Chấm dứt lãng phí từ các dự án chậm triển khai

Hơn 700 dự án tại Hà Nội đã được rà soát đến hết năm 2025, trong đó mới đây thành phố tiếp tục chỉ đạo rà soát 341 dự án chậm triển khai để xử lý dứt điểm tình trạng lãng phí đất đai và nguồn lực.

Dự án chậm triển khai đang “mắc kẹt” nguồn lực gì?

Tình trạng dự án “treo”, chậm triển khai, vướng pháp lý kéo dài không chỉ làm chậm phát triển kinh tế - xã hội mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, niềm tin doanh nghiệp và đời sống người dân quanh khu vực dự án.

Theo Kết luận số 24-KL/TW ngày 13-4-2026, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rà soát kỹ từng dự án, xác định rõ vướng mắc và thẩm quyền xử lý để chủ động giải quyết hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 2-4-2026.

Tinh thần chung là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cũng không để nguồn lực bị lãng phí kéo dài vì tâm lý e ngại trách nhiệm hoặc cách hiểu pháp luật thiếu thống nhất.

Vì sao nhiều dự án bị đình trệ?

Trong số các dự án tồn đọng, nhiều dự án quy mô lớn, tổng mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, lại bị đình trệ nhiều năm vì vướng thủ tục đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nghĩa vụ tài chính hoặc chồng chéo pháp luật.

Có trường hợp doanh nghiệp đã hoàn thành thủ tục theo quy định tại thời điểm phê duyệt, nhưng sau đó chính sách thay đổi khiến hồ sơ phải rà soát lại, dẫn đến kéo dài tiến độ.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương ở một số nơi còn chưa chặt chẽ. Một hồ sơ phải qua nhiều khâu, nhiều cơ quan, làm thời gian xử lý kéo dài và phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp.

Không ít dự án còn khó giải phóng mặt bằng do giá bồi thường chưa phù hợp hoặc thiếu quỹ tái định cư. Ngoài ra, cũng có những dự án chậm tiến độ do năng lực chủ đầu tư yếu, cố tình giữ đất chờ tăng giá hoặc huy động vốn khi chưa đủ điều kiện pháp lý.

Gỡ vướng dự án sẽ tác động gì đến thị trường?

TS. Nguyễn Minh Phong nhận định, dự án tồn đọng không chỉ là chuyện riêng của doanh nghiệp mà còn là vấn đề của nền kinh tế. Khi một dự án bị ách tắc, vốn tín dụng không quay vòng, lao động mất cơ hội việc làm, ngân sách nhà nước thất thu từ tiền sử dụng đất, thuế và các khoản liên quan.

Với bất động sản, việc tái khởi động các dự án dang dở sẽ góp phần tăng nguồn cung nhà ở, văn phòng, mặt bằng thương mại. Đây là yếu tố quan trọng để bình ổn thị trường, nhất là tại các đô thị lớn nơi nhu cầu nhà ở vẫn cao.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng khi một dự án tồn đọng được tháo gỡ, hiệu ứng lan tỏa rất lớn: vốn đầu tư được kích hoạt, kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng, lao động, tư vấn, tài chính, logistics... từ đó tạo thêm việc làm và thu nhập.

Những khu đất bỏ hoang khi được đưa vào sử dụng cũng sẽ cải thiện cảnh quan, hạ tầng và chất lượng sống của người dân, đồng thời tạo động lực cho nhiều ngành kinh tế khác.

Cần làm gì để xử lý hiệu quả?

Các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm các luật liên quan thống nhất, dễ thực hiện và giảm chồng chéo.

Tiếp theo là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát để địa phương chủ động xử lý hồ sơ nhanh hơn. Đặc biệt, cần công khai danh mục dự án chậm triển khai, dự án vi phạm, dự án đủ điều kiện tiếp tục thực hiện để người dân và doanh nghiệp cùng giám sát.

Minh bạch thông tin sẽ hạn chế đầu cơ, trục lợi và tạo niềm tin cho thị trường. Đồng thời, cần cơ chế xử lý trách nhiệm rõ ràng với cán bộ né tránh, đùn đẩy công việc; và bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Về phía doanh nghiệp, chủ đầu tư cũng phải chủ động tái cấu trúc tài chính, nâng cao năng lực quản trị, tuân thủ pháp luật và thực hiện đúng cam kết tiến độ. Nhà nước tháo gỡ khó khăn nhưng không thể thay thế trách nhiệm của doanh nghiệp.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, khi nguồn lực đất đai, vốn đầu tư, lao động được khơi thông, nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng bền vững. Xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng chính là biến điểm nghẽn thành động lực phát triển.

Bạn nghĩ sao về việc công khai và xử lý mạnh các dự án chậm triển khai? Comment bên dưới nhé!