TP.HCM tăng tốc phát triển nhà ở xã hội: Hướng tới mục tiêu gần 200.000 căn đến năm 2030

Hàng chục nghìn căn nhà ở xã hội chuẩn bị khởi công

Giai đoạn 2026–2027, TP.HCM đang thúc đẩy triển khai 58 dự án với tổng quy mô khoảng 43.500 căn. Trong số này, có 11 dự án đã được cấp giấy phép xây dựng, đang thi công hoặc chuẩn bị thi công, cung cấp khoảng 12.000 căn hộ. Còn lại 47 dự án với quy mô 31.500 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang hoàn tất các thủ tục pháp lý tiếp theo.

“Sở Xây dựng sẽ tập trung thúc đẩy chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục, bảo đảm trong quý 1/2026 các dự án đủ điều kiện khởi công, tạo tiền đề hoàn thành chỉ tiêu phát triển 28.500 căn nhà ở xã hội trong năm 2026 và các năm tiếp theo”, ông Mẫn cho biết.

Trong giai đoạn tới, Sở sẽ tham mưu cho thành phố nhiều giải pháp. Đối với quỹ phát triển nhà ở thì có thể giao vốn để triển khai, ngoài ra có thể kêu gọi đầu tư với các dự án, ví dụ dự án 200 ha thì có thể triển khai 100.000 căn hộ nhà ở xã hội", ông Mẫn cho biết.

Theo ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, khảo sát cho thấy nhu cầu nhà ở trong giai đoạn 2026-2030 là rất lớn, đặc biệt ở nhóm có nhu cầu thuê và thuê mua nhà ở xã hội.

“Điều này đặt ra yêu cầu TP.HCM phải đa dạng hóa các loại hình nhà ở xã hội, không chỉ tập trung vào bán mà cần chú trọng hơn đến nhà cho thuê và thuê mua”, ông An nhấn mạnh.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT CTCP Tư vấn Thương mại Dịch vụ Địa Ốc Hoàng Quân (mã: HQC) cho biết, riêng tại TP.HCM, Hoàng Quân đã hoàn thành 4 dự án nhà ở xã hội với gần 4.000 căn hộ. Từ nay đến năm 2030, doanh nghiệp đã đăng ký và cam kết với Thủ tướng Chính phủ phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội trên cả nước.

Theo ông Tuấn, chưa bao giờ môi trường phát triển nhà ở xã hội lại “thoáng” như hiện nay, từ quy hoạch, cơ chế chính sách đến sự đồng thuận của xã hội và cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu gần 200.000 căn tại TP.HCM, Thành phố cần có các giải pháp mạnh và mang tính đặc thù hơn.

Một trong những “nút thắt” lớn hiện nay là quỹ đất. Theo ông Tuấn, quỹ đất công đưa ra đấu giá cho nhà ở xã hội hiện mới chỉ có khoảng 8 dự án với quy mô gần 10 ha, trong khi quy hoạch dành cho nhà ở xã hội của Thành phố lên tới hơn 170 ha.

“Nếu không nhanh chóng chuyển hóa quỹ đất công thành các dự án cụ thể để đấu giá và triển khai thì rất khó đạt mục tiêu”, ông Tuấn nói.

Bên cạnh đó, cần khai thác mạnh hơn quỹ đất trong dân và doanh nghiệp thông qua cơ chế cho phép góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất, dựa trên mức thuế đất đang nộp hằng năm. Đây được xem là giải pháp nhanh để hình thành quỹ đất song song với quỹ đất công.

Cần thiết kế mẫu và đổi mới chính sách tín dụng

Theo ông Tuấn, dù thủ tục hành chính đã được rút ngắn đáng kể, khâu thiết kế vẫn là điểm nghẽn khi hiện chưa có hệ thống thiết kế mẫu phổ biến cho nhà ở xã hội. Một dự án có thể mất tới cả năm chỉ để hoàn tất thiết kế.

Ông đề xuất Sở Xây dựng chủ trì xây dựng các bộ thiết kế mẫu cho nhiều loại hình như nhà 5 tầng, 7 tầng, 15 tầng, 20 tầng… nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt và triển khai dự án.

Về tài chính, ông Tuấn cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận, đặc biệt với nhà ở xã hội cho thuê. Với nhóm công nhân và lao động thu nhập thấp, nhu cầu thuê chiếm tới khoảng 80%, trong khi chính sách hiện nay vẫn thiên về bán.

Ông đề xuất áp dụng cơ chế tín dụng dài hạn cho chủ đầu tư và các gói vay thuê - mua cho người dân, trong đó 5 năm đầu chỉ trả tiền thuê, sau đó mới trả gốc. Đồng thời, ngân hàng cần nâng tỷ lệ cho vay và định giá sát thực tế hơn khi dự án đã có sổ đỏ.

Ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen cho biết, doanh nghiệp của ông cũng sẽ tham gia phát triển nhà ở xã hội.  Theo ông Lê Phước Vũ, đầu tư nhà ở xã hội tuy lợi nhuận không cao nhưng thể hiện trách nhiệm xã hội rất lớn. Ông kiến nghị TP.HCM và các sở, ngành tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết thủ tục nhanh chóng, đồng thời có chính sách hỗ trợ vốn cho các dự án nhà ở xã hội cho thuê, thuê mua.

Với sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và hệ thống tài chính, TP.HCM được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong phát triển nhà ở xã hội, góp phần bảo đảm an sinh và phát triển bền vững đô thị trong những năm tới.