Áp lực thanh khoản ngân hàng chưa hạ nhiệt: lãi suất khó giảm

Áp lực thanh khoản ngân hàng vẫn chưa sớm hạ nhiệt khi tăng trưởng huy động đến hết quý I/2026 chỉ đạt 1,7%, thấp hơn tăng trưởng tín dụng 1,8 điểm phần trăm, theo VDSC.

Khoảng cách huy động - tín dụng vẫn nới rộng

Trong báo cáo cập nhật ngành ngân hàng, Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định lợi nhuận ngành ngân hàng vẫn tăng trong quý I/2026, nhưng áp lực thanh khoản chưa có dấu hiệu giảm nhanh.

Tính đến cuối tháng 4/2026, tăng trưởng huy động chỉ đạt 2,2% từ đầu năm, trong khi tăng trưởng tín dụng đã ở mức 4,4%. Khoảng cách này cho thấy phần vốn vào hệ thống vẫn chưa theo kịp tốc độ cho vay.

Chi phí vốn tăng, lãi suất chịu áp lực

Theo VDSC, chênh lệch nói trên đã kéo chi phí vốn toàn ngành tăng 55 điểm cơ bản so với cùng kỳ và tăng 30 điểm cơ bản so với quý trước, lên mức 4,2%.

Trong quý I/2026, tăng trưởng huy động của các ngân hàng niêm yết chỉ đạt 1,7%, thấp hơn 1,8 điểm phần trăm so với tăng trưởng tín dụng. Cùng lúc, tăng trưởng huy động tiền gửi khách hàng toàn hệ thống chỉ đạt 0,6% từ đầu năm, dù mặt bằng lãi suất đã tăng 150 - 250 điểm cơ bản trong quý I/2026.

Ngân hàng phải đẩy mạnh kênh huy động khác

Do tiền gửi khách hàng tăng chậm, các ngân hàng buộc phải tăng huy động từ phát hành giấy tờ có giá, với mức tăng trưởng 9,8% từ đầu năm.

VDSC cho biết, mặt bằng lãi suất tăng đáng kể cũng khiến nhiều ngân hàng lớn phải đẩy tỷ lệ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) lên sát mức tối đa, sau khi loại bỏ 20% còn lại của tiền gửi Kho bạc Nhà nước có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại trước khi Thông tư số 08/2026/TT-NHNN có hiệu lực.

Hệ quả là tỷ lệ CASA (tiền gửi không kỳ hạn) toàn thị trường giảm 1,6 điểm phần trăm theo quý xuống 20,8%, thấp hơn mức đáy hồi năm 2022.

Vì sao thanh khoản vẫn căng?

VDSC cho rằng có 3 yếu tố chính đang tạo sức ép lên hệ thống:

- Thặng dư ngân sách vẫn lớn hơn mức tăng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng thương mại.
- Trong quý I/2026, thặng dư ngân sách lũy kế đạt gần 300.000 tỷ đồng, trong khi mức tăng gửi tiền của Kho bạc Nhà nước trở lại hệ thống ngân hàng thương mại chỉ là 156.000 tỷ đồng.
- Ngân hàng Nhà nước ưu tiên kiểm soát tỷ giá thông qua điều tiết thanh khoản trên thị trường mở.

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy quy mô kênh cầm cố qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) lưu hành chỉ khoảng 300.000 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức gần 500.000 tỷ đồng hồi đầu tháng 2.

Ngân hàng nào tăng trưởng huy động tốt hơn?

Diễn biến tăng lãi suất cũng khiến tăng trưởng huy động phân hóa mạnh. Theo VDSC, chỉ một số ít ngân hàng chấp nhận chi phí huy động cao ghi nhận kết quả tốt hơn bình quân ngành, trong đó HDBank và VPBank dẫn đầu với mức tăng lần lượt 12,1% và 11,7% từ đầu năm.

Triển vọng nửa cuối năm 2026

VDSC kỳ vọng áp lực thanh khoản có thể hạ nhiệt trong nửa cuối năm 2026 nếu giải ngân đầu tư công tăng tốc mạnh hơn. Đây sẽ là tín hiệu quan trọng để đánh giá thời điểm chi phí vốn của các ngân hàng bắt đầu dịu lại.

Bạn nghĩ sao về diễn biến lãi suất và thanh khoản ngân hàng hiện nay? Comment bên dưới nhé!