CASA giảm nhưng CIR ngân hàng vẫn cải thiện: TOI mới là trọng tâm

CASA toàn nhóm giảm còn 20%, nhưng CIR của 27 ngân hàng niêm yết vẫn cải thiện trong quý I/2026. Điều này cho thấy hiệu quả chi phí không còn phụ thuộc riêng vào nguồn vốn giá rẻ, mà đang nghiêng về TOI, vận hành và chất lượng tài sản.

CASA giảm, CIR vẫn đi xuống

Quý I/2026, CASA đạt 2.577.580 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ nhưng giảm 6,8% so với cuối quý IV năm trước. Tổng tiền gửi khách hàng đạt 12.881.372 tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ và nhích 0,6% so với cuối quý trước.

Tính trên tổng số dư của 27 ngân hàng, tỷ lệ CASA cuối quý I/2026 còn 20%, giảm so với mức 20,3% cùng kỳ và 21,6% cuối quý IV năm trước.

Dù vậy, CIR toàn nhóm vẫn giảm xuống 29,8%, thấp hơn mức 31,3% cùng kỳ và 33,8% cuối quý IV năm trước.

Vì sao CIR vẫn cải thiện?

Động lực chính đến từ việc TOI đạt 190.371 tỷ đồng, tăng 15,3%, trong khi chi phí hoạt động đạt 56.763 tỷ đồng, tăng 9,7%.

Nói cách khác, khi thu nhập hoạt động tăng nhanh hơn chi phí, CIR vẫn có thể đi xuống ngay cả khi CASA suy yếu.

Trong 27 ngân hàng, 19 ngân hàng cải thiện CIR so với cùng kỳ, trong khi 17 ngân hàng giảm CASA. Đáng chú ý, có 11 ngân hàng vừa giảm CASA vừa cải thiện CIR.

Ngân hàng nào cải thiện mạnh?

ABBank là ví dụ rõ nét khi CASA giảm 2,65 điểm phần trăm nhưng CIR giảm 18,69 điểm phần trăm, nhờ TOI tăng 135,6%.

NCB cũng giảm CASA 0,62 điểm phần trăm, nhưng CIR giảm 16,66 điểm phần trăm nhờ TOI tăng 62,6%.

Ở chiều ngược lại, nhóm CIR cao vẫn tập trung ở những ngân hàng còn chịu áp lực lớn về chi phí vận hành. Saigonbank ghi nhận CIR 61,05%, Eximbank 56,98%, VietBank 55,15%, BVBank 52,07% và Bac A Bank 51,22%.

Chi phí lãi tăng gần 42%, TOI trở thành biến số trung tâm

Áp lực chi phí vốn thể hiện rất rõ qua chi phí lãi. Tổng chi phí lãi của 27 ngân hàng đạt 200.560 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ và tăng 13,4% so với quý IV năm trước.

Dù vậy, thu nhập lãi thuần vẫn tăng 16,6% so với cùng kỳ, đạt 150.605 tỷ đồng. So với quý IV năm trước, thu nhập lãi thuần gần như đi ngang.

Nguồn thu ngoài lãi tiếp tục hỗ trợ TOI, với thu nhập dịch vụ thuần đạt 20.667 tỷ đồng, tăng 43,1%, và lãi thuần từ hoạt động khác đạt 11.996 tỷ đồng, tăng 39,6%.

Ở góc độ lợi nhuận, quý I ghi nhận lợi nhuận trước dự phòng của 27 ngân hàng đạt 133.608 tỷ đồng, tăng 17,8%. Tuy nhiên, chi phí dự phòng tín dụng tăng 29,2%, lên 39.871 tỷ đồng, nên lợi nhuận trước thuế đạt 94.204 tỷ đồng, tăng 14,1%.

CASA cao không còn là lời giải duy nhất?

Dữ liệu quý I cho thấy đúng như vậy. CASA vẫn là lợi thế vì giúp giảm áp lực chi phí huy động, nhưng không còn là biến số duy nhất quyết định hiệu quả chi phí.

MB là một trường hợp đáng chú ý: CASA đạt 32,27%, CIR 24,94%. Hệ sinh thái số của ngân hàng xử lý 37 triệu giao dịch mỗi ngày, tỷ lệ thành công đạt 99,5%, tỷ lệ chuyển đổi số đạt 98,9% và nền tảng số đóng góp hơn 50% tổng doanh thu.

VietinBank cũng cho thấy vai trò của TOI trong kiểm soát CIR. Ngân hàng có CASA 24,08% và CIR 24,94%. Quý I, TOI đạt 25.102 tỷ đồng, tăng 22,7%, trong khi chi phí hoạt động tăng 13,4%, lên 6.261 tỷ đồng.

VPBank là trường hợp khác cho thấy CIR thấp không nhất thiết đi cùng CASA cao. Ngân hàng có CASA 13,09% nhưng CIR chỉ 21,69%, thấp thứ hai trong 27 ngân hàng.

CASA bền vững và số hóa trong bài toán vận hành

Ở cấp độ từng ngân hàng, chất lượng CASA và mô hình vận hành ngày càng quan trọng. CASA không chỉ là quy mô tiền gửi không kỳ hạn, mà còn phản ánh độ ổn định dòng tiền và mức độ gắn kết khách hàng.

Tại LPBank, Tổng giám đốc Vũ Quốc Khánh nhấn mạnh định hướng tăng CASA theo hướng thực chất: “Chúng tôi xác định CASA là một trọng tâm chiến lược nhằm cải thiện chi phí vốn, nhưng không phải là yếu tố duy nhất.”

OCB cũng tập trung vào chất lượng CASA. Tổng giám đốc Phạm Hồng Hải nói ngân hàng hướng tới CASA bền vững hay còn gọi là sticky CASA, tức là khách hàng thực sự giữ tiền tại ngân hàng và dùng OCB như tài khoản chính cho giao dịch hằng ngày.

Diễn biến quý I của OCB cho thấy CASA giảm 4,76 điểm phần trăm, nhưng CIR vẫn giảm 6,99 điểm phần trăm.

Ngược lại, Sacombank thừa nhận CIR đang ở mức cao và đặt mục tiêu kéo CIR xuống 38% trong năm 2026 và về 28% trong các năm tiếp theo.

SHB có CASA 6,63% nhưng CIR quý I chỉ 17,17%, thấp nhất trong 27 ngân hàng. Vietcombank có CASA 32,55%, cao nhất trong nhóm, nhưng CIR đạt 32,50%.

ACB cũng cho thấy hiệu quả chi phí cần được nhìn cùng biên lãi thuần và chất lượng tài sản. Quý I, ACB ghi nhận CASA 21,23% và CIR 32%.

Bạn nghĩ sao về việc CASA giảm nhưng CIR vẫn cải thiện? Comment bên dưới nhé!