Bất động sản bước vào chu kỳ phát triển mới: Doanh nghiệp phải thích ứng thế nào

Thị trường bất động sản đang đứng trước sự chuyển dịch quan trọng về mô hình phát triển, khi những lợi thế từng tạo nên tăng trưởng trong quá khứ không còn bảo đảm thành công ở chu kỳ mới.

Thay vì chạy theo quỹ đất, kỳ vọng tăng giá hay các giao dịch đầu cơ ngắn hạn, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tập trung nhiều hơn vào chất lượng sản phẩm, khả năng khai thác và giá trị mang lại cho cộng đồng. Theo ông Nguyễn Văn Đính, đây là thời điểm các chủ thể trên thị trường phải định vị lại “cách chơi”, hướng tới một chu kỳ phát triển có tính kết nối, minh bạch và bền vững hơn.

d92ef834-3b77-4c23-8cef-98411d46cb92 - Copy (1)

Từ chạy theo quỹ đất đến phát triển dự án gắn với giá trị thực

Trong giai đoạn trước, không ít doanh nghiệp bất động sản lựa chọn chiến lược mở rộng quỹ đất và triển khai dự án tại những vị trí được đánh giá có tiềm năng tăng giá. Quan niệm phổ biến là chỉ cần lựa chọn được địa điểm phù hợp, định giá sản phẩm hợp lý thì khả năng sinh lời sẽ được bảo đảm. Hoạt động đầu tư cũng từng dựa khá nhiều vào lực lượng nhà đầu tư ngắn hạn và giới đầu cơ để kích hoạt giao dịch, trong khi giá trị vận hành thực tế của dự án chưa luôn được đặt ở vị trí tương xứng.

Tuy nhiên, mô hình phát triển này đang dần bộc lộ những giới hạn khi thị trường bước vào giai đoạn quản lý chặt chẽ hơn và người mua ngày càng quan tâm đến giá trị sử dụng. Ông Nguyễn Văn Đính cho rằng đã đến lúc doanh nghiệp và nhà đầu tư phải định vị lại cách làm bất động sản. Theo ông, cuộc chơi cũ dựa vào kỳ vọng tăng giá và dòng tiền đầu cơ đã buộc phải thay đổi trước sự chuyển biến trong quan điểm quản lý của Nhà nước.

Sự thay đổi này không đơn thuần là quá trình sàng lọc những mô hình kinh doanh thiếu bền vững, mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc thị trường theo hướng chuyên nghiệp hơn. Khi giá trị dự án được đánh giá dựa trên chất lượng sống, khả năng khai thác và hiệu quả vận hành, những doanh nghiệp có năng lực phát triển sản phẩm thực chất sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ nổi bật với 5 đặc điểm, phản ánh sự thay đổi đồng thời về không gian phát triển, chất lượng sản phẩm, dòng vốn, khả năng hấp thụ và phương thức quản trị.

Trước hết, thị trường sẽ chuyển từ phát triển phân tán sang kết nối, đa cực và tích hợp. Thay vì tập trung nguồn lực vào những khu vực riêng lẻ, xu hướng phát triển các khu đô thị quy mô lớn, tích hợp nhiều chức năng và gắn với quy hoạch vùng sẽ ngày càng rõ nét. Hạ tầng giao thông chiến lược cùng nguồn lực đầu tư công đóng vai trò mở rộng không gian phát triển, tạo điều kiện để dòng vốn tư nhân tham gia vào các khu vực có tiềm năng mới.

Cùng với đó, các đô thị hiện hữu cũng được định hướng cải tạo, chỉnh trang và tái thiết, từng bước phân bổ lại chức năng hành chính, thương mại, dịch vụ và dân cư. Quá trình này không chỉ tạo thêm dư địa cho thị trường bất động sản mà còn góp phần giảm áp lực lên khu vực lõi đô thị, hình thành những cực tăng trưởng mới có khả năng kết nối với nhau.

Đặc điểm thứ hai là giá trị bất động sản ngày càng gắn với chất lượng sống và khả năng khai thác. Nhu cầu nhà ở không còn dừng lại ở việc sở hữu một nơi cư trú, mà mở rộng sang các tiêu chí về môi trường, tiện ích, giao thông, giáo dục, y tế và cơ hội việc làm. Những khu đô thị tích hợp nhà ở với thương mại, dịch vụ và các công trình công cộng có khả năng hình thành cộng đồng dân cư thực chất sẽ có lợi thế trong dài hạn.

Đáng chú ý, xu hướng giãn dân và tái thiết đô thị cũng tạo thêm cơ hội cho các khu đô thị mới có điều kiện sống tốt hơn. Khi khả năng kết nối được cải thiện, người dân có thêm lựa chọn dịch chuyển khỏi những khu vực lõi quá tải để tìm kiếm không gian sống phù hợp. Đây là nền tảng giúp giá trị bất động sản được hình thành từ nhu cầu sử dụng thực tế, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào kỳ vọng tăng giá.

Dòng vốn chọn lọc, minh bạch và khả năng hấp thụ trở thành thước đo mới

Một thay đổi quan trọng khác trong chu kỳ mới là hoạt động đầu tư và dòng vốn sẽ có tính chọn lọc cao hơn. Những dự án có pháp lý minh bạch, khả năng hình thành cộng đồng cư dân, giá trị sử dụng rõ ràng và hiệu quả khai thác dài hạn được kỳ vọng có lợi thế. Ngược lại, các hoạt động đầu cơ ngắn hạn, đầu tư chỉ dựa trên thông tin quy hoạch hoặc kỳ vọng tăng giá sẽ phải đối mặt với rủi ro thanh khoản lớn hơn.

Điều này tạo ra sự thay đổi trong cách phân bổ nguồn lực trên thị trường. Thay vì tìm kiếm lợi nhuận chủ yếu từ chênh lệch giá trong thời gian ngắn, nhà đầu tư có xu hướng phải đánh giá kỹ hơn khả năng tạo dòng tiền, nhu cầu thực và triển vọng phát triển kinh tế tại khu vực có dự án. Đây cũng là cơ hội để những sản phẩm có chất lượng và khả năng khai thác tốt khẳng định vị thế.

Đặc điểm thứ tư là sự phân hóa thị trường sẽ ngày càng rõ nét, trong đó khả năng hấp thụ trở thành thước đo quan trọng. Giá bất động sản không còn vận động đồng đều mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, hạ tầng, chất lượng dự án, triển vọng kinh tế và sức mua thực tế. Các đô thị mới có thể mang đến thêm lựa chọn về giá so với khu vực trung tâm vốn đã có mặt bằng cao, dù mức giá vẫn chịu ảnh hưởng từ chi phí đất đai, đầu tư và phát triển hạ tầng.

Sự phân hóa cũng diễn ra giữa các phân khúc. Bất động sản thương mại và cao cấp sẽ phải cạnh tranh dựa trên chất lượng sản phẩm, sức mua và khả năng khai thác. Trong khi đó, nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có giá phù hợp tiếp tục là những phân khúc cần được quan tâm, bởi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân vẫn là một trong những bài toán quan trọng của thị trường.

Ở góc độ doanh nghiệp, chu kỳ mới cũng mở ra cuộc cạnh tranh về năng lực triển khai. Sự xuất hiện của các siêu dự án do những tập đoàn kinh tế lớn dẫn dắt, cùng tốc độ phát triển hạ tầng và quá trình cải cách thể chế, đang tạo ra những động lực cộng hưởng có thể thay đổi nhanh quy mô và cấu trúc thị trường. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược dài hạn, năng lực tài chính và khả năng tổ chức thực hiện tương xứng với quy mô dự án.

Đặc điểm cuối cùng là minh bạch dữ liệu và quản trị dài hạn sẽ ngày càng giữ vai trò quan trọng. Việc hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát và minh bạch hóa thông tin được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ, sốt giá cục bộ và những biến động thiếu bền vững. Với doanh nghiệp, đây là động lực để chuyển từ mô hình phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính và bán hàng nhanh sang quản trị vốn, sản phẩm và khách hàng một cách bài bản hơn.

Nhìn tổng thể, 5 đặc điểm trên cho thấy thị trường bất động sản đang dịch chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả. Quá trình này có thể tạo ra những thách thức nhất định đối với các mô hình kinh doanh cũ, nhưng đồng thời mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp có năng lực thực chất, nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn và những dự án đáp ứng nhu cầu xã hội. Khi hạ tầng, quy hoạch, thể chế và dòng vốn cùng vận động theo hướng đồng bộ, bất động sản Việt Nam có thêm cơ sở để bước vào một chu kỳ phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững hơn.