Gắn mã định danh điện tử cho bất động sản: Nền tảng dữ liệu minh bạch cho thị trường

Chuẩn hóa quy trình mua bán nhà đất

Theo quy định mới, mỗi sản phẩm bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng, tích hợp đầy đủ các dữ liệu pháp lý như tình trạng sử dụng, quy hoạch, lịch sử giao dịch và các thông tin liên quan khác. Việc chuẩn hóa và số hóa dữ liệu này giúp người mua dễ dàng kiểm tra, đối chiếu thông tin trước khi quyết định giao dịch, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh từ tranh chấp hoặc thông tin không rõ ràng.

Cùng với đó, hệ thống quản lý bất động sản được chuyển sang mô hình dữ liệu số hóa tập trung, thống nhất do Bộ Xây dựng quản lý. Người dân có thể gửi yêu cầu tra cứu thông tin bất động sản trực tuyến thông qua cổng hành chính công và nhận kết quả trực tiếp từ hệ thống, thay vì phải thực hiện nhiều thủ tục giấy tờ như trước.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết, đây là quy định đầu tiên tại Việt Nam đối với việc định danh và gắn mã cho bất động sản.

Theo bà Hằng, việc ban hành mã định danh điện tử và xây dựng hệ thống thông tin bất động sản không chỉ góp phần cải cách thủ tục hành chính, mà còn mang lại lợi ích cho tất cả các chủ thể tham gia thị trường, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, tổ chức, cá nhân hành nghề môi giới.

Việc triển khai mã định danh điện tử trong giao dịch bất động sản được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính minh bạch của thị trường và từng bước hình thành môi trường giao dịch bất động sản chuyên nghiệp, an toàn và phát triển bền vững trong thời gian tới.

Xu hướng tất yếu nhưng cũng còn thách thức

Theo một vị chuyên gia kinh tế, việc gắn mã định danh điện tử cho từng bất động sản là xu hướng tất yếu và rất cần thiết để thị trường phát triển minh bạch, bền vững. Mã định danh điện tử sẽ đóng vai trò như “căn cước công dân” của bất động sản.

Tuy nhiên, theo ông, quá trình triển khai trên thực tế sẽ đối mặt với không ít thách thức.

Thứ nhất là sự đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống hiện có như dữ liệu đất đai, nhà ở, xây dựng, thuế, công chứng, ngân hàng. Nếu mỗi lĩnh vực sử dụng một chuẩn, một nền tảng khác nhau, việc gắn mã định danh rất dễ rơi vào tình trạng “có mã nhưng không dùng được”.

Thứ hai, nhiều địa phương vẫn đang trong quá trình số hóa hồ sơ, dữ liệu lịch sử còn thiếu hoặc chưa được chuẩn hóa, khiến việc cập nhật, làm sạch và kết nối dữ liệu ban đầu tốn nhiều thời gian và chi phí.

Thứ ba là kỷ luật thực thi và trách nhiệm cập nhật dữ liệu. Mã định danh chỉ phát huy hiệu quả khi mọi biến động của bất động sản đều được cập nhật kịp thời, đầy đủ. Nếu việc cập nhật mang tính hình thức, chậm trễ hoặc phụ thuộc quá nhiều vào ý chí chủ quan của từng cơ quan, hệ thống sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra.

Theo ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), việc gắn mã định danh điện tử cho bất động sản là xu hướng tất yếu, nhưng “thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao đồng bộ được dữ liệu và đảm bảo tính chính xác, minh bạch ngay từ đầu. Nếu dữ liệu không chuẩn, việc số hóa không những không giúp thị trường minh bạch hơn mà còn có thể phát sinh thêm tranh chấp và rủi ro pháp lý”. Ý kiến này cho thấy, yếu tố cốt lõi không nằm ở công nghệ, mà ở chất lượng dữ liệu và cách tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, tâm lý e ngại của một bộ phận người dân và nhà đầu tư cũng cần được tính đến. Khi mọi thông tin về bất động sản được định danh và truy xuất dễ dàng, những tài sản có pháp lý chưa hoàn chỉnh hoặc lịch sử giao dịch phức tạp sẽ khó “lách luật” như trước. Điều này có thể tạo ra phản ứng ban đầu, nhưng về dài hạn lại là yếu tố tích cực, giúp thị trường phát triển minh bạch và bền vững hơn.