Một số tòa Usilk City "đắp chiếu" hơn 16 năm, 4.000 tỷ đồng huy động từ người mua nhà đã đi đâu?
Kết luận thanh tra về Usilk City cho thấy loạt sai phạm kéo dài từ năng lực chủ đầu tư, huy động vốn đến triển khai xây dựng. Dự án hơn 2.700 căn hộ, vốn khoảng 10.000 tỷ đồng, nhưng sau hơn 16 năm vẫn còn hàng trăm căn chưa thể bàn giao.
Hơn 16 năm, mới chỉ 4/13 tòa hoàn thiện, khoảng 750 căn hộ vẫn chưa thể bàn giao. Đó là bức tranh đáng chú ý tại dự án Usilk City trên trục đường Tố Hữu (phường Hà Đông, Hà Nội) sau kết luận thanh tra ngày 20/4 của Thanh tra Chính phủ.
Dự án này do CTCP Sông Đà Thăng Long (Mã STL - UPCoM) phát triển, có quy mô hơn 2.700 căn hộ, tổng vốn khoảng 10.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, thay vì trở thành một tổ hợp an cư quy mô lớn tại Hà Nội, Usilk City lại đang được nhắc đến như một ví dụ điển hình của rủi ro từ năng lực chủ đầu tư, dòng tiền dự án và pháp lý triển khai.
Điểm đáng chú ý nhất: dự án đã được giao khi chủ đầu tư chưa đáp ứng đầy đủ năng lực tài chính. Đây là nền móng rủi ro ngay từ đầu, và các vấn đề sau đó đã nối tiếp nhau trong suốt quá trình triển khai.
Trong giai đoạn 2009-2012, doanh nghiệp đẩy mạnh huy động vốn từ khách hàng thông qua hợp đồng mua bán và các hình thức tương tự. Tổng số tiền huy động lên tới 8.456 tỷ đồng, trong đó có hơn 4.000 tỷ đồng từ người mua nhà. Đây là con số rất lớn, phản ánh mức độ phụ thuộc của dự án vào nguồn tiền từ khách hàng.
Nhưng vấn đề cốt lõi không nằm ở việc huy động được bao nhiêu, mà là tiền đã được sử dụng như thế nào. Theo kết luận thanh tra, hơn 5.300 tỷ đồng đã bị sử dụng sai mục đích, dẫn tới mất cân đối nghiêm trọng giữa nguồn vốn và tiến độ thi công. Khi dòng tiền không quay lại đúng dự án, công trình rơi vào tình trạng “đứt mạch”, kéo dài đình trệ nhiều năm.
Hệ quả là sau hơn 16 năm, dự án mới chỉ hoàn thiện 4/13 tòa, phần còn lại dở dang, xuống cấp. Với người mua nhà, đây không chỉ là chậm tiến độ thông thường mà là tình trạng chôn vốn kéo dài, trong khi quyền nhận nhà vẫn treo lơ lửng.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ rõ nhiều vấn đề liên quan đến đất đai và pháp lý. Cụ thể, dự án bị giao đất khi chưa hoàn tất thủ tục thuê đất, diện tích có sai lệch so với quy hoạch, và chậm xác định nghĩa vụ tài chính. Ở khâu xây dựng, chủ đầu tư còn thi công sai quy hoạch, tự ý điều chỉnh thiết kế, tăng số căn hộ, thậm chí bàn giao nhà khi chưa nghiệm thu và chưa đảm bảo điều kiện phòng cháy chữa cháy.
Những vi phạm này khiến rủi ro của dự án không chỉ dừng ở tiến độ. Chúng còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi pháp lý và an toàn của cư dân nếu công trình được đưa vào sử dụng khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện.
Hiện có khoảng 750 căn hộ chưa thể bàn giao, đồng nghĩa với việc hàng nghìn khách hàng đã bị chôn vốn suốt hơn một thập kỷ. Với thị trường, đây là bài học rất rõ về việc đánh giá một dự án không chỉ nhìn vào quy mô hay vị trí, mà phải xem kỹ năng lực tài chính, pháp lý và cách quản lý dòng tiền của chủ đầu tư.
Usilk City cũng được đặt cạnh những tranh cãi từng xảy ra tại Khu chung cư HH Linh Đàm, nhưng theo một góc nhìn khác. Nếu HH Linh Đàm phản ánh áp lực từ phát triển quá tải và hạ tầng không theo kịp, thì Usilk City cho thấy rủi ro đến từ năng lực và đạo đức của chủ đầu tư. Hai câu chuyện khác nhau, nhưng đều dẫn tới một điểm chung: niềm tin của người mua nhà bị bào mòn.
Không chỉ dừng ở câu chuyện dự án, tình hình tài chính của Sông Đà Thăng Long cũng cho thấy diễn biến xấu đi theo thời gian. Giai đoạn 2007-2010, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận vài chục tỷ đồng mỗi năm. Nhưng đến năm 2010, khi tổng tài sản gần 5.600 tỷ đồng, nợ phải trả hơn 5.300 tỷ và vốn chủ sở hữu chỉ 267 tỷ đồng, áp lực đòn bẩy đã bắt đầu lộ rõ.
Sau đó, kết quả kinh doanh đi xuống nhanh chóng. Năm 2011, công ty lỗ sau thuế 17,4 tỷ đồng, rồi tăng lên gần 970 tỷ đồng vào năm 2014. Giai đoạn 2012-2016, doanh nghiệp đều lỗ ròng hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Đáng chú ý, những thông tin về kết quả kinh doanh đã gần như biến mất trong suốt một thập kỷ gần nhất.
Từ một dự án được kỳ vọng lớn với hơn 2.700 căn hộ và tổng vốn khoảng 10.000 tỷ đồng, Usilk City giờ trở thành lời nhắc rất mạnh về rủi ro khi một dự án thiếu nền tảng tài chính, pháp lý và giám sát dòng tiền. Với người mua nhà, đây là nhóm thông tin cần nhìn rất kỹ trước khi xuống tiền.
Bạn nghĩ sao về trường hợp Usilk City? Nếu bạn đang quan tâm mua căn hộ tại Hà Nội, hãy comment góc nhìn của bạn bên dưới nhé.