Sai phạm tại sân bay Long Thành: Thanh tra chuyển Bộ Công an xem xét điều tra
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, chỉ ra hàng loạt sai phạm trong đấu thầu, quản lý hợp đồng và sử dụng nhà thầu phụ tại nhiều gói thầu trọng điểm. Đồng thời, cơ quan thanh tra đã chuyển thông tin, tài liệu đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Hàng loạt sai phạm tại các gói thầu sân bay Long Thành
Theo Kết luận thanh tra số 318/KL-TTCP, Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 còn nhiều thiếu sót, vi phạm trong quá trình triển khai Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 3, tập trung ở các khâu lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán và quản lý nhà thầu phụ.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định nhiều nhà thầu chính và nhà thầu phụ đã ký hợp đồng giao cho đơn vị khác thực hiện một phần công việc khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định tại khoản 8 Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.
Tại Gói thầu XD02 thuộc Dự án thành phần 2, Tổng công ty 36 - CTCP bị xác định chuyển nhượng phần công việc trị giá hơn 75,2 tỷ đồng cho nhà thầu khác chưa được chấp thuận làm nhà thầu phụ. Bên cạnh đó, liên danh nhà thầu cũng ký hợp đồng giao một phần công việc trị giá khoảng 99 tỷ đồng cho một số đơn vị khác, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định.
Đối với Dự án thành phần 3, sai phạm tiếp tục được phát hiện tại các Gói thầu 5.6 và 5.10. Riêng Gói thầu 5.6, liên danh nhà thầu ký hợp đồng giao công việc trị giá hơn 87 tỷ đồng cho các nhà thầu chưa được chủ đầu tư chấp thuận.
Đáng chú ý hơn, tại Gói thầu 5.10 do liên danh Vietur thực hiện, Thanh tra xác định 7 nhà thầu chính chuyển nhượng phần công việc trị giá khoảng 1.596 tỷ đồng. Đồng thời, 9/10 thành viên liên danh Vietur tiếp tục ký hợp đồng giao phần việc trị giá khoảng 1.653 tỷ đồng cho các đơn vị khác, cũng thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu. Ngoài ra, nhà thầu IC ICTAS còn bị xác định giao một phần công việc ngoài phạm vi được phép cho Ricons, thuộc trường hợp chuyển nhượng thầu trái quy định.
Thanh tra chuyển hồ sơ vi phạm sang Bộ Công an
Bên cạnh dấu hiệu chuyển nhượng thầu, Thanh tra Chính phủ còn chỉ rõ nhiều sai phạm trong công tác lựa chọn nhà thầu tại Gói thầu 5.10.
Theo kết luận thanh tra, hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng đồng USD đối với một phần giá trị dự thầu nhưng bên mời thầu không phát hiện để yêu cầu làm rõ. Sau đó, hợp đồng được ký và thực hiện thanh toán bằng USD không đúng quy định của Luật Đấu thầu năm 2013. Thanh tra đánh giá sai sót này tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát cho Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) khi phải thanh toán theo biến động tỷ giá.
Ngoài ra, kết luận thanh tra còn chỉ ra nhiều tồn tại khác như hồ sơ mời thầu phải sửa đổi nhiều lần; đánh giá hồ sơ dự thầu chưa đúng quy định; sử dụng vật liệu, thiết bị không đúng hồ sơ thiết kế; quản lý tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán, bảo hiểm công trình và kê khai thuế giá trị gia tăng còn nhiều thiếu sót.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà thầu phụ, đặc biệt là hành vi chuyển nhượng thầu; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm tại các công trình, dự án trọng điểm quốc gia theo phương châm "làm một vụ việc cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".
Đồng thời, Thanh tra Chính phủ chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các nhà thầu có hành vi chuyển nhượng thầu, chủ đầu tư ACV liên quan đến các vi phạm quy định của Luật Đấu thầu năm 2013, cũng như các vi phạm về đồng tiền dự thầu, đồng tiền thanh toán và các sai phạm khác tại những gói thầu thuộc Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.
Làm rõ trách nhiệm ACV, VATM và hàng loạt đơn vị liên quan
Theo Thanh tra Chính phủ, những tồn tại, sai phạm nêu trên thuộc trách nhiệm của nhiều tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý, tổ chức thực hiện dự án.
Trong đó có Hội đồng quản trị Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), tổng giám đốc, các phó tổng giám đốc được phân công phụ trách từng lĩnh vực, các ban quản lý dự án, tổ chuyên gia đấu thầu, các phòng ban chuyên môn và những cá nhân trực tiếp tham gia quá trình lựa chọn nhà thầu, ký kết, quản lý hợp đồng.
Bên cạnh đó, trách nhiệm cũng được xác định đối với các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, các liên danh nhà thầu và các nhà thầu thi công có liên quan.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu ACV, VATM cùng các đơn vị liên quan kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân; khắc phục các tồn tại trong công tác đấu thầu, quản lý hợp đồng và tổ chức thi công theo đúng quy định.
Đối với những sai phạm có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, đặc biệt là hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm trong lựa chọn nhà thầu, quy định về đồng tiền dự thầu và thanh toán tại các gói thầu trọng điểm, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin, tài liệu đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo thẩm quyền.