Chủ tịch VNREA: Thị trường bất động sản cần chuyển từ 'chiều rộng' sang nhu cầu thực

Theo thông tin từ Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), phát biểu tại Diễn đàn Bất động sản mới đây, Chủ tich TS Nguyễn Văn Khôi cho biết, bất động sản luôn là ngành có sức lan tỏa lớn khi tác động trực tiếp đến hơn 40 ngành nghề từ xây dựng, tài chính, ngân hàng đến logistics, du lịch và an sinh xã hội. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, thị trường thời gian qua phát triển chưa thực sự bền vững.

Theo TS Khôi thì tình trạng lệch pha cung - cầu diễn ra gay gắt khi phân khúc nhà ở phù hợp túi tiền của đại đa số người dân bị thiếu hụt nghiêm trọng. Ngược lại, làn sóng đầu cơ, thổi giá, tạo giá ảo khiến nguồn lực đất đai bị sử dụng kém hiệu quả. Ở góc độ kinh doanh, dòng vốn nghẽn, thủ tục pháp lý chồng chéo kéo dài khiến doanh nghiệp gặp khó, niềm tin của thị trường bị suy giảm.

Trước bối cảnh đó, các định hướng mới của Trung ương và chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ đang mở ra không gian phát triển mới thông qua việc thúc đẩy chuyển đổi số, phân cấp - phân quyền mạnh mẽ, đồng thời siết chặt các biểu hiện thao túng, tạo mặt bằng giá bất hợp lý.

"Trong mô hình tăng trưởng mới, thị trường bất động sản cần chuyển mạnh từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ tăng trưởng dựa vào đầu cơ tài sản sang phát triển dựa trên nhu cầu thực. Thay vì phát triển đơn lẻ từng dự án, các nhà phát triển phải hướng đến kiến tạo hệ sinh thái đô thị đồng bộ, xanh, thông minh và có khả năng chống chịu cao", Chủ tịch VNREA nhấn mạnh.

Theo TS Nguyễn Văn Khôi, mục tiêu cuối cùng của thị trường không chỉ là tăng trưởng đầu tư hay gia tăng giá trị tài sản, mà quan trọng hơn là phải phục vụ cuộc sống, bảo đảm cơ hội tiếp cận nhà ở cho người trẻ, công nhân và tầng lớp trung lưu.

Một trong những giải pháp then chốt để kéo thị trường về giá trị thực được đưa ra tại diễn đàn là phát triển nhanh phân khúc nhà ở cho thuê giá hợp lý. Ông Khôi đánh giá đây không thuần túy là câu chuyện nhà ở, mà là bài toán về năng lực cạnh tranh quốc gia và an sinh xã hội.

Thực tế tại Việt Nam, tâm lý muốn sở hữu nhà đất vẫn rất phổ biến, trong khi giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt quá khả năng chi trả của đại bộ phận người lao động.

"Nếu không phát triển mạnh nhà ở cho thuê giá hợp lý thì rất khó giải quyết bài toán an cư, khó thu hút nhân lực chất lượng cao và không thể phát triển đô thị bền vững", ông Khôi phân tích.

Theo TS Khôi, đây không chỉ là câu chuyện nhà ở mà còn là vấn đề của năng lực cạnh tranh quốc gia, của an sinh xã hội và của cấu trúc đô thị hiện đại.

Ông cho biết, tại nhiều quốc gia phát triển, nhà ở cho thuê chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu thị trường nhà ở. Trong khi đó, ở Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn rất phổ biến nhưng giá nhà hiện nay đang vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn.

“Nếu không phát triển mạnh nhà ở cho thuê giá hợp lý thì sẽ rất khó giải quyết bài toán an cư cho người lao động, khó thu hút nhân lực chất lượng cao và cũng khó phát triển đô thị bền vững”, Chủ tịch VNREA nói.

Từ đó, TS. Nguyễn Văn Khôi đề xuất cần sớm hình thành hệ thống cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc này, như ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư; phát triển các quỹ đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn; khuyến khích mô hình hợp tác công - tư; thu hút doanh nghiệp nước ngoài tham gia đầu tư, quản lý vận hành. Bên cạnh đó, cần phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông công cộng để mở rộng không gian đô thị, giảm chi phí nhà ở; đồng thời có cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người thuê nhà, đặc biệt là người thu nhập thấp, công nhân và người trẻ.

Ông cũng cho rằng cần thay đổi tư duy xã hội về nhà ở, hình thành văn hóa thuê nhà chuyên nghiệp, ổn định và văn minh như nhiều quốc gia phát triển trên thế giới.