Quy định mới mua nhà ở xã hội: Công an cấp xã xác nhận thu nhập người mua

Trước khi có những quy định mới, thị trường từng chứng kiến không ít trường hợp thông tin về dự án nhà ở xã hội bị công bố chậm hoặc thiếu thống nhất.

Nghị định 54/2026 được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng trên bằng việc sửa đổi, bổ sung Điều 38 Nghị định 100/2024, liên quan đến trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội đầu tư theo dự án (không sử dụng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn).

Theo quy định mới, trong vòng 30 ngày kể từ khi khởi công, chủ đầu tư phải cung cấp đầy đủ thông tin để công bố công khai trên cổng thông tin của Sở Xây dựng và UBND cấp xã nơi có dự án. Đồng thời, thông tin phải được đăng ít nhất một lần trên báo là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương và trên website hoặc sàn giao dịch bất động sản của chủ đầu tư (nếu có).

Nội dung công khai bao gồm: tên dự án, chủ đầu tư, địa điểm xây dựng, địa chỉ nhận hồ sơ, tiến độ, quy mô, số lượng căn (phân loại để bán), diện tích, giá bán tạm tính và dự kiến thời điểm tiếp nhận hồ sơ.

Đặc biệt, tối thiểu 30 ngày trước khi bắt đầu nhận hồ sơ, chủ đầu tư phải công bố chi tiết thời gian nhận – kết thúc hồ sơ, số lượng căn, giá bán… trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, đồng thời gửi Sở Xây dựng để đăng tải công khai.

Hình thức nộp hồ sơ cũng được đa dạng hóa: trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi người lao động đang làm việc. Thời gian nhận hồ sơ do chủ đầu tư quyết định nhưng không được dưới 30 ngày. Sau khi kết thúc nhận hồ sơ, trong vòng 10 ngày, chủ đầu tư phải lập danh sách và gửi Sở Xây dựng để rà soát đối tượng đủ điều kiện.

Chuyển thẩm quyền xác nhận thu nhập sang công an cấp xã

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc điều chỉnh cơ quan xác nhận điều kiện thu nhập. Trước đây, việc xác nhận này do UBND cấp xã thực hiện; nay được chuyển sang công an cấp xã.

Cụ thể, đối với nhóm đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 Luật Nhà ở – trường hợp không có hợp đồng lao động – vẫn phải đáp ứng điều kiện thu nhập theo quy định, nhưng sẽ do công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại xác nhận.

Trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận đơn, công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận thông tin. Người dân phải tự kê khai và cam kết về tính chính xác của thu nhập bình quân hằng tháng. Trường hợp cần thiết, cơ quan công an sẽ phối hợp các đơn vị liên quan để xác minh, hậu kiểm. Đơn đề nghị xác nhận thu nhập đồng thời là giấy tờ chứng minh thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Việc chuyển thẩm quyền này được đánh giá nhằm tăng tính xác thực và giảm tình trạng xác nhận hình thức, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người kê khai.

Nới điều kiện “chưa có nhà”, mở rộng ưu tiên

Bên cạnh việc siết quy trình, Nghị định 54/2026 cũng có những điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.

Tiêu chí xác định “chưa có nhà ở” được mở rộng, bao gồm cả trường hợp không có thông tin về nhà ở trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ.

Về phía chủ đầu tư, quy định mới cho phép ưu tiên bán cho người đang thuê đủ điều kiện có nhu cầu mua trước thời hạn 10 năm (so với mốc 5 năm trước đây). Ngoài ra, chủ đầu tư có thể bán lại sản phẩm cho Quỹ Nhà ở quốc gia.