh cấm trực diện mang tính pháp lý đối với việc nhập khẩu các mặt hàng liên quan.
Cơ chế thuế trừng phạt được chia làm 2 mức: 10% cho các nền kinh tế đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu hoặc có cam kết thông qua thỏa thuận thương mại có đi có lại, và 12,5% cho các nền kinh tế còn lại, trong đó có Việt Nam.
Đây đã là quyết định cuối cùng chưa?
Chưa. Theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đây mới là đề xuất trong quy trình tham vấn công khai, điều trần và xem xét trước khi ban hành chính thức.
Dù vậy, nguy cơ tác động đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam vẫn rất đáng lưu ý.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Ông Tuấn nhấn mạnh các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ cần chủ động chuẩn bị kịch bản sản xuất kinh doanh, phương án đàm phán hợp đồng với đối tác, đồng thời đánh giá các tình huống có thể xảy ra nếu chính sách thuế được áp dụng.
Rủi ro với xuất khẩu Việt Nam còn đến từ đâu?
Đây mới chỉ là một trong 3 cuộc điều tra liên quan đến Việt Nam đang được Hoa Kỳ tiến hành theo Mục 301. Hai vụ việc còn lại liên quan đến tình trạng dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ vẫn chưa kết thúc, tiếp tục tiềm ẩn rủi ro trong thời gian tới.
Riêng về sở hữu trí tuệ, USTR cũng đã công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, đưa Việt Nam vào danh sách Quốc gia nước ngoài ưu tiên (Priority Foreign Country - PFC). Báo cáo này nêu các vi phạm như chưa kiểm soát hiệu quả vi phạm bản quyền trực tuyến, thiếu biện pháp xử lý hàng giả, sử dụng phần mềm không bản quyền và chưa kiểm soát tốt hành vi trộm cắp tín hiệu truyền hình vệ tinh.
Theo Chứng khoán SHS, đây là mức cảnh báo rủi ro cao nhất, thường được xem là “danh sách đỏ” trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
Việt Nam còn bao nhiêu thời gian để xử lý?
Việt Nam hiện có 30 ngày để giải trình và tiến hành đàm phán. Nếu không đạt được thỏa thuận, USTR có thể kích hoạt Điều 301, áp dụng các biện pháp trừng phạt thương mại trên diện rộng, bao gồm thuế nhập khẩu bổ sung không giới hạn trần và không giới hạn thời gian.
Rủi ro này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, vốn phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ như dệt may (khoảng 40%), thủy sản (khoảng 20%) và đồ gỗ (40 - 50%).
VCCI có vai trò gì?
VCCI hiện có mạng lưới trên 200 hiệp hội doanh nghiệp và trên 200.000 doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề, mọi thành phần kinh tế.
Bạn nghĩ sao về động thái này của Mỹ? Comment bên dưới nhé!