Đại lộ sông Hồng 714.256 tỷ: GS. Đặng Hùng Võ nói về cơ chế cho dân hưởng lợi

Đại lộ sông Hồng vừa được đề xuất với tổng mức đầu tư lên tới 714.256 tỷ đồng, đi kèm phương án hoán đổi 12 khu đất có tổng diện tích hơn 5.000ha.

Đây là dự án đang thu hút nhiều chú ý không chỉ vì quy mô vốn mà còn vì câu chuyện: người dân có được hưởng lợi lâu dài hay chỉ nhận đền bù một lần?

5.000ha đất đổi lấy trục đại lộ sông Hồng

Theo đề xuất, liên danh nhà đầu tư gồm Thaco, Hòa Phát và Đại Quang Minh đưa ra phương án hoán đổi 12 khu đất tại các khu vực ven sông và tại Đan Phượng, Mê Linh (cũ).

Giá trị quỹ đất thanh toán sơ bộ được ước tính hơn 420.950 tỷ đồng.

Dự án tác động ra sao đến khu dân cư ven sông?

Điểm đáng chú ý là kế hoạch di dời, sắp xếp lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê để tái thiết không gian hai bên sông Hồng. Nếu triển khai, đây sẽ là một trong những cuộc di dân quy mô lớn nhất tại Hà Nội trong nhiều thập kỷ.

Dự án dự kiến kéo dài 12 năm, chia thành 3 giai đoạn từ 2026 đến 2038.

GS. Đặng Hùng Võ: nên để dân góp đất, trở thành cổ đông

Tại talkshow “GS Đặng Hùng Võ: 700.000 tỷ đồng dự án Sông Hồng, đổi 5.000ha đất, dân có được góp đất làm cổ đông?”, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng quy hoạch lần này thể hiện rõ định hướng phát triển không gian đa cực theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).

Ông nhấn mạnh Luật Thủ đô đã định hướng các điểm nút giao thông công cộng trở thành các khu đô thị tích hợp đa chức năng, kết nối giữa tàu điện ngầm và tàu điện trên cao. Khi đó, hoạt động kinh tế và thương mại sẽ tập trung tại các điểm nút, thay vì dàn trải dọc tuyến đường.

Theo ông, cách làm này giúp hạn chế tình trạng “thành phố chợ” ven đường và tạo ra các trung tâm giao thương có giá trị bền vững.

Vì sao ông nói quản lý đất đai phải chuyển sang tư duy kiến tạo?

GS. Đặng Hùng Võ cho rằng phát triển đô thị không thể là câu chuyện riêng lẻ của từng ngành, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Ông nhìn nhận quản lý đất đai cần chuyển từ cách tiếp cận hành chính sang tư duy kiến tạo. Nếu diện tích là “phần xác” của thửa đất, thì quy hoạch và tài chính chính là “phần hồn”, quyết định khả năng tạo ra giá trị và nguồn lực phát triển.

Người dân có thể hưởng lợi thế nào từ dự án?

Một nội dung được ông đặc biệt lưu ý là cơ chế để người dân bị ảnh hưởng có thể tham gia và hưởng lợi lâu dài từ dự án.

Ông đề xuất thay vì chỉ nhận bồi thường một lần, người dân có thể được vốn hóa quyền sử dụng đất để trở thành cổ đông trong các dự án.

Với các không gian thương mại, dịch vụ, ông gợi ý ưu tiên phương án góp vốn từ chính người dân có đất, cho phép tái định cư tại chỗ, kể cả phát triển không gian ở trên cao, để họ trực tiếp hưởng lợi từ giá trị gia tăng của đất.

Hà Nội có thể giữ bản sắc khi phát triển dọc sông Hồng không?

Ở góc nhìn kiến trúc, GS. Đặng Hùng Võ cho rằng Hà Nội cần phát triển hiện đại nhưng vẫn gìn giữ bản sắc riêng, tránh đi theo lối phát triển đồng nhất như nhiều đô thị khác.

Ông cho rằng trong quy hoạch và thiết kế, thành phố nên lồng ghép những dấu ấn quen thuộc để người ta vẫn nhận ra hình ảnh của 36 phố phường hay các khu tập thể mang phong cách Xô viết như Kim Liên, Trung Tự.

Theo ông, giá trị cốt lõi của Hà Nội nằm ở chiều sâu văn hóa và lịch sử hơn 1.000 năm, nên tái thiết đô thị không chỉ là làm mới diện mạo mà còn phải tạo ra không gian có chiều sâu trải nghiệm.

Sông Hồng sẽ trở thành trục trung tâm của Thủ đô?

GS. Đặng Hùng Võ cho rằng việc lấy sông Hồng làm trục phát triển chính còn mang ý nghĩa về phong thủy và địa chính trị. Trong lịch sử, sông Hồng từng là rào cản quân sự, nhưng hiện nay có thể trở thành trục không gian trung tâm của Thủ đô.

Ông đánh giá cao ý tưởng phát triển các “thành phố trong thành phố” và khai thác vùng bãi sông vốn lâu nay bị bỏ hoang hoặc sử dụng chưa hiệu quả.

Nếu được quy hoạch bài bản, khu vực này có thể trở thành các đô thị đa tầng, đa trung tâm, đồng thời là điểm nhấn du lịch sông nước của Hà Nội.

Điểm cần thận trọng là gì?

Ông cũng lưu ý cần cân nhắc kỹ khi định hướng phát triển không gian ngầm và hệ thống chống ngập. Mục tiêu phát triển 40% diện tích công trình ngầm cần được nghiên cứu thận trọng về địa chất để tránh rủi ro cho các công trình trên mặt đất.

Về tài chính, ông cho rằng dù quy hoạch được xây dựng tốt đến đâu, nếu thiếu kế hoạch huy động nguồn lực rõ ràng - từ phát hành trái phiếu, vay vốn quốc tế đến khai thác nguồn lực trong dân - thì quá trình triển khai sẽ gặp nhiều trở ngại.

Bạn nghĩ sao về cơ chế để người dân góp đất và hưởng lợi lâu dài từ dự án này? Comment bên dưới nhé!