VN-Index đứng trước phép thử 1.850 điểm

Nâng hạng là cú hích, nhưng cũng là phép thử dòng tiền

VN-Index bước vào tháng 9 với một động lực rõ ràng: kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng. Đây là câu chuyện đủ sức thu hút sự chú ý của cả dòng tiền trong nước và quốc tế, đặc biệt khi thời điểm nâng hạng chính thức được kỳ vọng vào ngày 21/9.

Những phiên tăng mạnh cuối tháng 8 đã phần nào phản ánh kỳ vọng này. VN-Index vượt 1.800 điểm và tiến sát vùng 1.850 điểm, trong khi dòng tiền tập trung đáng kể vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, blue-chip và những mã có khả năng tác động mạnh đến chỉ số.

Theo Chứng khoán VCBS, nếu VN-Index vượt được các vùng kháng cự quan trọng với thanh khoản cải thiện và dòng tiền lan tỏa, xu hướng tăng sẽ được củng cố, mở ra dư địa hướng tới 1.900 điểm.

Tuy nhiên, thị trường càng tiến lên cao, yêu cầu đối với dòng tiền càng lớn. Một chỉ số được kéo bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn có thể tạo cảm giác thị trường đang rất mạnh, nhưng chưa chắc phản ánh sức khỏe đồng đều của toàn thị trường.

Đáng chú ý, áp lực bán ròng của khối ngoại đã giảm đáng kể trong tháng 8. Tính đến ngày 25/8, giá trị bán ròng khoảng 2.000 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 13.600 tỷ đồng trong tháng 6-7. Đây là tín hiệu tích cực, bởi nếu dòng vốn ngoại thực sự đảo chiều, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ tiếp tục có thêm lực đẩy.

MBS kỳ vọng nửa đầu tháng 9 có thể là giai đoạn thuận lợi khi dòng tiền đón đầu câu chuyện nâng hạng. Thanh khoản có khả năng cải thiện, trong khi nhóm cổ phiếu nằm trong danh mục 27 mã vừa được đưa vào FTSE All-Cap và các cổ phiếu có tỷ trọng cao trong những chỉ số liên quan có thể trở thành tâm điểm.

Nhưng chính thời điểm 21/9 cũng có thể là ranh giới giữa kỳ vọng và thực tế. Khi sự kiện nâng hạng chính thức diễn ra, một phần thông tin có thể đã được phản ánh vào giá. Nếu dòng vốn thực tế không đủ lớn để thay thế dòng tiền đầu cơ theo kỳ vọng, thị trường rất dễ xuất hiện áp lực chốt lời.

1.900 điểm hay giằng co: Độ rộng thị trường sẽ quyết định

Sau khi VN-Index tăng mạnh, câu hỏi quan trọng không còn là thị trường có thể tăng tiếp hay không, mà là tăng bằng lực nào và tăng được bao lâu.

Công ty Chứng khoán BSC đưa ra hai kịch bản đáng chú ý cho tháng 9. Ở kịch bản tích cực, nếu kỳ vọng nâng hạng kích hoạt dòng tiền mới từ trong nước và quốc tế, lãi suất giảm dần và không xuất hiện cú sốc lớn về địa chính trị hay thuế quan, VN-Index có thể hướng tới 1.930 điểm, với xác suất 30%.

Tuy nhiên, kịch bản có xác suất cao nhất, 55%, là thị trường phân hóa và giằng co trong biên độ rộng. Đây là kịch bản đáng lưu ý bởi nó phản ánh một thực tế: kỳ vọng nâng hạng có thể tạo lực đẩy cho chỉ số, nhưng chưa chắc ngay lập tức tạo ra một chu kỳ tăng đồng thuận trên diện rộng.

Vùng 1.830-1.850 điểm vì thế sẽ là bài kiểm tra đầu tiên. Nếu VN-Index vượt vùng cản này cùng thanh khoản tăng và độ rộng thị trường được cải thiện, mục tiêu 1.900-1.930 điểm có cơ sở hơn. Ngược lại, nếu chỉ số tiếp tục tăng nhưng thanh khoản và số lượng cổ phiếu tăng giá không theo kịp, rủi ro điều chỉnh sẽ lớn dần.

Đặc biệt, định giá không còn ở vùng thấp như thời điểm VN-Index quanh 1.720 điểm. P/E của chỉ số từng xuống khoảng 11,7-12 lần trong nhịp điều chỉnh tháng 8, sau đó tăng lên khoảng 12,46 lần khi thị trường phục hồi. Dù vẫn thấp hơn mức bình quân 10 năm khoảng 15,32 lần, khoảng đệm định giá đã thu hẹp.

Điều này khiến thị trường trong tháng 9 phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng tăng trưởng lợi nhuận và khả năng mở rộng dòng tiền, thay vì chỉ dựa vào việc mở rộng hệ số định giá.

Nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước được BSC đánh giá đáng chú ý nhờ quy mô vốn hóa, thanh khoản, tăng trưởng tín dụng và khả năng được định giá lại khi quá trình tái cấu trúc, thoái vốn được thúc đẩy. Trong khi đó, đầu tư công, vật liệu xây dựng, tiêu dùng và những nhóm hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế có thể giúp dòng tiền mở rộng sang các khu vực khác của thị trường.

Đây mới là yếu tố quyết định chất lượng của nhịp tăng hiện nay.

Nếu dòng tiền vẫn chủ yếu xoay quanh một số cổ phiếu đủ sức kéo VN-Index, chỉ số hoàn toàn có thể tiến lên những mốc cao hơn nhưng thị trường sẽ khó hình thành một xu hướng tăng bền vững. Ngược lại, khi dòng tiền lan tỏa sang các nhóm có triển vọng lợi nhuận thực chất, thị trường sẽ có nền tảng tốt hơn để xác lập mặt bằng giá mới.