Đề xuất đánh thuế cao với đất bỏ hoang, hạn chế đầu cơ bất động sản

Sáng 29/7, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Theo Phó thủ tướng Thường trực, sau quá trình nghiên cứu, thảo luận kỹ lưỡng, Trung ương thống nhất ban hành Nghị quyết số 21 thay thế Nghị quyết số 18 nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách quản lý và sử dụng đất đai.

Nghị quyết khẳng định đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là không gian sinh tồn và phát triển, đồng thời là yếu tố cấu thành chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền kinh tế, quốc phòng, an ninh và là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển đất nước.

Đáng chú ý, Trung ương tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; tuyệt đối không tư nhân hóa đất đai và không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, ngoại trừ trường hợp người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh quyền sử dụng đất là một loại tài sản, hàng hóa đặc biệt nhưng không phải quyền sở hữu; quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được pháp luật bảo hộ.

Bên cạnh đó, Trung ương khẳng định nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp đã được xác lập theo chính sách, pháp luật qua các thời kỳ; không thừa nhận việc đòi lại đất đã giao cho người khác sử dụng và không điều chỉnh lại đất nông nghiệp đã giao cho hộ gia đình, cá nhân.

Về quy hoạch, Nghị quyết yêu cầu đổi mới tư duy theo hướng đồng bộ với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, tỉnh, đô thị và nông thôn; nghiên cứu giảm số lượng quy hoạch, tiến tới xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi mỗi đơn vị hành chính.

Đối với việc giao đất, cho thuê đất, Trung ương định hướng thực hiện chủ yếu thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với quỹ đất do nhà nước quản lý, bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận đất đai giữa khu vực công và khu vực tư.

Nghị quyết cũng yêu cầu quy định rõ các trường hợp phải đấu giá, đấu thầu; trường hợp không phải đấu giá, đấu thầu và trường hợp nhà đầu tư được tự thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất. 

Đáng chú ý, Trung ương yêu cầu nghiên cứu kỹ cơ chế giao đất, cho thuê đất có thời hạn đối với một số loại hình sử dụng đất, bảo đảm lộ trình phù hợp và đánh giá đầy đủ tác động đến phát triển kinh tế - xã hội cũng như thị trường bất động sản. 

Đối với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, chủ yếu là chung cư, định hướng là giao đất sử dụng lâu dài. Trong khi đó, căn hộ chung cư xây dựng mới sẽ quy định thời hạn sử dụng theo niên hạn công trình, đồng thời bảo đảm quyền tài sản của người sở hữu. Khi công trình hết niên hạn, chủ sở hữu căn hộ sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định. 

Nghị quyết cũng yêu cầu hạn chế tối đa việc phân lô, bán nền tại khu vực đô thị, nhất là các đô thị lớn.

Về chính sách tài chính đất đai, Trung ương xác định giá đất do nhà nước quyết định trên cơ sở mục tiêu phát triển của từng thời kỳ. Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện chính sách thuế và các công cụ tài chính nhằm khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, bảo đảm việc găm giữ đất không sử dụng trở nên tốn kém hơn lợi ích từ đầu cơ.

Theo đó, Trung ương gợi mở nghiên cứu áp dụng cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư trong kinh doanh bất động sản; đồng thời áp dụng mức thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng nhằm hạn chế đầu cơ, chống lãng phí và góp phần lành mạnh hóa thị trường bất động sản. Ngoài ra, sẽ nghiên cứu chính sách hợp lý về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất sản xuất, kinh doanh và đất phát triển nhà ở cho thuê.