Bộ Xây dựng: Khơi thông chính sách để dòng vốn tư nhân tham gia phát triển nhà ở cho thuê

Tại hội thảo mới đây, bà Hoàng Thu Hằng, Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 tới. Một trong những nội dung trọng tâm là bổ sung các chính sách khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê thông qua ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng.

Mục tiêu là thu hút tối đa nguồn lực đầu tư, đồng thời giúp người lao động, công nhân, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Xây dựng, phân khúc nhà ở cho thuê hiện vẫn đối mặt với hai điểm nghẽn lớn là vốn và quỹ đất.

Về nguồn vốn, nhà đầu tư phải bỏ ra chi phí lớn trong khi thời gian thu hồi vốn kéo dài. Giá thuê cần duy trì ở mức thấp để phù hợp với khả năng chi trả của người dân, khiến hiệu quả tài chính của dự án không cao.

"Rất ít nhà đầu tư muốn bỏ tiền lớn để thu tiền lẻ. Cho thuê càng dài hạn thì giá thuê càng rẻ, nhưng thời gian hoàn vốn cũng càng kéo dài. Vì vậy, doanh nghiệp cần được tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn với lãi suất phù hợp", bà Hằng cho biết.

Thực tế, các chính sách phát triển nhà ở cho thuê đã được quy định trong Luật Nhà ở 2023 cùng với nhà ở để bán và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, phân khúc này thời gian qua phát triển còn hạn chế, trong khi nhu cầu ngày càng lớn do quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Dù thách thức còn đó, thị trường bất động sản Việt Nam đang chứng kiến những tín hiệu chuyển dịch đầy tích cực. Việc hàng loạt "ông lớn" có tiềm lực tài chính mạnh dạn tham gia vào phân khúc nhà ở xã hội thời gian qua là một minh chứng cho thấy: Khi cơ chế, chính sách thay đổi đúng hướng, doanh nghiệp sẽ có động lực hành động.

Trước đó, nhìn nhận về xu hướng này, ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam nhận định, việc hàng loạt doanh nghiệp lớn tham gia phát triển nhà ở xã hội cho thấy phân khúc này đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Nếu trước đây nhà ở xã hội thường bị xem là lĩnh vực khó thu hút nhà đầu tư do lợi nhuận hạn chế và thủ tục kéo dài, thì những thay đổi về cơ chế, chính sách thời gian qua đã tạo động lực đáng kể cho doanh nghiệp.

Ông Đính cho rằng sự tham gia của các tập đoàn có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm phát triển dự án sẽ góp phần gia tăng nguồn cung, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm.

Tuy nhiên, ông Đính cũng đưa ra lưu ý căn cốt: "Việc phát triển cần bám sát nhu cầu thực tế của người dân và người lao động, tránh tình trạng mất cân đối cung - cầu giữa các khu vực. Phải làm sao để nhà ở cho thuê xây ra đến đâu, người dân dọn đến ở ngay đến đó”.

TS Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cũng cho rằng, thực tế tại Việt Nam, tâm lý muốn sở hữu nhà đất vẫn rất phổ biến, trong khi giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt quá khả năng chi trả của đại bộ phận người lao động.

Theo TS Khôi, đây không chỉ là câu chuyện nhà ở mà còn là vấn đề của năng lực cạnh tranh quốc gia, của an sinh xã hội và của cấu trúc đô thị hiện đại.

Ông cho biết, tại nhiều quốc gia phát triển, nhà ở cho thuê chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu thị trường nhà ở. Trong khi đó, ở Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn rất phổ biến nhưng giá nhà hiện nay đang vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn.

“Nếu không phát triển mạnh nhà ở cho thuê giá hợp lý thì sẽ rất khó giải quyết bài toán an cư cho người lao động, khó thu hút nhân lực chất lượng cao và cũng khó phát triển đô thị bền vững”, Chủ tịch VNREA nói.