Thanh tra chỉ loạt sai phạm tại Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo kết luận thanh tra về việc chấp hành pháp luật trong công tác bảo trì công trình hàng hải tại Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, chỉ ra hàng loạt tồn tại, vi phạm trong giai đoạn 2020-2025, từ lập quy trình bảo trì, kế hoạch nạo vét duy tu đến tổ chức thi công, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, thanh quyết toán và công tác kiểm tra, giám sát.

Theo kết luận, trước ngày 30/12/2022, 43 luồng hàng hải thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) chưa được xây dựng, phê duyệt quy trình bảo trì theo quy định. Việc chậm ban hành quy trình khiến kế hoạch nạo vét duy tu các năm 2020-2023 được lập, phê duyệt khi chưa bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định công tác lập, phê duyệt quy trình và kế hoạch bảo trì còn nhiều thiếu sót. Một số kế hoạch chưa đánh giá đầy đủ tầm quan trọng của tuyến luồng, tần suất khai thác, diễn biến sa bồi, kết quả nạo vét các năm trước và nhu cầu khai thác thực tế. Những tồn tại này dẫn đến việc xác định nhu cầu, tần suất nạo vét duy tu chưa đầy đủ căn cứ, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả công tác bảo trì.

Đối với quá trình triển khai bảo trì công trình hàng hải giai đoạn 2020-2025, Thanh tra Chính phủ cho biết nhiều công trình nạo vét duy tu luồng hàng hải thực hiện chậm so với kế hoạch được phê duyệt, phải điều chỉnh, kéo dài qua nhiều năm dù đều thuộc nhóm ưu tiên "rất cần thiết". Việc này ảnh hưởng đến tiến độ duy trì chuẩn tắc luồng và hiệu quả khai thác.

Cùng với đó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cùng Bộ Giao thông vận tải (trước đây) chưa triển khai hình thức khoán duy trì chuẩn tắc đối với các tuyến luồng phải nạo vét thường xuyên, dẫn đến nhiều thủ tục phải thực hiện lặp lại, chưa phát huy hiệu quả trong cải cách thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ phát hiện tại một số công trình được thanh tra trực tiếp, khối lượng thi công nạo vét thực tế vượt mức cho phép trong quyết định phê duyệt đánh giá tác động môi trường và giấy phép nhận chìm ở biển, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, không bảo đảm quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra trong quá trình thi công còn hạn chế, chưa kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm phát sinh.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong các khâu lập, thẩm định dự toán; lựa chọn nhà thầu; tổ chức thi công; nghiệm thu và thanh quyết toán. Một số hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu chưa bảo đảm quy định; có trường hợp nghiệm thu, thanh toán sai khối lượng thi công, làm phát sinh giá trị thanh toán vượt quy định.

Về công tác quản lý nhà nước, từ ngày 1/1/2020 đến 30/9/2025, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã thực hiện 25 đợt kiểm tra liên quan đến bảo trì công trình hàng hải và 6 cuộc thanh tra tại các doanh nghiệp cảng biển. Tuy nhiên, một số khu vực như Quy Nhơn, Quảng Ngãi, Kiên Giang chưa được xây dựng kế hoạch kiểm tra theo quy định, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Từ những tồn tại nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức thực hiện nghiêm các kiến nghị trong kết luận thanh tra; rà soát, xác định trách nhiệm, tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan theo thẩm quyền, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét xử lý đối với các trường hợp vượt thẩm quyền.